Những ngày cuối tháng Sáu, dư luận xôn xao trước văn bản “chấn chỉnh hoạt động quảng cáo sản phẩm Coca-Cola” của Cục Văn hóa cơ sở (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch).
Theo văn bản này, nội dung quảng cáo sản phẩm Coca-Cola Việt Nam trên truyền hình và một số phương tiện quảng cáo có sử dụng cụm từ "Mở lon Việt Nam".
Cục Văn hóa cơ sở cho rằng: “Việc sử dụng cụm từ nêu trên trong nội dung quảng cáo có dấu hiệu về hành vi quảng cáo thiếu thẩm mỹ, không phù hợp thuần phong mỹ tục Việt Nam, đồng thời không đảm bảo thông tin rõ ràng của nội dung quảng cáo với sản phẩm, hàng hóa được quảng cáo, vi phạm các quy định tại khoản 3 Điều 8 và khoản 1 Điều 19 Luật Quảng cáo”.
Cục yêu cầu các Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiến hành chỉnh sửa hoặc tháo dỡ sản phẩm quảng cáo có sử dụng cụm từ trên; tiến hành xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật.
Văn bản này phát đi hôm 28/6 và lập tức trở thành chủ đề thảo luận rôm rả trên báo chí và mạng xã hội. Điều đáng ngạc nhiên là thay vì chỉ trích Coca-Cola quảng cáo “thiếu thẩm mỹ, không phù hợp thuần phong mỹ tục”, dư luận lại hướng sự chỉ trích vào Cục Văn hóa cơ sở.
Các chỉ trích càng tăng lên sau khi bà Ninh Thị Thu Hương, Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, lên tiếng giải thích về quyết định “chấn chỉnh Coca-Cola”.
Những diễn giải của bà Hương như: "Mở lon Việt Nam" có thể được hiểu là "mở lon Coca - Cola tại Việt Nam" hay sẽ được hiểu theo rất nhiều nghĩa khác”; “Từ "lon" đứng một mình, không gắn với từ Coca-Cola có thể được hiểu theo rất nhiều nghĩa”; “Hãy giả sử nếu người ta thêm dấu, thêm mũ cho từ đó… từ "lon Việt Nam" có rất nhiều vấn đề"… đã trở thành chủ đề châm biếm của dư luận xã hội.
Cục Văn hóa cơ sở và bà Ninh Thị Thu Hương bỗng nhiên dính vào một vụ khủng hoảng truyền thông ngoài dự tính – vụ khủng hoảng mà lẽ ra đối tượng phải chịu là Coca-Cola.
Biếm họa vụ "Mở lon Việt Nam"
Nhìn lại văn bản “chấn chỉnh hoạt động quảng cáo sản phẩm Coca-Cola”, có thể nhận thấy lập luận của Cục Văn hóa cơ sở bao gồm 3 ý chính: quảng cáo thiếu thẩm mỹ, không phù hợp thuần phong mỹ tục Việt Nam và không đảm bảo thông tin rõ ràng. Cả ba ý này, rất tiếc, đều không đủ mạnh để thuyết phục được dư luận đồng tình với quyết định “chấn chỉnh Coca-Cola”.
Dư luận đặt câu hỏi: thế nào là thiếu thẩm mỹ, thế nào là không phù hợp thuần phong mỹ tục? Thẩm mỹ hay thuần phong mỹ tục là những khái niệm trừu tượng, không có tiêu chí rõ ràng và phụ thuộc lớn vào đánh giá chủ quan. Cục Văn hóa cơ sở đem những nội dung có biên độ diễn giải rất rộng để “bắt chẹt” doanh nghiệp thì việc không thuyết phục được dư luận là điều dễ hiểu.
Về ý quảng cáo không đảm bảo nội dung rõ ràng, chúng ta đều thừa nhận rằng cụm từ “Mở lon Việt Nam” là tối nghĩa (hoặc vô nghĩa). Ở góc độ ngôn ngữ học, cụm từ này cũng không được xem là một phép rút gọn của câu “Mở lon Coca-Cola tại Việt Nam”. Bởi phép rút gọn đòi hỏi phải giữ lại thành phần chính của câu chứ không phải thành phần phụ. Trong ví dụ trên, muốn rút gọn thì phải viết “Mở lon Coca-Cola Việt Nam” chứ không phải “Mở lon Việt Nam”.
Tuy nhiên, tiêu chí “đảm bảo nội dung rõ ràng” trong quảng cáo không chỉ xét ở cấu trúc câu mà còn phải xét đến việc người tiêu dùng có bị hiểu sai không. Cần nhớ rằng cụm từ “Mở lon Việt Nam” là một khẩu hiệu (slogan) và khẩu hiệu này nằm trong tổng thể nội dung quảng cáo sản phẩm Coca-Cola (gồm hình ảnh sản phẩm, logo công ty…).
Điều đó có nghĩa là tỷ lệ người tiêu dùng hiểu sai thông tin sản phẩm được quảng cáo là rất thấp. Việc dẫn giải Luật Quảng cáo để xử lý Coca-Cola là trong trường hợp này vẫn chưa đủ sức thuyết phục.
Là tập đoàn toàn cầu và có lịch sử thịnh vượng trăm năm, rất khó để tin rằng Coca-Cola sơ suất trong việc thiết kế thông điệp quảng cáo. Không ngoại trừ khả năng đây là một hành động có chủ ý của đơn vị này.
Trên thương trường, sự “láu cá” trong quảng cáo và tiếp thị không phải là điều lạ lùng. Đó thậm chí còn là “bài” của các doanh nghiệp để đạt được hiệu ứng truyền thông.
Ở trường hợp trên đây, Coca-Cola không chỉ đạt được hiệu ứng truyền thông mà còn trở thành ngư ông đắc lợi. Từ chỗ là đối tượng bị nhà chức trách xử lý – tiền đề dẫn đến một vụ khủng hoảng, Coca-Cola đã “bẻ lái” thành công để chính nhà chức trách nhận lấy khủng hoảng.
Không tốn một xu quảng cáo, trong 3 ngày qua, cái tên Coca-Cola xuất hiện ngập tràn trên báo chí và mạng xã hội. Không những vậy, nhờ hình ảnh của một “nạn nhân”, thương hiệu này còn giành được cảm tình của khách hàng.
Chiến thuật này gọi là “bơi theo dòng nước”, chuyển đổi tình huống bất lợi thành có lợi. Trong binh pháp, đó là kế “thuận thủ khiên dương” (thuận tay dắt dê). Luận giải của kế này là sự việc trên đời vốn biến hóa khó lường, phải nắm bắt bất cứ cơ hội nào chợt hiện ra trước mắt, đó sẽ là những thu hoạch, những cái lợi bất ngờ.
Coca-Cola đã nắm bắt rất nhanh cơ hội hiện ra trước mắt họ. Và như trên đã nói, họ đã thu được những món lợi “trên cả mong đợi”.
Vụ việc của Coca-Cola sẽ khác đi nếu Cục Văn hóa cơ sở không tự đẩy mình vào thế bị động. Bằng văn bản khẳng định chắc như đinh đóng cột vi phạm của Coca-Cola và diễn giải lúng túng trước báo giới của Cục trưởng Ninh Thị Thu Hương, Cục Văn hóa cơ sở đã rơi vào tình cảnh càng cố giải thích càng làm dư luận chỉ trích nhiều hơn.
Có ý kiến cho rằng sẽ là khôn ngoan nếu Cục Văn hóa cơ sở tuyên bố đề nghị Coca-Cola thay đổi cách dùng từ ngữ để tránh suy diễn và phản ứng không như mong đợi của số đông. Một tuyên bố như vậy sẽ đặt Cục vào thế chủ động và vị trí trung gian, không nhất thiết phải bộc lộ quan điểm chính thức. Quan điểm cụ thể của Cục chỉ bộc lộ khi làm việc riêng với Coca-Cola.
Ở góc độ khác, nếu Cục Văn hóa cơ sở muốn “chấn chỉnh mạnh tay” với Coca-Cola, Cục hoàn toàn có thể ra một tuyên bố cảnh cáo đơn vị này trên truyền thông, nhấn vào khía cạnh công ty này sử dụng tên gọi Việt Nam thiếu trang trọng. Một tuyên bố như vậy sẽ khiến Coca-Cola phải “nằm im chịu đòn” bởi với một thương hiệu, nỗi sợ bị cộng đồng tẩy chay còn lớn hơn những án phạt tính bằng tiền.
Câu chuyện “Mở lon Việt Nam” của Coca-Cola cũng đặt ra cho chúng ta vấn đề đạo đức trong kinh doanh. Tiếp thị và quảng cáo sản phẩm là hoạt động bình thường của doanh nghiệp, nhưng đó phải là hành vi nghiêm túc, hướng tới giá trị tốt đẹp, để lại ấn tượng tốt trong cộng đồng, chứ không phải là sử dụng chiêu trò để đạt được hiệu ứng truyền thông và tăng doanh số.
Tags:
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - An toàn dữ liệu tại Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mang tính bản lề khi nhận thức đã đi trước, nhưng năng lực bảo vệ vẫn chưa theo kịp.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.
