- Mặc dù cả phía Mỹ và Trung Quốc đã công bố cụ thể danh sách hàng ngàn mặt hàng nhập khẩu trị giá 100 tỷ USD sẽ bị áp thuế rất cao, nhưng nhiều dự đoán cho rằng cuộc chiến thương mại khó có khả năng xảy ra. Quan điểm của ông thì sao?
TS. Trần Toàn Thắng: Mới đây nhất, ngày 3/4/2018, Mỹ công bố 1.300 mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc sẽ bị áp thuế 25%, bao gồm công nghệ thông tin, hàng không vũ trụ, thuốc chữa bệnh, thiết bị y tế, giáo dục. Chưa đầy 24 tiếng đồng hồ sau, phía Trung quốc đáp trả bằng việc công bố các sản phẩm nhập khẩu từ Mỹ cũng bị áp mức thuế tương tự (25%), bao gồm đậu tương, máy bay, ô tô, hóa chất. Hai bên có 2 tháng kể từ ngày 3/4/2018 để "điều đình" xem nên áp mức thuế suất thuế nhập khẩu lên tới 25% hay không.
Nhiều ý kiến cho rằng, cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế số một và số hai thế giới khó có thể xảy ra, nếu có, mức độ sẽ giảm nhẹ hơn rất nhiều so với tuyên bố của cả 2 bên. Vì nếu cuộc chiến xảy ra, Mỹ là bên thiệt hại nặng nề hơn do kinh tế Mỹ ngày càng phụ thuộc vào Trung Quốc trong việc cung cấp nguyên liệu giá rẻ là đầu vào của hàng loạt ngành sản xuất của Mỹ. Trung Quốc cũng là nơi cung cấp hàng tiêu dùng giá rẻ hàng đầu cho người Mỹ.
Trung Quốc đã trở thành quốc gia xuất khẩu lớn nhất thế giới và đang dần trở thành nước tiêu dùng lớn nhất thế giới do thu nhập của người dân được cải thiện liên tục trong nhiều năm và hiện có khoảng 300 triệu người ở tầng lớp trung lưu, nên nhu cầu nhập khẩu hàng hóa từ khắp nơi trên thế giới tăng chóng mặt. Mỹ chắc không muốn đứng ngoài thị trường khổng lồ này.
Ngoài ra, Trung Quốc đang là đầu tư lớn nhất vào trái phiếu kho bạc Mỹ với trị giá 1.300 tỷ USD sở hữu trực tiếp và 250 tỷ USD đầu tư gián tiếp. Một khi chiến tranh thương mại nổ ra, thì Mỹ là quốc gia chịu ảnh hưởng nặng hơn rất nhiều so với đối thủ của họ. Mỹ là nước khơi mào cho cuộc chiến thương mại, khi thấy bị bất lợi, họ sẽ tìm cách ra khỏi cuộc chiến. Còn Trung Quốc vốn không thích cuộc chiến này, nên một khi Mỹ "tháo ngòi nổ", cũng ngay lập tức dừng "cuộc chơi".
Nhưng với cách điều hành của Tổng thống Donald Trump, không biết điều gì sẽ xảy ra. Chính vì vậy, dự đoán chỉ là dự đoán.
- Nếu cuộc chiến thương mại diễn ra đúng như những gì 2 bên tuyên bố, thì điều gì sẽ xảy ra với nền kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, thưa ông?
Trung Quốc là đối tác thương mại số một của Mỹ, với tổng kim ngạch 2 chiều năm 2017 lên tới 636 tỷ USD, chiếm 16,4% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Mỹ. Ngược lại, Mỹ cũng là đối tác thương mại hàng đầu của Trung Quốc. Nếu cuộc chiến thương mại xảy ra, thương mại 2 chiều giữa 2 cường quốc kinh tế thế giới bị suy giảm, sẽ tác động tiêu cực tới tăng trưởng kinh tế, hoạt động đầu tư, thương mại toàn thế giới.
Việt Nam là quốc gia có độ mở nền kinh tế rất lớn, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa bằng 1,85 lần GDP, nên chắc chắn sẽ bị tác động. Việt Nam sẽ chịu cả tác động tích cực lẫn tiêu cực, còn tác động tích cực lớn hơn hay tiêu cực lớn hơn phụ thuộc vào các chính sách ứng phó của Việt Nam và doanh nghiệp Việt Nam có biết tận dụng cơ hội này để đẩy mạnh xuất khẩu vào Mỹ, giảm nhập khẩu hàng hóa, đặc biệt là hàng tiêu dùng từ Trung Quốc.
- Theo ông, Việt Nam tận dụng thế nào để xuất khẩu vào thị trường Mỹ, nếu cuộc chiến thương mại nổ ra?
Năm 2017, Mỹ nhập khẩu 588,681 tỷ USD hàng tiêu dùng, chiếm 26% tổng kim ngạch nhập khẩu và nhập khẩu 104,757 tỷ USD hàng thực phẩm, thức ăn và đồ uống, chiếm 4,6% tổng kim ngạch nhập khẩu. Một khi hàng nhập khẩu từ đối tác lớn nhất bị áp mức thuế lên tới 10%, 15% thậm chí 25%, rõ ràng đây là cơ hội rất lớn để các nước khác, trong đó có Việt Nam, xuất khẩu vào Mỹ.
Theo tôi được biết, các nhà nhập khẩu Mỹ đang đi tìm kiếm thị trường nhập khẩu thay thế, nếu cuộc chiến thương mại nổ ra. Vấn đề là doanh nghiệp Việt Nam phải chủ động tìm đến với nhà nhập khẩu Mỹ để tìm cách thay thế một phần nào đó hàng hóa Trung Quốc vốn chiếm lĩnh thị trường này. Nếu chậm chân, trong khi các nhà xuất khẩu nước khác, đặc biệt là xuất khẩu mặt hàng hàng tiêu dùng, may mặc, da giày, thực phẩm, thức ăn, đồ uống…, đã, đang ráo riết tìm kiếm, đàm phán với nhà nhập khẩu Mỹ, thì khi cuộc chiến nổ ra, doanh nghiệp Việt Nam không còn cơ hội.
Cuộc chiến nổ ra, các tập đoàn đa quốc gia đang đầu tư ở Trung Quốc sẽ tìm cách rút dần hoặc ít nhất không mở rộng đầu tư để chuyển sang các nước khác. Đây là cơ hội rất lớn cho Việt Nam. Vấn đề là Việt Nam phải "roadshow" mạnh mẽ hơn nữa với các nhà đầu tư nước ngoài về việc bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cùng với hành động thiết thực là nghiên cứu giảm thuế thu nhập doanh nghiệp từ 20% xuống 17-18%.
- Thế còn đối với thị trường Trung Quốc, thưa ông?
Nhìn chung các mặt hàng Mỹ xuất khẩu vào Trung Quốc không cạnh tranh trực tiếp hoặc nếu có chỉ cạnh tranh ở mức độ rất thấp đối với hàng hóa Việt Nam xuất khẩu vào Trung Quốc, nên nếu hàng hóa của Mỹ bị áp thuế cao thì Việt Nam cũng rất khó "chen chân vào được".
Vấn đề đối với Việt Nam là, một khi hàng hóa của Trung Quốc khó vào Mỹ, sẽ xuất khẩu sang các nước khác, trong đó có Việt Nam. Đây là cơ hội đối với không ít doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, vì mua được nguyên nhiên vật liệu, linh kiện, chi tiết, phụ tùng rẻ hơn, tăng sức cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu, đặc biệt là có cơ hội gia tăng xuất khẩu vào Mỹ để thay thế phần nào cho hàng hóa Trung Quốc.
Nhưng với doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng, thì đáng lo ngại vì hàng hóa "chất lượng Mỹ" không xuất khẩu được vào Mỹ sẽ đổ bộ vào các thị trường khác, trong đó có Việt Nam.
Còn nhìn ở khía cạnh tổng thể hơn, một khi nguồn tài chính của Trung Quốc giảm đầu tư vào Mỹ thông qua nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ, sẽ được đầu tư vào các nước khác, trong đó Việt Nam là điểm đầu tư rất hấp dẫn. Đây là cơ hội cần phải tận dụng.
Nhưng thâm hụt thương mại giữa Việt Nam với Trung Quốc sẽ tăng do doanh nghiệp gia tăng nhập khẩu nguyên nhiên vật liệu, linh kiện, chi tiết, phụ tùng, hàng tiêu dùng. Đây chính là điểm bất lợi cần phải có phương án xử lý hữu hiệu nhằm giảm hoặc ít nhất không gia tăng thâm hụt thương mại với Trung Quốc.
Tags:
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, nền kinh tế không thể tiếp tục đi với nhịp độ bình lặng như hiện tại. Giáo sư Trần Văn Thọ (Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Nhật Bản) đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và đầy tâm huyết về vấn đề này.
(VNF) - Ứng dụng LPBank Plus của Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) vừa được vinh danh “Sản phẩm xuất sắc ngành Công nghệ số” tại Giải thưởng Sao Khuê 2026, đồng thời chính thức góp mặt trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026, khẳng định năng lực công nghệ và chiến lược chuyển đổi số mạnh mẽ của LPBank trong kỷ nguyên mới.
(VNF) - 13h30 ngày 28/05/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Chu kỳ tăng trưởng mới – Cơ hội từ phân hóa và chất lượng tăng trưởng”. Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia kinh tế, tài chính và thị trường nhằm cung cấp góc nhìn toàn diện về bối cảnh kinh tế toàn cầu, triển vọng kinh tế Việt Nam cũng như cơ hội đầu tư trên thị trường chứng khoán trong giai đoạn 2026-2027.
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
(VNF) - Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch toàn cầu ngày càng khốc liệt, báo chí, trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội đang trở thành “bộ ba” mới định hình năng lực cạnh tranh của ngành du lịch Việt Nam. Đây cũng là nội dung xuyên suốt được các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà báo và doanh nghiệp nhấn mạnh tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Việt Nam năm 2026”, tổ chức ngày 22/5 tại Quảng Trị.
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, nền kinh tế không thể tiếp tục đi với nhịp độ bình lặng như hiện tại. Giáo sư Trần Văn Thọ (Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Nhật Bản) đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và đầy tâm huyết về vấn đề này.
(VNF) - Nhiều dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện mở bán nhà ở hình thành trong tương lai, bổ sung gần 10.500 căn hộ và nhà liền kề cho thị trường bất động sản Đà Nẵng.
