Chuyên gia cảnh báo hiện tượng gắn mác ví điện tử để đầu tư tiền kỹ thuật số
Hương Giang -
23/08/2019 14:36 (GMT+7)
Thời gian qua, xuất hiện một số doanh nghiệp hoạt động theo mô hình gọi vốn đầu tư đa cấp nhưng gắn mác tham gia “ví điện tử” có "lãi suất" cao. Trao đổi với phóng viên, chuyên gia tài chính - ngân hàng Cấn Văn Lực đã có những nhận định riêng về vấn đề này.
Chuyên gia tài chính - ngân hàng Cấn Văn Lực.
- Ông đánh giá như thế nào về bản chất trong mô hình hoạt động của các doanh nghiệp này?
Hiện tượng đang nói đến liên quan tới một số vụ việc gần đây như sự xuất hiện của đồng tiền ảo iFan, Pincoin của Công ty Modern Tech và Paya của Công ty Pay Asian. Trong các vụ việc trên, người dân được mời gọi bỏ tiền đầu tư vào các đồng tiền kỹ thuật số với kỳ vọng đồng tiền này sẽ tăng giá mạnh khi được triển khai chính thức.
Ở đây, các "ví điện tử" được nói đến chỉ là những tài khoản hay ví điện tử tại sàn giao dịch tiền kỹ thuật số đặt ở nước ngoài được sử dụng để nhà đầu tư chuyển tiền bằng tiền pháp định (fiat currency) hoặc đồng tiền kỹ thuật số đã được lưu hành khác. Điểm này hoàn toàn khác với việc đầu tư vào các công ty cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán (trong đó có ví điện tử) được cấp phép hoạt động tại Việt Nam hiện nay như Momo, Moca… Bên cạnh đó, từ “lãi suất” cũng sử dụng không chính xác. Đây được xem là lợi nhuận dự kiến mang lại từ kỳ vọng đồng tiền kỹ thuật số sẽ tăng giá trong tương lai.
Về bản chất, đây là hoạt động đầu tư vào dự án nghiên cứu phát triển một đồng tiền kỹ thuật số xét trên giác độ nhà đầu tư và là nghiệp vụ gọi vốn cộng đồng (crowdfunding) xét trên giác độ công ty gọi vốn. Dự án gọi vốn ở đây là một đồng tiền kỹ thuật số chưa đi vào lưu hành. Tuy nhiên, vấn đề ở đây là gọi vốn đầu tư đa cấp.
Tiền điện tử là tiền được lưu trữ bằng các công cụ/phương tiện điện tử như ví điện tử, tài khoản ngân hàng… Bản chất của tiền điện tử vẫn là tiền và được pháp luật bảo vệ, hay nói cách khác tiền điện tử có giá trị nội tại.
- Cần phân biệt bản chất và sự khác nhau giữa tiền điện tử và tiền kỹ thuật số như thế nào?
Trong khi đó tiền kỹ thuật số là một sản phẩm công nghệ và không có giá trị nội tại nên chưa được pháp luật bảo vệ ở đa số các nước. Tiền kỹ thuật số không dễ quy đổi ra tiền mặt, thường được mua - bán qua các sàn giao dịch với giá trị hoàn toàn phụ thuộc vào cung cầu, tâm lý thị trường và biên độ biến động giá rất lớn.
Với loại hình này, có thể thấy tiềm ẩn năm rủi ro chính. Đầu tiên là rủi ro về gian lận, lừa đảo. Trên thế giới có rất nhiều người lừa đảo, lợi dụng bằng cách tung ra các dự án bề ngoài rất tiềm năng nhưng thực tế hoàn toàn là giả mạo để đánh lừa, chiếm đoạt tiền của nhà đầu tư. Các nhà đầu tư không có kinh nghiệm thẩm định, không đủ kiên nhẫn để xem xét chi tiết dự án có khả năng trở thành con mồi. Hơn nữa, trong trường hợp xảy ra lừa đảo, nhà đầu tư có rất ít cơ hội để được pháp luật bảo vệ và lấy lại tiền đầu tư.
- Nói như vậy thì khi người dân tham gia đầu tư vào đồng tiền kỹ thuật số sẽ rất rủi ro, thưa ông?
Nhà đầu tư sẽ mất rất nhiều thời gian để hiện thực hóa lợi nhuận hoặc thậm chí không bao giờ. Khi tham gia những dự án này, nhà đầu tư thường kỳ vọng sẽ thu hồi vốn nhanh. Tuy nhiên, trên thực tế thời gian thu hồi vốn sẽ rất lâu và phụ thuộc vào dự án, ngay cả khi dự án đã đi vào hoạt động khả năng phá sản vẫn cao và khó có thể thu hồi vốn, rất rủi ro.
Trên thế giới hiện nay có đến hơn 2.300 đồng tiền kỹ thuật số được ra đời nhưng chỉ có khoảng 10 đồng tiền được giao dịch phổ biến như bitcoin, ethereum... Do đó, đầu tư vào tiền kỹ thuật số luôn rất rủi ro, chưa nói đến việc bên cạnh những đồng tiền kỹ thuật số thực sự còn có những đồng tiền kỹ thuật số giả.
Hiện nay tiền kỹ thuật số vẫn là chủ đề đang tranh cãi gay gắt trên thế giới. Có một số quốc gia chấp nhận cho phép thử nghiệm sử dụng tiền kỹ thuật số, nhưng cũng có rất nhiều nước không công nhận đồng tiền này. Khi đó việc bảo vệ nhà đầu tư sẽ rất hạn chế khi pháp luật không công nhận giao dịch và bản thân thông tin giao dịch mua/bán cũng chỉ giới hạn giữa hai bên, nền tảng công nghệ trung gian và không để lại dấu vết giao dịch.
Tại Việt Nam, hiện nay chưa có pháp luật quy định về huy động vốn cộng đồng và cho vay ngang hàng. Trong khi đó với tiền kỹ thuật số, Ngân hàng Nhà nước có cách tiếp cận thận trọng đối với các tài sản mã hóa. Tính đến thời điểm hiện tại, tiền kỹ thuật số chưa được thừa nhận và đã khuyến cáo không nên sử dụng. Do đó, rủi ro liên quan đến gọi vốn cộng đồng và đầu tư tiền kỹ thuật số càng cao hơn.
- Trong trường hợp gặp rủi ro, dưới góc độ pháp lý, vấn đề này sẽ được xử lý như thế nào? Có khả năng thu hồi lại tiền?
Như đã phân tích ở trên, hiện nay pháp luật Việt Nam chưa thừa nhận tiền kỹ thuật số cũng như các hoạt động gọi vốn cộng đồng. Do đó có thể nói khả năng lấy lại tiền là rất thấp, gần như không thể khi số tiền thường được chuyển ra nước ngoài. Đặc biệt việc chuyển tiền thông qua các ví điện tử đặt tại nước ngoài nên việc tìm ra nguồn tiền lại càng trở nên khó khăn hơn.
- Theo ông người dân nên làm gì để phòng tránh và giảm thiểu được tổn thất ở mức thấp nhất?
Trước hết là nhà đầu tư không nên tham và đề cao cảnh giác với những lời chào mời đầu tư có tỷ lệ sinh lời rất cao. Vấn đề này đã được cảnh báo rất nhiều lần, nhưng đáng tiếc là vẫn liên tục có những trường hợp sập bẫy lừa đảo. Theo đó, người dân cũng cần nâng cao kiến thức, hiểu biết về tài chính.
(VNF) - Theo chuyên gia tài chính cá nhân, bảo hiểm nhân thọ liên kết đơn vị là dòng sản phẩm “đa di năng” nhiều ưu điểm, nổi bật là tính năng đầu tư. Tuy nhiên, người tham gia cần am hiểu tài chính, tìm hiểu rõ sản phẩm để có thể tối ưu hoá được mục tiêu này.
(VNF) - Với nhiều yếu tố tích cực ủng hộ cho bảo hiểm phi nhân thọ mở rộng dư địa tăng trưởng, dự kiến mảng này sẽ đóng góp lớn cho mục tiêu doanh thu phí bảo hiểm trung bình trên GDP đạt 3,3 – 3,5% của Chính phủ đề ra vào năm 2030.
(VNF) - Chuyên gia đánh giá, đây là một sản phẩm khá hay nhưng có tệp khách hàng rất rõ ràng, người tham gia cần xem xét đầy đủ các yếu tố về mục tiêu tài chính, nhu cầu bảo hiểm trước khi quyết định tham gia.
(VNF) - Ông Nguyễn Anh Tuấn – Chủ tịch HĐQT VINARE, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam cho rằng, điều quan trọng không phải đạt được con số 3,5% GDP bằng mọi giá mà phải đạt được một cách bền vững, trong đó niềm tin thị trường sẽ là yếu tố quyết định.
(VNF) - Manulife Việt Nam ra mắt Xanh Phú Quý (Evergreen Prosperity), sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị thế hệ mới, được thiết kế nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của khách hàng về bảo vệ tài chính, đầu tư dài hạn và tích lũy tài sản để kiến tạo gia sản nhiều thế hệ.
(VNF) - Với hơn 38 triệu lượt xem trên các nền tảng số, chiến dịch "Góp nên Tết nhà vô giá" của Home Credit đã thực sự trở thành một phần hơi thở của Tết Bính Ngọ. Bằng cách lấy sự thấu hiểu làm tâm điểm, thương hiệu không chỉ mang đến trợ lực tài chính kịp thời mà còn lan tỏa những giá trị nhân văn sâu sắc, góp phần tạo nên một mùa Tết ấm áp cho cộng đồng.
(VNF) - Thẻ tín dụng không còn là hình ảnh của những món nợ tiêu dùng, mà trở thành một phần trong cách Gen Z quản lý tiền bạc thực tế và có tính toán hơn.
(VNF) - Ngày 27/02/2026 tại Hà Nội, Công ty Cổ phần Tái bảo hiểm Alpha (AlphaRe) chính thức ra mắt thị trường, đánh dấu bước phát triển mới của ngành bảo hiểm Việt Nam trong bối cảnh cấu trúc rủi ro toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng và ngày càng phức tạp.
(VNF) - Trong tháng 1/2026, doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ đạt hơn 10.000 tỷ đồng, tăng nhẹ 0,5% so với cùng kỳ, đây là con số mở ra nhiều tín hiệu phục hồi cho mảng này sau một thời gian dài tăng trưởng âm.
(VNF) - Thế hệ “bánh mỳ kẹp” đang dần trẻ hóa trong bối cảnh giá tài sản leo thang, diễn biến của các loại tài sản, nhất là giá nhà ở các thành phố lớn, giá vàng hay giá kim loại quý… đều tăng rất nhanh.
(VNF) - Cục Quản lý, khám chữa bệnh (Bộ Y tế) khẳng định, tỷ lệ tổn thương cơ thể do ung thư tuyến giáp quy định tại Thông tư số 28 chưa hợp lý, đơn vị đã đề xuất Bộ Y tế có lộ trình sửa đổi sớm nhất trong năm 2026.
(VNF) - Không chỉ xếp hàng mua vàng lấy vía đầu năm, nhiều người còn tận dụng thẻ tín dụng để “săn” hoàn tiền, biến ngày vía Thần Tài thành cuộc đua tối ưu lợi ích tài chính.
(VNF) - Đại diện các DN bảo hiểm nhấn mạnh, công nghệ đã trở thành đòn bẩy bứt phá không giới hạn cho các doanh nghiệp bảo hiểm, giúp tái cấu trúc toàn diện mô hình kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.
(VNF) - Theo Bộ Tài chính, một số điểm mới đã được đề xuất sửa đổi, bổ sung nhằm khuyến khích phát triển bảo hiểm nông nghiệp như tăng mức đề xuất hỗ trợ, mở rộng đối tượng tham gia…
(VNF) - Chuyên gia bảo hiểm Lê Minh nêu quan điểm, 2025 là một năm ngành bảo hiểm tích luỹ nền tảng, giai đoạn tới sẵn sàng thay đổi cả về chất và lượng để đi xa hơn.
(VNF) - Một khách hàng bị bảo hiểm từ chối chi trả 5,5 tỷ đồng vì 'giấu bệnh hiểm nghèo'. Bài học rút ra là khách hàng cần có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin khi mua bảo hiểm.
(VNF) - TS Lê Bá Chí Nhân cho biết, việc thay đổi toàn diện về sản phẩm trong ngắn hạn chưa đạt kết quả như kỳ vọng nhưng hơn hết, ngành bảo hiểm bảo hiểm nhân thọ cần một sự chuyển đổi toàn diện mới có thể “sáng lên” theo nghĩa lành mạnh và bền vững.
(VNF) - KBank Vietnam đã điều chỉnh tỷ lệ hoàn tiền thẻ tín dụng (cashback) giảm mạnh từ 10% xuống chỉ còn 0,5%, tối đa 1 triệu đồng cho mỗi kỳ sao kê.
(VNF) - Không ít khách hàng bất ngờ khi tài khoản vẫn bị trừ tiền dù thẻ ngân hàng đã được khóa. Đây là một trong những nhầm lẫn phổ biến giữa thao tác khóa thẻ tạm thời và việc hủy thẻ vĩnh viễn.
(VNF) - Theo lãnh đạo MB, với sự tăng trưởng từ dịch vụ bảo hiểm của các thành viên trong năm 2025 thì mảng này được cho sẽ là “enzim”cho nguồn thu của nhà băng này trong năm 2026.
(VNF) - Ngày 6/2/2026 – Techcombank, Techcom Life và IVI Group công bố hợp tác triển khai các giá trị gia tăng (Value-Added Services – VAS) trong chăm sóc sức khỏe trên nền tảng IVIE – Bác sĩ ơi, hướng tới gia tăng trải nghiệm và mức độ gắn kết của khách hàng trong suốt vòng đời hợp đồng bảo hiểm, đồng thời đóng góp vào tầm nhìn hệ sinh thái tài chính - bảo hiểm - y tế số tại Việt Nam.
(VNF) - Theo chuyên gia tài chính cá nhân, bảo hiểm nhân thọ liên kết đơn vị là dòng sản phẩm “đa di năng” nhiều ưu điểm, nổi bật là tính năng đầu tư. Tuy nhiên, người tham gia cần am hiểu tài chính, tìm hiểu rõ sản phẩm để có thể tối ưu hoá được mục tiêu này.
(VNF) - Sau hơn một năm khởi công, dự án cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm với nhiều hạng mục quan trọng dần hoàn thiện, tạo hình rõ nét cho một công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn kiến trúc mới của TP. HCM.