Bão lũ dồn dập, thiệt hại trăm tỷ: Doanh nghiệp 'vực dậy' nhờ bảo hiểm

Thiệt hại hàng trăm tỷ đồng chỉ trong một năm

Chia sẻ với Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Quốc tế VINA KNF Lee Yong Bae cho biết, chỉ trong vòng hơn một năm công ty của ông đã phải hứng chịu những thiệt hại nặng nề cho thiên tai bão lũ.

Cụ thể, tháng 9/2024 hoàn lưu của cơn bão Yagi đã gây ngập sâu hơn 2 mét tại khu vực TP. Yên Bái (cũ) khiến toàn bộ nhà xưởng của công ty chìm trong biển nước. Khi nước rút, toàn bộ gần 1.000 chiếc máy may cũng như nguyên vật liệu, hàng hoá bị hỏng hóc. Công ty ngừng hoạt động trong gần 3 tháng để khắc phục, trong khi vẫn phải trả 70% lương và đóng BHXH cho công nhân, chưa kể việc bị đối tác ở Mỹ phạt do giao hàng chậm, tổng thiệt hại trên 100 tỷ đồng.

Theo ông Lee Yong Bae, sau đó đúng hơn một năm, công ty tiếp tục hứng chịu tổn thất lần thứ 2 bởi hoàn lưu của cơn bão số 10 (Bualoi) khiến nhà máy tiếp tục ngập trong nhiều ngày, máy móc và hàng trăm tấn vải nguyên liệu bị hư hỏng toàn bộ, thiệt hại hàng chục tỷ đồng.

Trong tình cảnh tương tự, ông Ngô Minh Phương - Giám đốc điều hành Công ty TNHH Việt Trường vẫn còn nguyên xúc cảm khi nhớ lại khoảnh khắc bão đổ bộ, mọi thứ đều bị cuốn phăng theo gió.

Ông Phương kể, nhà máy số 3 của công ty ở Đồ Sơn, khu vực ngoài đê là nơi thiệt hại nặng nhất: tốc mái 3/5 xưởng, mất điện hoàn toàn trong 7 ngày, mất nước sinh hoạt, toàn bộ hệ thống sản xuất bị tê liệt.

Đại diện Việt Trường cho biết, công ty là đơn vị chế biến hải sản xuất khẩu, có 300 lao động, doanh thu trung bình 35 triệu USD/năm và thị trường tiêu thụ trải rộng từ Mỹ, châu Âu tới châu Á. Dù có nhiều kinh nghiệm trong đối phó rủi ro, nhưng cơn bão Yagi là điều mà không doanh nghiệp nào có thể lường trước được. Tổng thiệt hại về tài sản và hàng hóa của Việt Trường được xác định lên tới 150 tỷ đồng.

“Chúng tôi phải mất gần 4 tháng mới khôi phục được 50% công suất. Một số khách hàng hủy đơn vì nghi ngại tiến độ giao hàng và chất lượng sản phẩm. Không có điện, không có nước, không có vốn. Tôi đã tính đến trường hợp xấu nhất công ty có thể phá sản”, ông Phương chia sẻ.

Theo số liệu của Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính), cơn bão Yagi xảy ra tháng 9/2024 đã gây ra thiệt hại gần 83.000 tỷ đồng (3,2 tỷ USD) trong đó ước bồi thường khoảng 12.000 tỷ, phần lớn là nghiệp vụ tài sản – kỹ thuật...

Trong 11 tháng năm 2025, liên tiếp các cơn bão số đổ bộ vào đất liền gần đây cũng đã gây ra tổn thất rất lớn cho nền kinh tế, đặc biệt là lĩnh vực nông nghiệp. Tính đến 25/11, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, cả nước đã có 409 người chết và mất tích, 727 người bị thương; hơn 337.000 ngôi nhà bị sập, đổ, trôi, hư hỏng hoặc tốc mái. Gần 553.500ha lúa, hoa màu và 376.800ha cây trồng khác bị ngập úng, thiệt hại nặng nề.

Tổng thiệt hại kinh tế lên đến hơn 85.099 tỷ đồng, trong đó số tiền bảo hiểm ghi nhận bồi thường cũng lên đến hàng nghìn tỷ đồng.

Vẫn đứng vững nhờ có bồi thường bảo hiểm

Ông Phan Đức Hiếu – Uỷ viên thường trực Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội khẳng định, hậu quả nặng nề do bão lũ gây ra, thiệt hại trăm nghìn tỷ đồng càng cho thấy vai trò thiết yếu của bảo hiểm. Bảo hiểm không chỉ bồi thường thiệt hại, hỗ trợ khôi phục sản xuất, mà còn có giá trị khi doanh nghiệp bảo hiểm chủ động tư vấn giúp khách hàng phòng ngừa rủi ro, giảm tổn thất. Đây cũng là một giá trị của bảo hiểm mà ít được truyền thông và xã hội nhắc tới.

Trong tình thế thiệt hại kép vì bão lũ, theo đại diện công ty VINA KNF, tiền tạm ứng và chi trả bồi thường của doanh nghiệp bảo hiểm là nguồn tài chính “cứu cánh” cho hoạt động của công ty.

Ông Lee, Yong Baee dẫn chứng, doanh nghiệp có tham gia bảo hiểm cháy nổ và mọi rủi ro tài sản của Bảo hiểm PVI. Tổng mức thiệt hại được bảo hiểm chi trả của năm 2024 là trên 70 tỷ đồng và tổn thất đợt tháng 10/2025 là hơn 33 tỷ đồng. Ông Lee thông tin, hiện Bảo hiểm PVI đang tiến hành hoàn tất công tác chi trả hơn 50 tỷ đồng cho thiệt hại cũ và tạm ứng ngay 2 tỷ đồng cho hợp đồng mới 2025.

“Rủi ro từ thiên tai khó có thể lường trước, doanh nghiệp FDI chúng tôi đánh giá rất cao sự phối hợp giải quyết nhanh chóng của Bảo hiểm PVI và hi vọng sẽ sớm nhận được nốt tiền bồi thường bảo hiểm giúp doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn này”, đại diện VINA KNF bày tỏ.

Ở thời điểm khó khăn nhất, điều khiến ông Phương an tâm phần nào chính là sự xuất hiện nhanh chóng của bảo hiểm. Ông Phương nói, có tham gia gói bảo hiểm tài sản tại ABIC với phí 30 triệu đồng, mức trách nhiệm lên tới 80 tỷ đồng. Ngay sau bão, cán bộ ABIC đã tới hiện trường, khảo sát thiệt hại, hỗ trợ tạm ứng 2 tỷ đồng, sau đó là thêm 8 tỷ nữa.

Lúc đó không chỉ Việt Trường bị ảnh hưởng mà cả Hải Phòng và Quảng Ninh đều tan hoang. Nhưng phía bảo hiểm đã cử cán bộ theo sát từng ngày, từng bước cùng chúng tôi làm việc, xác minh thiệt hại.

“Hiện chúng tôi đã nhận được toàn bộ số tiền bồi thường về hàng hóa trị giá hơn 22 tỷ đồng và phần chi trả về thiệt hại tài sản”, ông Phương cho hay.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty cổ phần Tái bảo hiểm quốc gia Việt Nam, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV) đánh giá rằng, thiên tai bão lũ đã để lại thiệt hại về người và tài sản rất lớn, có doanh nghiệp thiệt hại vài trăm tỷ đồng đến cả ngàn tỷ, nền kinh tế tổn thất hàng tỷ USD nhưng rất đáng tiếc, trong số đó rất nhiều cá nhân, tổ chức không tham gia bảo hiểm hoặc chỉ tham gia loại hình bảo hiểm bắt buộc nên số tiền bồi thường không lớn, chưa đủ bù đắp thiệt hại.

Theo ông Tuấn, bản chất không một chủ kinh doanh nào bỏ ra số tiền lớn để dự phòng cho rủi ro, ví dụ như trường hợp công ty bị thiệt hại hơn 100 tỷ, họ sẽ không dành riêng một khoản tiền lớn vậy chỉ lo cho việc này. Do đó, đây chính là lúc thể hiện giá trị, vai trò của bảo hiểm trong việc dự phòng tài chính.

Ông Tuấn cho biết, ngay sau mỗi đợt bão lũ, Bộ Tài chính đã nhanh chóng vào cuộc, đề nghị các DN bảo hiểm phối hợp với các đơn vị giám định, cử hàng trăm giám định viên xuống trực tiếp hiện trường, cùng với người tham gia bảo hiểm xác minh thiệt hại, xử lý tài sản và hỗ trợ tạm ứng bồi thường.

Ví dụ như, có doanh nghiệp sản xuất bị thiệt hại, tổng giá trị bảo hiểm bồi thường lên đến gần 300 tỷ đồng. Gần như ngay lập tức, doanh nghiệp bảo hiểm đã cử nhân viên xuống cùng khách hàng để giám định, thanh lý sớm, tránh hỏng hóc với số tiền khắc phục, thu hồi được khoảng 100 tỷ đồng (bằng 1/3 số tiền thiệt hại). Số tiền còn lại doanh nghiệp bảo hiểm sẽ giám định và bồi thường, tạm ứng sớm để giúp doanh nghiệp có ngay nguồn tiền lớn để chi trả các chi phí sau bão.

Vị phó chủ tịch IAV đặt vấn đề, thiệt hại do biến đổi khí hậu là rất lớn nhưng theo thống kê chỉ một phần nhỏ trong đó nhận được bồi thường bảo hiểm, ví dụ cơn bão Yagi năm 2024, con số bồi thường bảo hiểm ước tính khoảng hơn 12.000 tỷ đồng, cũng chỉ chưa đến 20% tổng thiệt hại của nền kinh tế. Vậy hơn 80% số tiền tổn thất, tương đương khoảng gần 70.000 tỷ sẽ lấy ở đâu? Thông thường chính phủ sẽ phải cân đối từ các nguồn ngân sách để bù lại thiệt hại, hỗ trợ cho người dân, hoặc sẽ tiến hành đầu tư các cơ sở hạ tầng bị hư hỏng bằng nguồn vốn công để tạo ra công ăn việc làm, bảo đảm an sinh xã hội.

“Nếu có bảo hiểm, người dân và doanh nghiệp sẽ có một nguồn vốn chủ động hơn trong việc khôi phục lại sản xuất kinh doanh từ chi trả bồi thường”, ông Tuấn khẳng định lợi ích bảo hiểm.