Vào ngày mai (3/9), lãnh đạo 53 quốc gia châu Phi sẽ tham gia Diễn đàn Hợp tác Trung Quốc - châu Phi được tổ chức tại thủ đô Bắc Kinh. Bất chấp những lo ngại về các khoản vay của Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình dự kiến sẽ thông báo về việc tiếp tục viện trợ tài chính cho các nước châu Phi trong bài phát biểu của ông tại diễn đàn này. Tại diễn đàn gần đây nhất được tổ chức vào năm 2015, ông Tập Cận Bình từng đưa ra cam kết viện trợ và cho các nước châu Phi vay 60 tỷ USD.
Trong cuộc hội đàm với Tổng thống Guinea Alpha Conde hôm 1/9, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định mối quan hệ giữa Trung Quốc và châu Phi đang phát triển nhanh chóng. Ông Tập hối thúc Guinea tham gia tích cực hơn vào Sáng kiến Vành đai và Con đường - chương trình trọng tâm của chính quyền Trung Quốc nhằm phát triển các dự án cơ sở hạ tầng tại các châu lục trên thế giới.
Mục tiêu của Diễn đàn Hợp tác Trung Quốc - châu Phi là nhằm thúc đẩy Sáng kiến Vành đai và Con đường của Bắc Kinh, trong khi cơ chế cho vay thuộc khuôn khổ sáng kiến này ngày càng vấp phải nhiều sự chỉ trích vì nguy cơ dẫn tới “ngoại giao bẫy nợ” của các nước vay tiền Trung Quốc.
Là đối tác thương mại thương mại lớn nhất của châu Phi, Trung Quốc ngày càng đóng vai trò quan trọng tại châu lục giàu tài nguyên này. Không chỉ hợp tác về thương mại và đầu tư, Trung Quốc còn chú trọng tới các cam kết an ninh, từ việc thiết lập căn cứ quân sự nước ngoài đầu tiên tại Djibouti cho tới hòa giải xung đột ở Nam Sudan. Ngoài ra, Bắc Kinh còn tham gia vào các hoạt động gìn giữ hòa bình và cứu trợ nhân đạo tại châu Phi.
Tuy nhiên đầu tư trực tiếp của Trung Quốc vào châu Phi đã giảm nhẹ trong những năm gần đây, từ mức kỷ lục 3,4 tỷ USD năm 2013 xuống còn 3,1 tỷ USD năm 2017 theo số liệu thống kê của Bộ Thương mại Trung Quốc.
Theo giới phân tích, các chính sách của Trung Quốc với châu Phi không thay đổi nhiều, song Bắc Kinh cũng nhận ra một thực tế rằng lợi nhuận từ các dự án mà họ rót vốn vào khu vực này không được như kỳ vọng. Trong khi đó, chính phủ các quốc gia châu Phi cũng ngày càng nhận thấy rõ nguy cơ gánh nợ từ các khoản vay của Trung Quốc, từ đó tìm cách thúc đẩy các thỏa thuận có lợi hơn cho họ.
“Ngoại giao bẫy nợ là thách thức thực sự không chỉ đối với các quốc gia mắc nợ tại châu Phi mà còn với chính quốc gia viện trợ như Trung Quốc, vì gánh nặng nợ nần chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới quan hệ ngoại giao ở cả cấp độ song phương lẫn đa phương”, Seifudein Adem, chuyên gia về quan hệ châu Phi - châu Á tại Đại họd Doshisha, Nhật Bản, nhận định.
Theo các học giả thuộc Sáng kiến Nghiên cứu Trung Quốc - châu Phi tại Đại học Johns Hopkins, nguyên nhân dẫn tới thực trạng nợ nần tại châu Phi không chỉ xuất phát từ các khoản vay của Trung Quốc. Tuy nhiên, Bắc Kinh vẫn là chủ nợ chính của nhiều quốc gia tại châu lục này, trong đó phải kể tới Djibouti khi Trung Quốc nắm tới 77% tổng nợ của nước này tính đến cuối năm 2016 hay Zambia - quốc gia vay mượn ít nhất 6,4 tỷ USD từ Trung Quốc.
“Nguy cơ (từ các khoản vay) là chuyện đã rõ. Tuy nhiên tôi không nghĩ các khoản đầu tư của Trung Quốc hay bất kỳ quốc gia nào khác là xấu. Vấn đề đặt ra ở đây là làm sao để các nước nhận vay có thể thanh toán các khoản nợ. Do đó, các nước châu Phi cần sử dụng chính các dự án cơ sở hạ tầng (được Trung Quốc đầu tư) để thu hút thêm các khoản đầu tư khác, từ đó thu được lợi nhuận từ các khoản đầu tư này”, Ilaria Carrozza, nhà nghiên cứu về quan hệ Trung Quốc - châu Phi tại London, cho biết.
Nếu không đủ khả năng thanh toán nợ cho Trung Quốc hoặc các nhà đầu tư khác, các quốc gia châu Phi có thể sẽ tìm đến các khoản vay từ Ngân hàng Thế giới (WB) hoặc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Tuy nhiên theo giới quan sát, chính phủ nhiều nước châu Phi khó có thể đáp ứng được các điều kiện nghiêm ngặt đi kèm với các khoản vay từ WB hoặc IMF.
“Các khoản vay của Trung Quốc là phương án thuận lợi cho các nền kinh tế châu Phi, đặc biệt khi IMF thường tìm cách chỉ định các lĩnh vực phát triển cho các chính phủ châu Phi. Việc chấp thuận các đề xuất cho vay của Trung Quốc sẽ dễ chịu và dễ quản lý hơn so với các khoản vay của IMF. Tuy nhiên, các nền kinh tế châu Phi cần thay đổi suy nghĩ của họ từ vị trí của những nước nhận các khoản vay của Trung Quốc một cách bị động sang coi Trung Quốc như một người giúp đỡ để thực sự hợp tác với Bắc Kinh”, Michael Omouyi, giám đốc điều hành của Trung tâm Nghiên cứu Nigeria tại Đại học Zhejiang, cho biết.
Mặc dù Trung Quốc đã giảm nhẹ đầu tư vào châu Phi, song sự hiện diện ngày càng tăng của Bắc Kinh và việc nước này mở rộng phạm vi cam kết tại châu Phi vẫn diễn ra trong bối cảnh Mỹ đã rút dần hiện diện trên quy mô toàn cầu.
“Trung Quốc nên tận dụng việc Mỹ rút khỏi các hợp tác thương mại hoặc thương mại tự do vì cốt lõi trong chính sách đối ngoại của Mỹ bây giờ là “Nước Mỹ là số một””, Thompson Ayodele, giám đốc Sáng kiến Phân tích Chính sách Công tại Nigeria, nhận định, đề cập tới khẩu hiệu tranh cử của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Chuyên gia Seifudein Adem đồng tình với quan điểm trên. Ông cho rằng Trung Quốc nên tiếp tục theo đuổi các khoản đầu tư chiến lược tại châu Phi vì “châu Âu ngày nay thiếu năng lực, trong khi Mỹ không còn hứng thú với việc kiểm soát hay đối trọng ở châu Phi”.
Xem thêm >> Ông Trump lại chuẩn bị ‘giáng đòn chí tử’ lên Trung Quốc?
Tags:
(VNF) - Thị trường tài chính toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị Trung Đông, biến động giá các tài sản và những thay đổi trong cán cân tài chính quốc tế.
(VNF) - Nhật Bản đã chi hơn 73 tỷ USD để hỗ trợ đồng yên trong tháng qua, đánh dấu lần can thiệp đầu tiên kể từ năm 2024 khi giới chức ngày càng lo ngại đồng nội tệ suy yếu sẽ đẩy chi phí nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm và năng lượng lên cao.
(VNF) - Thị trường hợp đồng tương lai vĩnh viễn trị giá 61,7 nghìn tỷ USD vừa tiến thêm một bước lớn vào hệ thống tài chính Mỹ khi Coinbase và Kalshi chính thức ra mắt các sản phẩm perps được quản lý dành cho nhà đầu tư trong nước.
(VNF) - Giá vàng đang tiến gần đến một bước ngoặt quan trọng, kỳ vọng sẽ giảm về 4.097,99 USD - mức thấp nhất của tháng 3 hoặc thậm chí thấp hơn.
(VNF) - Từ mô hình tăng trưởng thần tốc dựa trên nguồn vốn gần như miễn phí từ nhà cung ứng, BYD đang bước vào giai đoạn chuyển đổi đầy áp lực khi dòng tiền suy yếu, nợ vay tăng mạnh và hàng chục tỷ USD nghĩa vụ tài chính dần lộ diện trên bảng cân đối kế toán.
(VNF) - Ngày càng nhiều người Mỹ phải tìm đến thực phẩm cứu trợ trong bối cảnh chi phí sinh hoạt leo thang, lạm phát kéo dài và các chương trình hỗ trợ thời kỳ đại dịch dần chấm dứt.
(VNF) - CP All, đơn vị vận hành chuỗi cửa hàng tiện lợi 7 Eleven tại Thái Lan, đã phản đối kế hoạch tái cấu trúc mảng kinh doanh tài chính do cổ đông lớn nhất là Tập đoàn Charoen Pokphand (CP) đề xuất, cho thấy những bất đồng nội bộ tại một trong những tập đoàn lớn nhất nước này.
(VNF) - Kevin Warsh được đánh giá có góc nhìn cởi mở hơn với Bitcoin, song ưu tiên kiểm soát lạm phát có thể khiến crypto chưa dễ hưởng lợi.
(VNF) - Bộ Tài chính Mỹ đang xem xét khả năng phát hành tờ tiền mệnh giá 250 USD có in chân dung Tổng thống Donald Trump. Thông tin này được một quan chức của cơ quan này xác nhận với CBS News.
(VNF) - Giá vé “trên trời” cho các trận đấu tại World Cup 2026 đang làm dấy lên làn sóng phản ứng dữ dội tại Mỹ, đồng thời kéo theo cuộc điều tra từ các tổng chưởng lý bang New York và New Jersey nhằm vào FIFA – đơn vị tổ chức giải đấu.
(VNF) - Giá dầu tăng trong phiên giao dịch ngày 28/5 sau khi các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn hoạt động vận chuyển thương mại qua eo biển Hormuz.
(VNF) - Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cảnh báo rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump có nguy cơ gây ra một cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu do chiến sự Iran, chính sách thương mại liên tục thay đổi và xu hướng rút lui khỏi hợp tác quốc tế.
(VNF) - Hồng Kông đã vượt qua Thụy Sĩ để trở thành trung tâm giao dịch tài sản xuyên biên giới lớn nhất thế giới, một vị thế được đánh giá là khó đảo ngược khi các trung tâm tài chính ở châu Á tăng trưởng nhanh hơn những “thiên đường an toàn” tại châu Âu, theo nhận định của Boston Consulting Group (BCG) hôm 27/5.
(VNF) - Hơn một nửa người dân Đức sống trong nhà thuê. Với chính sách ưu tiên bảo vệ người thuê thay vì khuyến khích sở hữu nhà, Đức đã xây dựng một thị trường nhà ở rất khác biệt. Tuy nhiên, áp lực giá thuê tăng cao và tình trạng thiếu nhà ở tại các đô thị lớn đang đặt ra nhiều thách thức mới cho quốc gia này.
(VNF) - Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đang đổ hàng tỷ USD xây dựng kho dự trữ khoáng sản chiến lược để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, nhưng nghịch lý là phần lớn nguyên liệu tích trữ vẫn phải mua từ Bắc Kinh.
(VNF) - Sau khi Ấn Độ bất ngờ tăng thuế nhập khẩu kim loại quý, một thị trường lớn khác tại châu Á cũng nhanh chóng có động thái tương tự. Cơ quan hải quan Malaysia vừa thông báo sẽ áp thuế mới đối với vàng thỏi, đánh dấu lần đầu tiên quốc gia này áp thuế nhập khẩu với kim loại quý.
(VNF) - Hai nhà sản xuất chip nhớ Micron và SK Hynix vừa gia nhập nhóm doanh nghiệp có vốn hóa vượt 1.000 tỷ USD, trong bối cảnh nhu cầu chip phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục tăng mạnh.
(VNF) - Trong khi các hãng công nghệ đua nhau phát triển AI và thiết bị ngày càng thông minh, một chàng trai 28 tuổi tại New York lại kiếm hàng trăm nghìn USD nhờ hồi sinh điện thoại gập, máy nghe CD và những món đồ công nghệ tưởng chừng đã lỗi thời để bán cho Gen Z – thế hệ đang khao khát cảm giác “ít online hơn”.
(VNF) - Từ Phố Wall đến châu Á, AI trở thành động cơ dịch chuyển dòng vốn lớn nhất thế giới, đóng vai trò tương tự Internet những năm 2000 hay điện khí hóa thế kỷ 20.
(VNF) - Từ khoản vay 1 triệu USD dành cho Elon Musk trong những ngày đầu Tesla bên bờ vực phá sản, Antonio Gracias giờ đây có thể bước vào hàng ngũ siêu tỷ phú toàn cầu khi SpaceX chuẩn bị thực hiện đợt IPO được dự báo lớn nhất lịch sử. Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng Musk, nhà đầu tư kín tiếng này đang đứng trước cơ hội sở hữu khối tài sản trị giá hàng chục, thậm chí hơn 100 tỷ USD.
(VNF) - Giá dầu thế giới, đồng USD, thị trường chứng khoán toàn cầu và giá vàng đồng loạt biến động mạnh trong phiên 26/5 khi nhà đầu tư giằng co giữa kỳ vọng Mỹ - Iran đạt được thỏa thuận hòa bình và lo ngại căng thẳng Trung Đông tiếp tục leo thang sau các cuộc không kích mới của Washington.
(VNF) - Giá bạc tăng gần gấp ba lần vàng trong phiên giao dịch ngày 25/5, kéo tỷ lệ vàng/bạc xuống mức thấp hiếm thấy và làm dấy lên câu hỏi lớn trên thị trường kim loại quý.
(VNF) - Mỹ và Iran đang tiến gần hơn tới một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột kéo dài ba tháng, trong đó Tehran được cho là sẽ mở lại eo biển Hormuz. Trong khi đó, Mỹ tiếp tục mở các đợt không kích mới, hoạt động vận tải dầu khí qua tuyến hàng hải chiến lược này bắt đầu có dấu hiệu phục hồi.
(VNF) - Các nhà đầu tư Trung Quốc đang ráo riết tìm kiếm những con đường thay thế để mua bán cổ phiếu nước ngoài. Động thái này diễn ra sau khi Bắc Kinh phát động chiến dịch mạnh tay nhất từ trước đến nay nhằm trấn áp hoạt động giao dịch chứng khoán xuyên biên giới trái phép, với mục tiêu ngăn chặn dòng vốn tháo chạy ra nước ngoài.
(VNF) - Ông Hun Sen áp dụng các biện pháp pháp lý mạnh tay với các quan chức chính phủ trục lợi từ các đường dây lừa đảo trực tuyến và những người liên quan.
(VNF) - Thị trường tài chính toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị Trung Đông, biến động giá các tài sản và những thay đổi trong cán cân tài chính quốc tế.
(VNF) - Bầu trời sông Hàn đã bùng nổ sắc màu trong đêm khai mạc Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng với màn so tài của đội Đà Nẵng (Việt Nam) và đương kim vô địch Trung Quốc.
