Trong khi các công cụ bình ổn giá xăng dầu đã hết dư địa thì việc giảm thuế bảo vệ môi trường và nhiều loại thuế, phí khác trở nên cấp thiết để hạ nhiệt giá xăng.
Hiện giá xăng A95 ở mức trên 26.000 đồng/lít, mức cao nhất lịch sử. Ảnh: HOÀNG GIANG
Vào ngày 24/2, việc Nga tiến hành tấn công quân sự Ukraine đã đẩy giá dầu thế giới tăng sốc lên 102 USD/thùng. Với giá dầu thế giới vượt lên trên 100 USD/thùng, giá xăng Việt Nam có khả năng sẽ tiếp tục thiết lập mức kỷ lục mới vào kỳ điều hành tới đây (ngày 1/3).
Do đó, việc giảm thuế bảo vệ môi trường (BVMT) với xăng cần tiến hành thật nhanh để giảm các cú sốc kinh tế cho người dân và doanh nghiệp.
Giá xăng lại chực chờ tăng
Bán được hơn 500 bộ áo dài hồi trước tết, chưa kịp vui, chị Mộng Thúy (chủ một tiệm thời trang ở quận 3, TP. HCM) đã cảm thấy ngộp thở vì chi phí nhiều loại nguyên liệu tăng ngay sau tết.
“Ngay đầu năm, các nhà cung cấp đã thông báo điều chỉnh tăng giá nguyên vật liệu để may quần áo. Họ chỉ thông báo đơn giản, giá xăng tăng khiến chi phí tăng. Tạm thời tôi chưa dám nâng giá bán sản phẩm mà gánh phần chi phí này để có đơn hàng sản xuất nuôi nhân viên. Nhưng nếu giá xăng cứ tăng mạnh thì cũng khó cầm cự lâu” - chị Thúy chia sẻ.
Không chỉ chị Thúy mà rất nhiều nhà sản xuất, kinh doanh cũng rơi vào tình cảnh tương tự do giá xăng dầu leo thang. Theo đó, ngày 21/2, lần đầu tiên giá xăng Việt Nam tăng lên mức kỷ lục trên 26.000 đồng/lít. Nhiều khả năng giá xăng dầu Việt Nam sẽ tiếp tục tăng mạnh do biến động giá dầu thô thế giới khi xung đột vũ trang giữa Nga và Ukraine leo thang, cộng với các biện pháp trả đũa Nga của phương Tây và Mỹ.
Đà tăng của giá xăng dầu đang gây áp lực lên lạm phát tại Việt Nam. Theo Tổng cục Thống kê, giá xăng dầu tăng 10% thì chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 0,34%. Xăng dầu tăng tác động đến vận tải hành khách bằng đường sắt, hàng không, đường bộ, đường thủy... và vận chuyển hàng hóa. Từ đó làm tăng chi phí sản xuất các mặt hàng sử dụng xăng dầu làm đầu vào cho sản xuất, kéo theo các mặt hàng khác trong nhóm hàng hóa, dịch vụ tăng theo.
Đang nghiên cứu
Liên quan đến chính sách thuế đối với mặt hàng xăng dầu, ông Nguyễn Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Quản lý giá Bộ Tài chính, cho biết cơ quan này đang phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành có liên quan theo dõi sát sao diễn biến giá xăng dầu trên thị trường trong nước và thế giới. Từ đó nghiên cứu, tham mưu, báo cáo cấp có thẩm quyền về các chính sách có liên quan, đảm bảo phù hợp với bối cảnh và thực tiễn, tránh tác động bất lợi lên lạm phát.
Trước đó, Bộ Công Thương từng kiến nghị giảm thuế, phí với xăng dầu, như giảm thuế BVMT.
Giảm thuế, phí: Cần làm ngay
Ngày 22/2 vừa qua, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã yêu cầu Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương cùng các cơ quan liên quan khẩn trương nghiên cứu, đề xuất phương án điều chỉnh chính sách thuế BVMT đối với mặt hàng xăng dầu. Đề xuất phương án giảm thuế của hai bộ cần được báo cáo Thủ tướng trước ngày 28/2.
Đánh giá về biện pháp này, TS Vũ Thị Hồng Nhung, giảng viên kinh tế Khoa kinh doanh và quản trị Đại học RMIT Việt Nam, nói: Nếu tính theo giá xăng dầu được điều chỉnh vào ngày 21/2 vừa qua, riêng mức thuế BVMT đã chiếm đến 15% và 10% trong giá bán của hai mặt hàng này.
“Năm 2022 là năm có ý nghĩa quan trọng cho quá trình phục hồi của cả nền kinh tế. Vì vậy, việc kiểm soát và giảm giá xăng dầu thông qua cắt giảm thuế BVMT sẽ tác động tích cực trong việc hỗ trợ sản xuất cho các doanh nghiệp, giúp các doanh nghiệp cung cấp sản phẩm và dịch vụ với giá thành hợp lý” - TS Nhung nói.
Vị chuyên gia này cũng cho rằng chi tiêu cho xăng dầu chiếm đến 1,5% trong tổng tiêu dùng cuối cùng của hộ gia đình. Vì vậy, việc giảm giá xăng dầu sẽ không tạo ra áp lực chi tiêu trong hộ gia đình, giúp kích thích tiêu dùng, tăng tổng cầu của nền kinh tế.
“Việc giảm giá xăng bằng cách sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu hiện không còn dư địa. Như vậy, việc giảm giá xăng dầu chỉ có thể thực hiện qua việc giảm các khoản thuế, phí, trong đó có thuế BVMT còn nhiều dư địa để giảm. Trước mắt có thể cắt giảm 1.000 đồng thuế BVMT để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân” - TS Nhung khuyến nghị.
Đồng quan điểm, chuyên gia thuế Trần Xoa nhìn nhận giá xăng hiện nay phụ thuộc vào giá quốc tế nên việc giảm thuế BVMT xuống thì chắc chắn giá xăng sẽ hạ. Mới đây, để khuyến khích tiêu dùng, Quốc hội đã quyết định cắt giảm 2% thuế giá trị gia tăng. Trên cơ sở này đã giúp nền kinh tế mới bắt đầu phục hồi, doanh nghiệp tích cực trở lại sản xuất nhưng giá xăng tăng cao đã triệt tiêu luôn động lực này.
Do đó, việc giảm giá xăng thông qua giảm thuế BVMT sẽ kiềm chế giá các loại hàng hóa tăng “té nước theo giá xăng” và mới phục hồi kinh tế đường dài được.
“Điều quan trọng hơn là giảm thuế BVMT trong xăng còn có tác động dây chuyền làm giảm thuế giá trị gia tăng (VAT). Có nghĩa rằng thuế BVMT vốn được tính trong giá bán chưa VAT nên khi giảm thuế BVMT thì giá bán chưa VAT giảm xuống. Và khi tính mức thuế VAT trên giá này sẽ giúp giá thành xăng cũng giảm mạnh. Từ đó không tạo áp lực cho chỉ số giá tiêu dùng, hạn chế được các tác động tiêu cực đến thu nhập và chi tiêu của người dân” - ông Xoa phân tích.
Một lít xăng cõng hơn 11.000 đồng thuế, phí
Hiện mỗi lít xăng A95 đang gánh 4.000 đồng thuế BVMT, với xăng E5 là 3.800 đồng/lít và dầu diesel là 2.000 đồng/lít; nhiên liệu bay là 3.000 đồng/lít.
Bên cạnh thuế BVMT, mặt hàng xăng còn chịu nhiều loại thuế khác: Thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng A95 là 10%, xăng E5 là 8%; thuế nhập khẩu 8% và thuế giá trị gia tăng 10%.
Chưa hết, mỗi lít xăng bán đến tay khách hàng còn phải gánh thêm chi phí kinh doanh định mức 1.050 đồng/lít, lợi nhuận định mức 300 đồng/lít, mức trích lập quỹ bình ổn 300 đồng/lít và lợi nhuận của doanh nghiệp.
Như vậy, nếu tính bình quân thì trong mỗi lít xăng, thuế và phí hiện chiếm khoảng 42%-43%, còn dầu 21%-27%. Điều này đồng nghĩa với 1 lít xăng A95 giá hơn 26.300 đồng thì người mua phải chịu 11.000-11.300 đồng thuế, phí. Thuế, phí cao là một trong những lý do chính khiến giá xăng Việt Nam đang cao hơn nhiều nước.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Chiến sự tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng và tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu. PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng nhận định, nếu nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, Việt Nam có thể đối mặt “cú sốc kép” từ giá dầu tăng mạnh và áp lực lạm phát nhập khẩu, đòi hỏi phải chủ động kịch bản điều hành và chiến lược dự trữ phù hợp.
(VNF) - Khi Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, nhiều chuyên gia cho rằng sự thịnh vượng sẽ không đồng nghĩa với nhàn nhã. Trái lại, đó có thể là một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi mỗi cá nhân phải tự nâng cấp năng lực và xây dựng “hạ tầng” cho chính mình nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.
(VNF) - Việc tổ chức lại không gian đô thị Đà Nẵng sau sáp nhập không chỉ là một bài toán kỹ thuật quy hoạch mà còn là phép thử về bản lĩnh thể chế và tầm nhìn phát triển dài hạn của thành phố. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Nguyễn Cửu Loan – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị TP. Đà Nẵng cho rằng đây là cơ hội lịch sử để thành phố tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng đa trung tâm, tích hợp vùng và bền vững.
(VNF) - Lễ ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam không chỉ đánh dấu sự hình thành của một thiết chế mới, mà còn mở ra kỳ vọng đưa Việt Nam tiến gần hơn tới “vòng trong” của dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân để tham vọng này trở thành hiện thực, điều kiện tiên quyết không chỉ là ưu đãi hay vị trí địa lý, mà phải kiến tạo được một “không gian thể chế đặc biệt” đủ minh bạch, ổn định và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Với mục tiêu đến năm 2045 sẽ trở thành quốc gia thu nhập cao, công nghiệp hoá là con đường bắt buộc. Nhưng trong bối cảnh địa chính trị - kinh tế thế giới ngày càng bất định, tiến trình công nghiệp hóa Việt Nam sẽ đi theo hướng nào, Chính phủ cần điều chỉnh chính sách ra sao? Tạp chí Đầu tư Tài chính đã có cuộc trao đổi với GS Trần Văn Thọ - Đại học Waseda, Tokyo về các vấn đề này.
(VNF) - Một nền kinh tế muốn đi nhanh không thể thiếu áp lực. Không có áp lực, không có sự thúc ép, hệ thống sẽ trì trệ, nguồn lực bị giữ lại trong trạng thái phòng thủ. Nhưng sự thúc ép cần đi cùng với sự khai thông.
(VNF) - Khi bàn về lịch sử và tương lai của kinh tế tư nhân Việt Nam, có lẽ không nên thu hẹp câu chuyện vào vài biểu đồ tăng trưởng hay một số tập đoàn nổi bật thường xuyên xuất hiện trên truyền thông. Những con số, dù cần thiết, vẫn chỉ phản ánh một lát cắt ngắn của một quá trình dài hơn nhiều: hành trình hình thành của một lực lượng kinh tế trong những điều kiện đặc biệt, nhiều lần bị gián đoạn, chịu tổn thương sâu sắc, rồi từng bước phục hồi và tìm cách khẳng định vị trí của mình.
(VNF) - Nói người Việt, đặc biệt là người Việt nông thôn coi trọng thương mại, gọi nôm na là buôn bán, có gì đó sai sai, ít ra cũng thiếu cơ sở về mặt dẫn chứng thực tế! Càng sai so với tư duy quen thuộc mà nhiều người đang neo chặt trong đầu, được quy cho thuộc về tố chất dân tộc, bất khả bàn cãi?
(VNF) - Kinh tế Việt Nam năm 2026 diễn ra trong bối cảnh giữ ổn định vĩ mô, dư địa đầu tư công mở rộng, chi ngân sách tăng mạnh, thương mại hàng hóa quốc tế và tiêu dùng hộ gia đình phục hồi
chậm, xuất khẩu chịu áp lực rõ rệt từ suy giảm tổng cầu thế giới. Bối cảnh này đặt ra yêu cầu
kép: vừa củng cố nền tảng tăng trưởng truyền thống, vừa đẩy nhanh chuyển đổi mô hình phát
triển sang kinh tế xanh - kinh tế số - kinh tế tri thức. Nếu thành công, Việt Nam có thể tạo ra
sức bật tăng trưởng mới đủ mạ
(VNF) - Đại hội XIV của Đảng được xác định là dấu mốc quan trọng, kết tinh niềm tin và kỳ vọng lớn lao của toàn dân tộc về một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng và văn minh. Với tầm nhìn chiến lược và những quyết sách đột phá, Đạị hội mở ra một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, nhằm mục tiêu phấn đấu đạt và duy trì mức tăng trưởng kinh tế hai chữ số trong giai đoạn 2026–2030.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập nhấn mạnh cải cách không thể dừng ở sửa đổi văn bản hay cắt giảm thủ tục trên giấy tờ. Điều cốt lõi là phải thay đổi tư duy thực thi, bảo đảm chính sách minh bạch, ổn định và tôn trọng quyền được chuẩn bị của doanh nghiệp, nếu không, những “điểm nghẽn” mới vẫn có thể tiếp tục phát sinh ngay trong quá trình triển khai.
(VNF) - TS. Nguyễn Quốc Việt cho rằng, mục tiêu tăng trưởng hai con số từ năm 2026 là bước đi cụ thể để hiện thực hóa khát vọng phát triển mới. Chúng ta đã có đà từ nền kinh tế đã phục hồi mạnh, xuất nhập khẩu tiệm cận 1.000 tỷ USD, FDI và khu vực tư nhân gia tăng đóng góp. Tuy nhiên, để đạt mốc 10%, Việt Nam phải nâng cao hiệu quả đầu tư, chất lượng thể chế và kiểm soát chặt rủi ro vĩ mô trong quá trình tăng tốc.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.