LTS: Covid-19 khiến cả thế giới lao đao cũng chính là thời điểm mà tầm vóc doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam được khắc họa rõ nét nhất.
Không chỉ bản lĩnh, kiên cường vượt qua khó khăn, các doanh nhân còn đồng hành, chung tay cùng Chính phủ hỗ trợ người dân, đối tác, hỗ trợ nước bạn trong phòng chống dịch.
Đặc biệt, những nỗ lực của cộng đồng doanh nhân - những người chủ doanh nghiệp, trong việc giữ việc làm và thu nhập cho người lao động trong bối cảnh khó khăn hiện nay, có thể xem là một đóng góp to lớn đối với sự ổn định và phát triển của kinh tế - xã hội quốc gia.
Nhân kỷ niệm 16 năm ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10/2004 – 13/10/2020), VietnamFinance có cuộc trao đổi với chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan để thấu suốt hơn sự đóng góp to lớn mà lặng thầm này của cộng đồng doanh nhân Việt Nam:
- Theo dõi tình hình kinh tế - xã hội hơn 9 tháng qua, bà có nhận định thế nào về sức khỏe của các doanh nghiệp Việt Nam?
Bà Phạm Chi Lan: Có thể nói chưa bao giờ tình hình hoạt động của cộng đồng doanh nghiệp lại trở nên khó khăn như năm nay. Trừ một vài ngành phục vụ cho công tác chống dịch như sản xuất khẩu trang, sản xuất các sản phẩm y tế liên quan… phần lớn hoạt động kinh doanh của các công ty đều không thuận lợi.
Các ngành bị ảnh hưởng nặng nề nhất có thể kể đến là du lịch, vận tải hàng không… và đặc biệt khó khăn vào thời điểm giãn cách xã hội.
Những khó khăn này dẫn đến tốc độ tăng trưởng của cả nước bị suy giảm, thể hiện ở con số GDP thấp kỉ lục qua từng quý.
Những khó khăn của doanh nghiệp cũng không hẳn chỉ đến từ trong nước, từ giãn cách xã hội mà còn một phần do thị trường thế giới, khi các nền kinh tế lớn đều tăng trưởng chậm lại, nhất là về tiêu dùng.
- Trong bối cảnh đó, việc giữ được việc làm, thu nhập cho người lao động là một nỗ lực rất lớn và có thể xem là một đóng góp to lớn cho nền kinh tế nước nhà của cộng đồng doanh nghiệp...
Chắc chắn rồi! Đây có lẽ là điều đáng khích lệ nhất trong bối cảnh khó khăn chung do dịch bệnh gây ra. Mặc dù nhà nước cũng đã cố gắng thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công để hỗ trợ tăng trưởng nhưng công tác này vẫn diễn ra quá chậm, không đáp ứng được yêu cầu. Do vậy, đóng góp vào tăng trưởng trong năm vừa qua, có phần khá lớn đến từ cộng đồng doanh nghiệp.
Tôi đánh giá cao những đóng góp vào tăng trưởng của cộng đồng doanh nghiệp, dù có thấp hơn so với các năm trước những vẫn thuộc vào loại khá trên thế giới.
- Thời gian qua, Chính phủ đã ban hành nhiều gói hỗ trợ để giúp cộng đồng doanh nghiệp vượt qua khó khăn. Tuy nhiên, các gói hỗ trợ đến nay vẫn chưa phát huy được tối đa vai trò của mình. Bà có nhận định như thế nào về tình trạng này?
Chính phủ đã phản ứng rất kịp thời trong việc đưa ra giải pháp để hỗ trợ doanh nghiệp, tuy nhiên số doanh nghiệp tiếp cận được các gói hỗ trợ này lại quá ít, đây là điều rất đáng tiếc. Đáng ra, nếu Chính phủ đã có chính sách hỗ trợ thì các thủ tục phải đơn giản và hợp lý hơn.
Thực tế cho thấy việc người lao động và doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 tiếp cận được các gói hỗ trợ của Chính phủ là cực kỳ khó. Đây là thực tế hết sức bất cập và điều này phần nào đó thể hiện tinh thần thiếu trách nhiệm, thậm chí là vô cảm của các cấp thực hiện.
Nếu các gói hỗ trợ này đến được tay của người lao động và các doanh nghiệp trong thời điểm khó khăn thì điều này có thể giúp họ phần nào đó vượt qua nghịch cảnh và trụ lại được.
Có thể nói chủ trương chung của nhà nước rất tốt, nhưng việc thực thi lại có rất nhiều vấn đề. Đáng lẽ ra, vào thời điểm này, cơ quan nhà nước cần có một cách tiếp cận khác để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc tiếp cận các gói hỗ trợ.
- Theo bà, Chính phủ nên làm gì đối với các gói hỗ trợ tiếp theo?
Theo tôi, trước hết nhà nước cần phải điều chỉnh những quy định bất hợp lý. Ngoài ra, nhà nước cũng cần xem xét điều chỉnh lại các lĩnh vực cần được hỗ trợ, bởi càng ngày sự ảnh hưởng của dịch bệnh tới các ngành càng rõ hơn.
Bên cạnh đó, ngoài việc hỗ trợ cho những nơi đang gặp khó khăn, nhà nước cũng nên tính đến việc hỗ trợ cho những ngành mới. Nguyên nhân là trên thị trường hiện nay có nhiều nhu cầu đã thay đổi, có những ngành có thể sống được và cũng có những ngành đã không còn tương lai nữa.
Điều này cho thấy rằng chúng ta cũng cần phải tính toán, rút bớt sự quan tâm cho những ngành không có tương lai để tập trung cho những lĩnh vực có tương lai tốt hơn.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Dự án Nhà ở chung cư cao tầng tại ô đất NO-11 thuộc KĐT mới Dịch Vọng (cạnh Vành đai 2,5 khẩn cấp đoạn KĐT mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ) của LIDECO sau khi hoàn thành sẽ cung cấp ra thị trường 364 căn hộ.