- Mặc dù cả phía Mỹ và Trung Quốc đã công bố cụ thể danh sách hàng ngàn mặt hàng nhập khẩu trị giá 100 tỷ USD sẽ bị áp thuế rất cao, nhưng nhiều dự đoán cho rằng cuộc chiến thương mại khó có khả năng xảy ra. Quan điểm của ông thì sao?
TS. Trần Toàn Thắng: Mới đây nhất, ngày 3/4/2018, Mỹ công bố 1.300 mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc sẽ bị áp thuế 25%, bao gồm công nghệ thông tin, hàng không vũ trụ, thuốc chữa bệnh, thiết bị y tế, giáo dục. Chưa đầy 24 tiếng đồng hồ sau, phía Trung quốc đáp trả bằng việc công bố các sản phẩm nhập khẩu từ Mỹ cũng bị áp mức thuế tương tự (25%), bao gồm đậu tương, máy bay, ô tô, hóa chất. Hai bên có 2 tháng kể từ ngày 3/4/2018 để "điều đình" xem nên áp mức thuế suất thuế nhập khẩu lên tới 25% hay không.
Nhiều ý kiến cho rằng, cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế số một và số hai thế giới khó có thể xảy ra, nếu có, mức độ sẽ giảm nhẹ hơn rất nhiều so với tuyên bố của cả 2 bên. Vì nếu cuộc chiến xảy ra, Mỹ là bên thiệt hại nặng nề hơn do kinh tế Mỹ ngày càng phụ thuộc vào Trung Quốc trong việc cung cấp nguyên liệu giá rẻ là đầu vào của hàng loạt ngành sản xuất của Mỹ. Trung Quốc cũng là nơi cung cấp hàng tiêu dùng giá rẻ hàng đầu cho người Mỹ.
Trung Quốc đã trở thành quốc gia xuất khẩu lớn nhất thế giới và đang dần trở thành nước tiêu dùng lớn nhất thế giới do thu nhập của người dân được cải thiện liên tục trong nhiều năm và hiện có khoảng 300 triệu người ở tầng lớp trung lưu, nên nhu cầu nhập khẩu hàng hóa từ khắp nơi trên thế giới tăng chóng mặt. Mỹ chắc không muốn đứng ngoài thị trường khổng lồ này.
Ngoài ra, Trung Quốc đang là đầu tư lớn nhất vào trái phiếu kho bạc Mỹ với trị giá 1.300 tỷ USD sở hữu trực tiếp và 250 tỷ USD đầu tư gián tiếp. Một khi chiến tranh thương mại nổ ra, thì Mỹ là quốc gia chịu ảnh hưởng nặng hơn rất nhiều so với đối thủ của họ. Mỹ là nước khơi mào cho cuộc chiến thương mại, khi thấy bị bất lợi, họ sẽ tìm cách ra khỏi cuộc chiến. Còn Trung Quốc vốn không thích cuộc chiến này, nên một khi Mỹ "tháo ngòi nổ", cũng ngay lập tức dừng "cuộc chơi".
Nhưng với cách điều hành của Tổng thống Donald Trump, không biết điều gì sẽ xảy ra. Chính vì vậy, dự đoán chỉ là dự đoán.
- Nếu cuộc chiến thương mại diễn ra đúng như những gì 2 bên tuyên bố, thì điều gì sẽ xảy ra với nền kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, thưa ông?
Trung Quốc là đối tác thương mại số một của Mỹ, với tổng kim ngạch 2 chiều năm 2017 lên tới 636 tỷ USD, chiếm 16,4% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Mỹ. Ngược lại, Mỹ cũng là đối tác thương mại hàng đầu của Trung Quốc. Nếu cuộc chiến thương mại xảy ra, thương mại 2 chiều giữa 2 cường quốc kinh tế thế giới bị suy giảm, sẽ tác động tiêu cực tới tăng trưởng kinh tế, hoạt động đầu tư, thương mại toàn thế giới.
Việt Nam là quốc gia có độ mở nền kinh tế rất lớn, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa bằng 1,85 lần GDP, nên chắc chắn sẽ bị tác động. Việt Nam sẽ chịu cả tác động tích cực lẫn tiêu cực, còn tác động tích cực lớn hơn hay tiêu cực lớn hơn phụ thuộc vào các chính sách ứng phó của Việt Nam và doanh nghiệp Việt Nam có biết tận dụng cơ hội này để đẩy mạnh xuất khẩu vào Mỹ, giảm nhập khẩu hàng hóa, đặc biệt là hàng tiêu dùng từ Trung Quốc.
- Theo ông, Việt Nam tận dụng thế nào để xuất khẩu vào thị trường Mỹ, nếu cuộc chiến thương mại nổ ra?
Năm 2017, Mỹ nhập khẩu 588,681 tỷ USD hàng tiêu dùng, chiếm 26% tổng kim ngạch nhập khẩu và nhập khẩu 104,757 tỷ USD hàng thực phẩm, thức ăn và đồ uống, chiếm 4,6% tổng kim ngạch nhập khẩu. Một khi hàng nhập khẩu từ đối tác lớn nhất bị áp mức thuế lên tới 10%, 15% thậm chí 25%, rõ ràng đây là cơ hội rất lớn để các nước khác, trong đó có Việt Nam, xuất khẩu vào Mỹ.
Theo tôi được biết, các nhà nhập khẩu Mỹ đang đi tìm kiếm thị trường nhập khẩu thay thế, nếu cuộc chiến thương mại nổ ra. Vấn đề là doanh nghiệp Việt Nam phải chủ động tìm đến với nhà nhập khẩu Mỹ để tìm cách thay thế một phần nào đó hàng hóa Trung Quốc vốn chiếm lĩnh thị trường này. Nếu chậm chân, trong khi các nhà xuất khẩu nước khác, đặc biệt là xuất khẩu mặt hàng hàng tiêu dùng, may mặc, da giày, thực phẩm, thức ăn, đồ uống…, đã, đang ráo riết tìm kiếm, đàm phán với nhà nhập khẩu Mỹ, thì khi cuộc chiến nổ ra, doanh nghiệp Việt Nam không còn cơ hội.
Cuộc chiến nổ ra, các tập đoàn đa quốc gia đang đầu tư ở Trung Quốc sẽ tìm cách rút dần hoặc ít nhất không mở rộng đầu tư để chuyển sang các nước khác. Đây là cơ hội rất lớn cho Việt Nam. Vấn đề là Việt Nam phải "roadshow" mạnh mẽ hơn nữa với các nhà đầu tư nước ngoài về việc bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cùng với hành động thiết thực là nghiên cứu giảm thuế thu nhập doanh nghiệp từ 20% xuống 17-18%.
- Thế còn đối với thị trường Trung Quốc, thưa ông?
Nhìn chung các mặt hàng Mỹ xuất khẩu vào Trung Quốc không cạnh tranh trực tiếp hoặc nếu có chỉ cạnh tranh ở mức độ rất thấp đối với hàng hóa Việt Nam xuất khẩu vào Trung Quốc, nên nếu hàng hóa của Mỹ bị áp thuế cao thì Việt Nam cũng rất khó "chen chân vào được".
Vấn đề đối với Việt Nam là, một khi hàng hóa của Trung Quốc khó vào Mỹ, sẽ xuất khẩu sang các nước khác, trong đó có Việt Nam. Đây là cơ hội đối với không ít doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, vì mua được nguyên nhiên vật liệu, linh kiện, chi tiết, phụ tùng rẻ hơn, tăng sức cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu, đặc biệt là có cơ hội gia tăng xuất khẩu vào Mỹ để thay thế phần nào cho hàng hóa Trung Quốc.
Nhưng với doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng, thì đáng lo ngại vì hàng hóa "chất lượng Mỹ" không xuất khẩu được vào Mỹ sẽ đổ bộ vào các thị trường khác, trong đó có Việt Nam.
Còn nhìn ở khía cạnh tổng thể hơn, một khi nguồn tài chính của Trung Quốc giảm đầu tư vào Mỹ thông qua nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ, sẽ được đầu tư vào các nước khác, trong đó Việt Nam là điểm đầu tư rất hấp dẫn. Đây là cơ hội cần phải tận dụng.
Nhưng thâm hụt thương mại giữa Việt Nam với Trung Quốc sẽ tăng do doanh nghiệp gia tăng nhập khẩu nguyên nhiên vật liệu, linh kiện, chi tiết, phụ tùng, hàng tiêu dùng. Đây chính là điểm bất lợi cần phải có phương án xử lý hữu hiệu nhằm giảm hoặc ít nhất không gia tăng thâm hụt thương mại với Trung Quốc.
Tags:
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - An toàn dữ liệu tại Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mang tính bản lề khi nhận thức đã đi trước, nhưng năng lực bảo vệ vẫn chưa theo kịp.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - Sáng qua, khi đi vào giờ cao điểm trên đường Nguyễn Trãi, tôi chứng kiến gần như đầy đủ những gì Hà Nội đang phải gánh.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Dự án Nhà ở chung cư cao tầng tại ô đất NO-11 thuộc KĐT mới Dịch Vọng (cạnh Vành đai 2,5 khẩn cấp đoạn KĐT mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ) của LIDECO sau khi hoàn thành sẽ cung cấp ra thị trường 364 căn hộ.
