Huy động trái phiếu chính phủ đủ nguồn bù đắp bội chi
Mạnh Bôn -
26/12/2018 17:34 (GMT+7)
Năm 2018, ngân sách nhà nước phát hành khoảng 175.000 tỷ đồng trái phiếu chính phủ, đáp ứng đủ nguồn bù đắp bội chi và trả nợ gốc theo dự toán. “Quan trọng hơn, lãi suất TPCP của Việt Nam còn thấp hơn nhiều nước có hạng mức tín nhiệm tương đương”, ông Nguyễn Văn Quang, Phó cục trưởng Cục Quản lý ngân quỹ (Kho bạc Nhà nước) cho biết.
Huy động trái phiếu chính phủ đủ nguồn bù đắp bội chi.
- Việt Nam đang huy động trái phiếu chính phủ với lãi suất bình quân bao nhiêu, thưa ông?
Lãi suất trái phiếu chính phủ bình quân năm 2018 chỉ còn 4,73%/năm, giảm 125 điểm cơ bản so với năm 2017 (5,98%/năm). Cụ thể, kỳ hạn 5 năm phải trả lãi 4,32%, kỳ hạn 10 năm là 5,1% và kỳ hạn 15 năm là 5,3%. Trong khi đó, Indonesia và Philippines (2 nước được Fitch’s Rating và các tổ chức định mức uy tín trên thế giới xếp hạng tương đồng với Việt Nam) phải trả lãi suất huy động bằng đồng nội tệ cao hơn nhiều, như Indonesia phải trả lãi suất huy động tương ứng là 7,91%/năm, 7,98%/năm và 8,18%/năm.
Giảm được lãi suất huy động trái phiếu chính phủ và thời gian huy động vốn kéo dài đã tạo điều kiện thuận lợi cho Chính phủ tăng cường huy động vốn từ thị trường trong nước.
- Liệu có lượng hóa được số tiền tiết kiệm nhờ giảm lãi suất huy động trái phiếu chính phủ không, thưa ông?
Nếu như năm 2011, bình quân lãi suất trái phiếu chính phủ là 12%, thì đến năm 2017 đã giảm xuống 5,98%/năm và năm 2018 chỉ còn 4,73%/năm. Lãi suất phát hành trái phiếu chính phủ bình quân hàng năm giảm dần, hỗ trợ giảm lãi suất bình quân trong danh mục trái phiếu chính phủ, tiết kiệm phí vay, giảm gánh nặng trả lãi cho ngân sách trong thời gian dài.
Cụ thể, năm 2017, nếu phải trả lãi suất như năm 2016 là 6,49%, thì mỗi năm, ngân sách tiết kiệm được 1.245,5 tỷ đồng, còn nếu phải trả lãi như năm 2011 là 12%/năm, thì mỗi năm tiết kiệm được 14.702 tỷ đồng. Năm 2018, với lãi suất 4,73%/năm, so với mức lãi suất năm 2017 tiết kiệm được gần 2.540 tỷ đồng/năm.
- Thị trường trái phiếu chính phủ diễn biến tương đối thuận lợi trong những năm gần đây. Thưa ông, áp lực trả nợ năm 2019 thế nào?
Năm 2011, kỳ hạn nợ trái phiếu chính phủ bình quân trong danh mục chỉ có 1,84 năm. Trong cả giai đoạn 2012 - 2015, mặc dù kỳ hạn trả nợ trong danh mục trái phiếu chính phủ mỗi năm được kéo dài thêm, nhưng thời gian trả nợ vẫn rất ngắn, nên áp lực trả nợ hàng năm rất lớn, buộc ngân sách nhà nước phải phát hành trái phiếu để đáo hạn.
Để kéo dài kỳ hạn trả nợ, tạo thêm hàng hóa cho thị trường, thu hút thêm nhà đầu tư, Kho bạc Nhà nước đã đa dạng các loại trái phiếu chính phủ, gồm trái phiếu trả lãi cố định, trái phiếu không trả lãi định kỳ, trái phiếu có kỳ trả lãi đầu tiên ngắn hơn hoặc dài hơn kỳ trả lãi chuẩn...
Nhờ đó, trong mấy năm gần đây, kỳ hạn trái phiếu phát hành đã được kéo dài từ mức 4,2 năm của năm 2011 lên 12,75 năm của năm 2018, kéo dài được thời gian trả nợ danh mục trái phiếu chính phủ từ 1,84 năm của năm 2011 lên 6,87 năm hiện nay (tăng 0,16 năm so với 2017), qua đó, giúp giảm áp lực trả nợ, tăng thời gian sử dụng và hiệu quả sử dụng vốn.
- Năm 2019, việc các ngân hàng thương mại - nhà đầu tư chủ yếu trên thị trường - tiếp tục bị hạn chế sử dụng vốn ngắn hạn đầu tư trung và dài hạn, nên sẽ tác động mạnh tới thị trường trái phiếu chính phủ, thưa ông?
Nhờ đa dạng hóa các loại trái phiếu, kỳ hạn trái phiếu, hình thức trả lãi, nên ngoài ngân hàng thương mại, trái phiếu chính phủ đã thu hút được sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư khác, từng bước giảm sự phụ thuộc vào các ngân hàng thương mại và giúp tăng tính bền vững cho danh mục nợ.
Hiện tại, ngân hàng thương mại chỉ nắm giữ 46,53% tổng khối lượng trái phiếu chính phủ đã phát hành, thay vì mức 70 - 80% như giai đoạn trước. Do vậy, việc ngân hàng thương mại bị giới hạn nguồn vốn đầu tư vào trái phiếu chính phủ cũng không tác động lớn đến huy động vốn.
- Muốn phát triển thị trường trái phiếu, phải phát triển thị trường thứ cấp. Thưa ông, giao dịch trái phiếu chính phủ trên thị trường trái phiếu vẫn còn rất khiêm tốn?
Đúng là so nhiều nước trong khu vực, thì giao dịch trái phiếu chính phủ của Việt Nam trên thị trường thứ cấp còn khá khiêm tốn, hiện bình quân giao dịch chỉ đạt khoảng 10.400 tỷ đồng/phiên. Để thúc đẩy tính thanh khoản của thị trường trái phiếu thứ cấp, Bộ Tài chính đã cải tiến và rút gọn quy trình, thủ tục phát hành nhằm giảm dần thời gian từ khi phát hành đến khi trái phiếu được đưa vào giao dịch từ 15 ngày (T+15) xuống còn 2 ngày (T+2); công bố công khai và thường xuyên cập nhật thông tin về cơ chế chính sách mới, kế hoạch phát hành, lịch biểu phát hành, các kết quả đấu thầu và lịch thanh toán gốc lãi trái phiếu để giúp nhà đầu tư có định hướng đầu tư phù hợp với nhu cầu và dòng tiền của đơn vị, tạo niềm tin đối với nhà đầu tư.
Tôi cho rằng, trong thời gian tới, giao dịch trái phiếu chính phủ trên thị trường thứ cấp sẽ phát triển mạnh vì Nghị định 95/2018/NĐ-CP quy định về phát hành, đăng ký, lưu ký, niêm yết và giao dịch công cụ nợ của Chính phủ đã tập trung phát triển thị trường thứ cấp thông qua thiết lập hệ thống nhà tạo lập thị trường. Theo đó, nhà tạo lập thị trường phải thực hiện cả nghĩa vụ trên thị trường thứ cấp.
Cụ thể, trong phiên giao dịch, nhà tạo lập thị trường bắt buộc phải có một lượng trái phiếu nhất định chào giá trên thị trường, cả giá mua lẫn giá bán, ai thích mua cũng có hàng, ai muốn bán cũng có người mua, nhằm tăng thanh khoản cho thị trường. Trường hợp nhà tạo lập thị trường không có trái phiếu để chào giá, thì có quyền đề nghị Kho bạc Nhà nước phát hành trái phiếu để đảm bảo thanh khoản.
Ngoài ra, để tăng tính thanh khoản, Bộ Tài chính sẽ xây dựng đề án mua lại công cụ nợ trước ngày đáo hạn theo nguyên tắc thị trường. Khi đề án này được phê duyệt, nhà đầu tư nắm giữ trái phiếu dài hạn cũng có thể bán lại bất cứ lúc nào, nên sẽ cải thiện thanh khoản cho thị trường.
(VNF) - Trong nhiều năm, Tăng trưởng của Hà Tĩnh chủ yếu được dẫn dắt bởi các “đầu tàu” FDI cùng lợi thế về đất đai, tài nguyên và lao động giá rẻ. Đã đến lúc khu vực kinh tế tư nhân phải thay đổi “DNA” tăng trưởng chuyển trong trọng tâm sang AI, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng suất.
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Trong nhiều năm, Tăng trưởng của Hà Tĩnh chủ yếu được dẫn dắt bởi các “đầu tàu” FDI cùng lợi thế về đất đai, tài nguyên và lao động giá rẻ. Đã đến lúc khu vực kinh tế tư nhân phải thay đổi “DNA” tăng trưởng chuyển trong trọng tâm sang AI, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng suất.
(VNF) - Bầu trời sông Hàn đã bùng nổ sắc màu trong đêm khai mạc Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng với màn so tài của đội Đà Nẵng (Việt Nam) và đương kim vô địch Trung Quốc.