TS Vũ Tiến Lộc: 'Chậm tiến độ là căn bệnh kinh niên của các dự án đầu tư công'
Chí Bình -
11/01/2022 16:25 (GMT+7)
(VNF) - Bày tỏ sự tin tưởng vào quyết tâm của Chính phủ và Bộ Giao thông Vận tải đối với dự án cao tốc Bắc - Nam, nhưng TS Vũ Tiến Lộc cũng có phần quan ngại về công tác tổ chức thi công đúng tiến độ vì việc chậm tiến độ vốn là "căn bệnh kinh niên" của các dự án đầu tư công ở nước ta.
TS Vũ Tiến Lộc quan ngại về công tác tổ chức thi công đúng tiến độ đối với dự án cao tốc Bắc - Nam.
Phát biểu ý kiến tại phiên thảo luận về chủ trường đầu tư dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc – Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025, TS Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Trung tâm trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) đánh giá việc xây dựng trục đường cao tốc cũng có ý nghĩa như con đường thống nhất Bắc - Nam trong thời kỳ mới, góp phần gắn kết chính trị, thu hẹp khoảng cách vùng miền, lan toả về kinh tế - xã hội.
Theo TS Vũ Tiến Lộc, để nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam thì việc phát triển cơ sở hạ tầng giao thông, đặc biệt là hệ thống giao thông đường bộ, với xương sống là đường cao tốc Bắc - Nam là một mũi đột phá quan trọng, cần phải được ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phân bổ nguồn lực nguồn lực quốc gia.
Nhất trí với đề xuất của Chính phủ về phương thức đầu tư, thực hiện 12 dự án thành phần lần này bằng nguồn vốn đầu tư công, để đẩy nhanh tiến độ, đặc biệt là trong bối cảnh cần phục hồi nhanh nền kinh tế, nhưng TS Vũ Tiến Lộc đánh giá đây là giải pháp "cực chẳng đã".
"Tôi và nhiều cử tri đều có chung cảm giác hụt hẫng và tiếc nuối. Đành rằng khi người dân và khu vực tư nhân không làm được thì Nhà nước phải làm là điều hợp lẽ, nhưng tôi nghĩ rằng, việc xây dựng tuyến đường cao tốc Bắc - Nam, với ý nghĩa chính trị - xã hội to lớn, rất cần thiết phải trở thành biểu tượng của ý Đảng, lòng dân, vai trò dẫn dắt, điều hành của Chính phủ và sự chung tay của khu vực tư nhân”, TS Vũ Tiến Lộc nói và cho rằng PPP là phương thức tuyệt vời để thực hiện công thức này.
Theo ông Lộc, chúng ta đã có nhiều thực tiễn thành công trong quan hệ đối tác công - tư. Đảng ta đã đề ra chủ trương về thúc đẩy quan hệ đối tác công - tư, Quốc hội đã ban hành luật về đối tác công - tư, nhưng trong 2 năm nay, Quốc hội đã phải 2 lần ra nghị quyết để các dự án đối tác công - tư quay trở lại đầu tư Nhà nước.
"Tôi cho rằng bản thân phương thức đối tác công - tư không có lỗi và không phải chúng ta không có nhà đầu tư có đủ tiềm năng và cũng không phải chủ yếu do Covid, mà vấn đề ở chỗ khung khổ pháp luật và cơ chế, chính sách đối với đối tác công - tư của chưa tìm được điểm hoà, đó là cộng đồng trách nhiệm, hài hoà lợi ích và chia sẻ rủi ro để có đủ sức thu hút đối với các nhà đầu tư", TS Vũ Tiến Lộc nhấn mạnh.
Ông Lộc đánh giá phương thức đối tác công - tư chưa được phát huy ở nước ta, trong khi đây là phương thức rất có hiệu quả trên thế giới và 1 trong 17 mục tiêu, đồng thời cũng là phương thức chủ yếu, để thực các mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc đến năm 2030 cũng chính là đối tác công - tư.
Ông Lộc đề xuất Quốc hội giao cho Chính phủ sớm tiến hành nghiên cứu, đánh giá cả những thực tiễn cả thành công và thất bại của các dự án đối tác công - tư từ trước đến nay và khẩn trương rà soát, đề xuất sửa đổi Luật đối tác công - tư và các cơ chế chính sách khác liên quan để có thể giúp hồi sinh được phương thức này.
Ông cũng đề nghị Chính phủ sớm nghiên cứu thành lập Quỹ đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giao thông, Nhà nước có thể chuyển ngay một phần ngân sách đầu tư công hiện có sang quỹ này để cho các doanh nghiệp vay với lãi suất ưu đãi để tham gia các dự án đối tác công tư.
Theo ông Lộc, trong trường hợp này, Nhà nước không phải bỏ tiền đầu tư, nhưng sẽ thu được cả gốc và lãi trong quá trình triển khai dự án và quan trọng nhất là 1 đồng vốn Nhà nước có thể kéo theo nhiều dòng vốn khác từ các nhà đầu tư tư nhân và các tổ chức tín dụng.
TS Vũ Tiến Lộc cũng cho rằng không thể quá kỳ vọng vào phương thức chuyển nhượng quyền thu phí nếu bài toán tổ chức thực hiện dự án chưa bảo đảm độ tin cậy. Để góp phần giải quyết nút thắt này, ông đề nghị Chính phủ xem xét, ưu tiên lựa chọn phương án tích hợp việc đấu thầu lựa chọn nhà thầu thi công với nhà thầu vận hành khai thác và thu phí các tuyến đường cao tốc, gắn trách nhiệm thi công công trình với trách nhiệm vận hành khai thác, theo kiểu 2 trong 1 thì sẽ hiệu quả hơn.
Cuối cùng, ông Lộc bày tỏ dù rất tin ở quyết tâm của Chính phủ và Bộ Giao thông Vận tải, nhưng ông cũng có phần quan ngại về công tác tổ chức thi công đúng tiến độ của dự án này vì việc chậm tiến độ vốn là "căn bệnh kinh niên" của các dự án đầu tư công ở nước ta.
"Báo cáo của Chính phủ trình Quốc hội phần đề cập đến công tác tổ chức thi công còn mờ nhạt, đặc biệt vấn đề khảo sát thực tế, nghiên cứu xây dựng dự án khả thi. Khi làm báo cáo với chất lượng chưa đáp ứng thì hậu quả sẽ khôn lường, còn nếu làm chậm thì sẽ không hoàn thành được kế hoạch tiến độ đang rất cấp bách. Tôi đề nghị Chính phủ và Bộ Giao thông Vận tải phải lưu ý vấn đề này để gia cố kế hoạch thực thi", TS Vũ Tiến Lộc nói.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Có tổng chiều dài hơn 76km và tổng mức đầu tư trên 75.300 tỷ đồng, dự án đường Vành Đai 3 đi qua TP.HCM và các tỉnh Đồng Nai, Tây Ninh, Bình Dương (cũ). Theo kế hoạch, công trình dự kiến về đích vào giữa năm 2026, nhưng những khí khăn từ thực tế buộc đơn vị quản lý phải điều chỉnh thời hạn hoàn thành.