GS Hà Tôn Vinh, đây không phải là chuyện đơn giản ngày một ngày hai và Chính phủ phải có cam kết thay đổi cơ chế, mô hình kinh tế, cách làm việc…
GS Hà Tôn Vinh
Thời gian gần đây, dư luận và báo chí đề cập nhiều đến làn sóng ngầm di cư của những người giàu, những doanh nhân thành công tại Việt Nam.
Hiện Việt Nam là nước nằm trong nhóm 10 nước có số lượng người di cư nhiều nhất ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Họ ra đi với hy vọng một bầu không khí sạch, thực phẩm sạch, y tế hiện đại, giáo dục tiên tiến ở các quốc gia phát triển.
Trong khi có nhiều người Việt chọn cách di cư ngầm ra nước ngoài, Giáo sư Hà Tôn Vinh - người đã có hơn 30 năm kinh nghiệm hoạt động và làm việc tại vùng châu Á - Thái Bình Dương, Châu Âu, và Tây Phi trong lĩnh vực phát triển chiến lược kinh tế; quản lý, cải tổ và sáp nhập doanh nghiệp; tài chính dự án song phương và đa phương; tài chính ngân hàng… lại chọn cách quay trở về đất nước.
GS Hà Tôn Vinh hiện là Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc của Tổ hợp Giáo dục, Đào tạo, và Tư vấn Quản lý Stellar Management; Chủ nhiệm Chương trình Giáo dục & Đào tạo Doanh nghiệp cao cấp của Đại học Tổng hợp California Miramar University (CMU) tại Việt Nam.
Chia sẻ nỗi lòng của mình, GS Hà Tôn Vinh cho biết: "Tôi cũng không nằm ngoài những người luôn có mong muốn đóng góp xây dựng quê hương giàu mạnh, tôi trở về quê hương vì tôi tự hào mình là người Việt.
Người Việt Nam ở đâu cũng vậy, ai cũng hướng về quê hương, lá rụng về cội thì sẽ tìm cách về đóng góp cho quê hương. Tôi cũng sẽ tìm một cách nào đó để đóng góp cho đất nước, chẳng hạn như có thể đóng góp về kinh tế, vừa có lợi cho đất nước, vừa có lợi cho cá nhân".
GS Hà Tôn Vinh phân tích, chúng ta đang sống trong một thế giới toàn cầu hóa, không có biên giới. Trong thế giới đó, chúng ta có thể học tập, sinh sống, du lịch hay làm ăn ở 1 nước khác không phải quê hương bản địa của mình.
Người nước ngoài – họ cũng có thể từ bỏ quê hương để sang 1 nước khác đầu tư làm ăn, và họ gọi thế giới là nhà. Người Việt cũng như vậy, người ta có tiền đầu tư làm ăn họ muốn phát triển ra nước ngoài, họ tìm nhà đầu tư, thị trường mới, công nghệ mới. Họ ra nước ngoài là ước mơ phát triển doanh nghiệp của họ, cũng như cha mẹ luôn muốn con mình học ở nước ngoài để tiếp cận được kiến thức, cuộc sống mới. Chỉ tiếc là giáo dục Việt Nam chưa đạt đến mức cha mẹ có thể yên tâm cho con học tại Việt Nam, nhất là cho con cái có cơ hội tốt để phát triển.
Cho nên tôi nghĩ, người Việt Nam ra nước ngoài học tập, kinh doanh là xu hướng toàn cầu và sau này có thể quay về hỗ trợ phát triển đất nước.
Theo GS Hà Tôn Vinh, chúng ta yêu nước không nhất thiết là ở một chỗ. Chúng ta có thể ra ngoài làm rạng danh nước Việt như Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh ngày xưa, cho người Việt Nam sang nước ngoài học… Sang nước ngoài, ta học được những cái tốt của họ và mang văn hóa Việt ra nước ngoài. Tất cả đều có trách nhiệm làm cho thế giới tốt hơn.
GS Hà Tôn Vinh nhấn mạnh: "Người ra đi cũng có cái lý. Bởi đồng tiền của họ làm bằng mồ hôi nước mắt, trí tuệ của họ là tiền sạch nên không ai muốn mất tiền đó nên họ phải tìm nơi nào an toàn cho số tiền đó. Họ phải phát triển được số tiền ấy nếu Việt Nam là môi trường tốt để có thể sinh sôi số tiền ấy thì họ sẽ không mang ra ngoài đầu tư. Đầu tư cho con đi học, mua nhà nước ngoài, họ nghĩ rằng trong tương lai sẽ mang lại lợi nhuận cho họ hơn.
Ngược lại, nếu đồng tiền có được nhờ những việc làm ăn phi pháp (gọi là tiền bẩn), họ lại càng muốn tẩu tán số tiền ấy ra nước ngoài, vì sẽ không bị tịch thu. Tất cả các nước đều thích mang tiền về Mỹ. Những năm Liên Xô sụp đổ, tiền tập trung về nước Mỹ rất nhiều. Điều quan trọng bây giờ là truy thu được những đồng tiền không sạch đó, đây là việc của cơ quan công quyền".
GS Hà Tôn Vinh lý giải, nếu họ làm doanh nghiệp họ cần thị trường, cần công nghệ, cần cách quản lý. Chúng ta có 2 loại đầu tư gồm: đầu tư ra nước ngoài hoặc đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Nếu chúng ta mang tiền ra nước ngoài đầu tư để đem lại công nghệ, lợi nhuận, trí tuệ thì tại sao không?.
Ông Vinh dẫn chứng về một câu chuyện của gia đình ông chủ Toyoda thành lập hãng xe hơi Toyota. Nước Nhật ngày đó thấp kém lắm vì hậu chiến nên hãng xe này lấy thế giới làm thị trường, và làm rạng danh nước Nhật. Giờ người ta thấy hãng xe này là thấy Nhật, thấy chất lượng Nhật.
Cho nên theo ông Vinh, vấn đề chính là nằm ở chỗ Chính phủ phải làm sao để thị trường Việt Nam đáng để cho các doanh nghiệp đầu tư, cơ hội của 1 nước đang phát triển rất nhiều, đây là thị trường đáng đầu tư, cần phải được đầu tư. Chúng ta cần kêu gọi niềm tự hào dân tộc, trách nhiệm của người doanh nhân là với gia đình, bản thân và với cả Tổ quốc mình. Nếu ra đi họ bỏ trống thị trường Việt Nam, nhà đầu tư nước ngoài thấy trống họ nhảy vào chúng ta sẽ mất thị trường. Vì vậy những người ra đi cần phải suy nghĩ thật kỹ càng.
Vậy phải làm thế nào để tránh được cuộc di cư ngầm? Theo GS Hà Tôn Vinh, đây không phải là chuyện đơn giản ngày một ngày hai và Chính phủ phải có cam kết thay đổi cơ chế, mô hình kinh tế, cách làm việc…
"Chúng ta phải đi vào hành động, vì doanh nhân là người thực tế, họ nhìn vào sự sinh lợi của đồng tiền và sự cạnh tranh với công ty khác. Nếu về Việt Nam làm việc khó quá thì họ nản lòng, làm mất đi kênh đầu tư bất động sản ngoại hối về Việt Nam"- ông Vinh nói.
Ông Vinh cho hay: Con số 3 tỷ USD của người Việt ra ngoài mua nhà cũng chỉ là con số tượng trưng còn những con số không chính thức có thể là nhiều hơn. Vì vậy, Chính phủ phải có hành lang thông thoáng hơn và có chế độ đãi ngộ phù hợp.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Tại 2 dự án cao tốc trọng điểm Hữu Nghị - Chi Lăng (Lạng Sơn) và Đồng Đăng (Lạng Sơn) - Trà Lĩnh (Cao Bằng), các đơn vị thi công đang nỗ lực từng ngày để thúc đẩy tiến độ. Nhà đầu tư và nhà thầu thể hiện quyết tâm rất lớn trong việc khắc phục khó khăn, tổ chức thi công với mục tiêu đưa dự án về đích trong năm 2026.