- Theo ông, đâu là yếu tố khiến các doanh nghiệp Trung Quốc ngày càng ưu tiên đầu tư vào Việt Nam?
Trung Quốc hiện là đối tác đầu tư đứng thứ 6 trong tổng số 144 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam với tổng số vốn đăng ký luỹ kế vào hiệu lực đến hết năm 2023 là gần 27,479 tỷ USD.
Trong năm 2023, chúng tôi đã đón tiếp gần 10 đoàn nhà đầu tư Trung Quốc, tiếp xúc trực tiếp với gần 200 nhà đầu tư lớn nhỏ từ Trung Quốc quan tâm việc đầu tư tại Việt Nam.
Trước tiên phải nói rằng, dòng vốn đầu tư Trung Quốc vào Việt Nam xuất phát từ nhu cầu đầu tư ra bên ngoài của các doanh nghiệp Trung Quốc, trong đó có yếu tố của sự dịch chuyển sản xuất do tình hình địa chính trị thay đổi.
Nếu so với Thái Lan và Malaysia – nơi mà cộng đồng doanh nhân gốc Hoa cũng đáng kể và có ảnh hưởng nhất định thì Việt Nam ổn định hơn về mặt chính trị - xã hội. So với Lào - quốc gia láng giềng khác của Trung Quốc – thì Việt Nam hoàn toàn vượt trội về nguồn nhân lực và năng suất lao động.
So với Campuchia – nơi mà Trung Quốc tăng cường sự hiện diện bằng dòng vốn ODA thì Việt Nam hấp dẫn hơn về môi trường đầu tư, sinh sống, và chuỗi cung ứng. Mặt khác, nếu xét về độ mở thị trường và tính hội nhập quốc tế thì Việt Nam hoàn toàn là một nơi hấp dẫn vượt trội hơn các quốc gia Đông Nam Á khác.
Việc các nhà đầu tư Trung Quốc cần thiết lập nhà máy bên ngoài Trung Quốc bắt nguồn từ xung đột thương mại Mỹ - Trung những năm gần đây. Theo báo cáo của Cục Thương Mại Mỹ, trong nửa đầu năm 2023, hàng hoá của Trung Quốc nhập khẩu vào Mỹ chỉ chiếm 13,3% trong tổng kim ngạch nhập khẩu, giảm 16,5% so với cùng kỳ năm 2022. Đây là mức nhập khẩu hàng Trung Quốc thấp nhất trong gần hai thập kỷ của Mỹ. Do đó, các nhà sản xuất Trung Quốc, đặc biệt là những nhà sản xuất có hàng đi Mỹ và châu âu dường như không thể chờ đợi lâu hơn nữa. Họ buộc phải chuyển một phần sản xuất của họ ra ngoài Trung Quốc và đầu tư sang Việt Nam là lựa chọn hàng đầu.
Yếu tố gần gũi về mặt địa lý và văn hoá giữa Việt Nam và Trung Quốc cũng ảnh hưởng không nhỏ đến làn sóng FDI Trung Quốc vào nước ta. Các doanh nghiệp Trung Quốc nhận thấy việc giao thương và lưu chuyển hàng hoá qua lại với Việt Nam là rất thuận lợi do hai quốc gia có chung đường biên giới dài.
Một bộ phận doanh nghiệp Việt Nam đã có nhiều kinh nghiệm giao thương với các doanh nghiệp nước láng giềng cũng đã góp phần giúp các doanh nghiệp Trung Quốc dễ dàng thâm nhập vào thị trường Việt Nam hơn.
- Với thực tế xúc tiến đầu tư, theo ông, đâu là những lĩnh vực đang được các doanh nghiệp Trung Quốc ưu tiên khi vào thị trường Việt Nam?
Các doanh nghiệp Trung Quốc hiện nay đầu tư vào Việt Nam chủ yếu là sản xuất, chế biến chế tạo và xây dựng, tập trung phần lớn ở các tỉnh phía Bắc. Trong đó, ngành sản xuất được Trung Quốc đầu tư vào có thể kể đến gồm tấm pin năng lượng mặt trời, linh kiện điện tử, linh kiện ô tô, sản phẩm cơ khí, đồ điện gia dụng, lốp xe, và hàng dệt may.
Ngoài ra, một số tập đoàn công nghệ cao trong lĩnh vực xe điện và chip bán dẫn của Trung Quốc hiện bắt đầu quan tâm tìm hiểu môi trường đầu tư và các chính sách ưu đãi của Việt Nam. Sau cùng, Thương mại điện tử cũng là một mảng mà nhà đầu tư Trung Quốc quan tâm đầu tư tại Việt Nam.
- Với làn sóng FDI Trung Quốc, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ có những cơ hội gì?
Giống như các nguồn vốn đầu tư nước ngoài khác, khi dòng vốn FDI Trung Quốc tăng cao sẽ mang lại những cơ hội nhất định cho doanh nghiệp Việt Nam.
Các doanh nghiệp trong nước có thêm cơ hội cung cấp hàng hoá dịch vụ, điển hình như ngành xây dựng, logistics, cung ứng lao động và các ngành dịch vụ đi kèm. Ngành bất động sản công nghiệp cũng có thêm dư địa phát triển do nhu cầu nhà xưởng và kho bãi tăng cao. Các doanh nghiệp trong nước từ đó cũng có cơ hội tham gia vào chuỗi cung ứng cho các doanh nghiệp FDI Trung Quốc, đặc biệt với những doanh nghiệp đang có hàng xuất đi Mỹ, châu Âu.
Mặt khác, khi có nhiều doanh nghiệp sản xuất lớn của Trung Quốc sang đầu tư, cơ hội tiếp cận công nghệ, máy móc thiết bị, nguồn nguyên vật liệu cho các doanh nghiệp trong nước sẽ rộng mở hơn.
Trong nhiều năm, cán cân thương mại Việt Nam – Trung Quốc luôn âm, cụ thể như 2022 kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ Trung Quốc gấp đôi kinh ngạch xuất khẩu chiều ngược lại. Nay, các doanh nghiệp trong nước có thể trực tiếp tiếp cận các nhà sản xuất Trung Quốc ngay tại chỗ và mua hàng. Điều quan trọng hơn nữa là, nếu biết tận dụng và thiết lập được cơ hội hợp tác phát triển, các doanh nghiệp trong nước có cơ hội nâng cao năng lực sản xuất và mở ra thị trường xuất khẩu mới.
- Đi cùng với cơ hội sẽ là thách thức. Vậy theo ông, những thách thức mà doanh nghiệp Việt phải đối mặt khi ngày càng có nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư vào nước ta là gì?
Theo tôi, thách thức cho doanh nghiệp Việt Nam nhiều hơn cơ hội. Đầu tiên, Trung Quốc đã thành công trong việc phát triển thành “công xưởng của thế giới” tại Trung Quốc. Chi phí giá thành trên một đơn vị sản xuất của họ sản xuất ra rất cạnh tranh. Điều này đồng nghĩa năng lực sản xuất, công nghệ, và máy móc thiết bị của các doanh nghiệp Trung Quốc đã đi xa hơn các doanh nghiệp Việt Nam vốn khó khăn về vốn và thiếu đầu tư vào nghiên cứu phát triển.
Trong thời gian đầu vào đầu tư, có thể các doanh nghiệp Trung Quốc “dùng tạm” một số sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp trong nước, nhưng sau một thời gian, khi họ đã quen thuộc và đưa hệ sinh thái kinh doanh của họ sang Việt Nam thì cơ hội cung ứng của doanh nghiệp Việt Nam dần không còn nữa.
Thứ hai, khả năng bị các doanh nghiệp FDI Trung Quốc chiếm mất thị phần trong nước là có. Dù hiện nay, như một phương án sống còn để tiếp tục xuất hàng đi u Mỹ, các doanh nghiệp Trung Quốc chỉ dự kiến đầu tư một phần năng lực sản xuất của họ ở Việt Nam, phần mà để xuất khẩu.
Tuy nhiên, họ sẽ sớm nhận thấy các cơ hội mới ngay tại thị trường Việt Nam, với các khách hàng lớn Nhật Bản, Hàn Quốc, u, Mỹ đang hiện diện tại Việt Nam. Khi đó, họ dễ dàng tăng năng lực sản xuất và khai thác thị trường Việt Nam. Các doanh nghiệp trong nước sẽ bị cạnh tranh khi đang nỗ lực thâm nhập vào chuỗi cung ứng của các nhà sản xuất toàn cầu ngay tại sân nhà.
Thứ ba, rủi ro một số ngành hàng xuất khẩu sang thị trường Mỹ của Việt Nam sẽ bị “vạ lây” điều tra hay bị áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại … khi có những hàng hoá xuất đi bị các doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam gian lận nguồn gốc xuất xứ hàng hoá như đã từng có cảnh báo với các sản phẩm đồ gỗ Việt Nam xuất khẩu.
Thứ tư là rủi ro các doanh nghiệp sản xuất trong nước bị thâu tóm. Tuy còn quá sớm để thấy hiện tượng này trong làn sóng đầu tư của Trung Quốc hiện nay, nhưng sẽ xảy ra. Nền sản xuất trong nước hiện chưa phát triển. Rất ít các doanh nghiệp nội dẫn dắt trong các ngành sản xuất, chế biến chế tạo.
Đặc biệt là tính kế thừa giữa các thế hệ (thế hệ sáng lập sang thế hệ con cháu) không cao. Nhiều doanh nghiệp đã “bán mình” cho doanh nghiệp nước ngoài chỉ vì không có thế hệ kế thừa tiếp theo trong gia đình.
Để nhanh chóng thâm nhập thị trường Việt Nam, việc thâu tóm một doanh nghiệp cùng ngành sẽ là một trong những chiến lược được các tập đoàn, doanh nghiệp Trung Quốc quan tâm. Khi đó, thật khó cho các doanh nghiệp Việt Nam giữ mình và giữ thị trường nội địa.
Xin cảm ơn ông!
| 'Việt Nam ngày càng hấp dẫn với doanh nghiệp Mỹ' (VNF) - Ông Ramachandran A.S, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Mỹ tại Việt Nam (AmCham) tại TP.HCM và Đà Nẵng khẳng định, sự hấp dẫn và vị thế của Việt Nam trong mắt các DN Mỹ ngày càng tăng và cộng đồng DN Mỹ sẵn sàng cung cấp chuyên môn, công nghệ và vốn để giúp Việt Nam đạt được các mục tiêu của mình. |
Tags:
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - An toàn dữ liệu tại Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mang tính bản lề khi nhận thức đã đi trước, nhưng năng lực bảo vệ vẫn chưa theo kịp.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - Sáng qua, khi đi vào giờ cao điểm trên đường Nguyễn Trãi, tôi chứng kiến gần như đầy đủ những gì Hà Nội đang phải gánh.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.
