[Góc nhìn VNF] Gian lận điểm thi và 'hạt giống lãnh đạo' tương lai
Xuân Hải -
18/04/2019 07:43 (GMT+7)
(VNF) - Những thí sinh gian lận điểm hôm nay có thể sẽ là những "hạt giống lãnh đạo" trong tương lai, trong khi những "chân tài thực học" có nguy cơ bị loại khỏi cuộc cạnh tranh ngay từ bây giờ!
Ngành giáo dục đang đối diện với bê bối lớn nhất trong gần 100 năm qua.
Khi "chân tài" bị tước đoạt tương lai
Nửa năm trước, T.P.T (quê Hòa Bình) - thủ khoa Đại học Sư phạm Hà Nội, trả lời báo chí: “Điểm số đó là do bản thân em tự làm được chứ không phải bằng một tác động nào hết. Và em tự tin, tự hào về điều đó".
Nửa năm sau, cơ quan điều tra công bố T.P.T gian lận 14,85 điểm!
Không chỉ riêng T.P.T, một loạt thủ khoa các trường khác cũng là “thủ khoa gian lận” như: thủ khoa Học viện Hậu cần (gian lận 14,95 điểm), thủ khoa Trường Sĩ quan Lục quân 1 (gian lận 26,45 điểm), thủ khoa Trường Sĩ quan phòng hóa (gian lận 20,95 điểm)…
Nhìn vào những con số này bất cứ ai cũng cảm thấy choáng váng. Thật chưa bao giờ như bây giờ, danh hiệu thủ khoa lại trở nên đầy mỉa mai đến thế.
Nhưng những “thủ khoa gian lận” mới chỉ phần nổi của tảng băng. Phía sau các “thủ khoa” là dãy dài thí sinh gian lận điểm ở Hòa Bình, Sơn La. Số điểm gian lận dao động từ vài điểm đến hàng chục điểm.
Ngành giáo dục đang đối diện với vụ bê bối lớn nhất trong gần 100 năm qua, kể từ ngày lập quốc!
Điều đáng nói, những trường đại học có thí sinh gian lận điểm đều là những trường danh tiếng: Ngoại thương, Y Hà Nội, Kinh tế quốc dân, Tài chính, Thương mại và đặc biệt là khối các trường công an, quân đội. Theo thống kê mới nhất, có 53 thí sinh gian lận điểm theo học tại khối trường công an, quân đội đã bị trả về địa phương (28 người ở Hòa Bình và 25 người ở Sơn La).
Công an, quân đội là cánh tay thép của nhà nước, là lá chắn của chế độ, vậy mà lại trở thành nơi tiếp nhận những “phế phẩm” của nền giáo dục với những học sinh thậm chí có tổng điểm 3 môn không vượt quá 10!
Đã có rất nhiều tranh cãi xung quanh việc công khai hay không công khai danh tính những thí sinh gian lận điểm. Tuy nhiên, trước khi tranh cãi này ngã ngũ, danh tính những thí sinh gian lận đã được báo giới công khai.
Sáng 17/4, tờ Người Đưa tin “bắn phát súng” đầu tiên khi công khai danh tính 17 học viên Học viện Cảnh sát nhân dân gian lận điểm bị trả về địa phương. Tối cùng ngày, tờ Tuổi trẻ TP. HCM đăng tải danh sách chức vụ và đơn vị công tác của 21 phụ huynh thí sinh gian lận điểm tại Sơn La.
Hai danh sách này được ví như những “quả bom sự thật” gây rúng động dư luận.
Danh sách 17 thí sinh gian lận điểm thi bị Học viện Cảnh sát nhân dân trả về địa phương
Tình thế hiện nay như nước đã tràn qua đê, những tiếng nói đòi công khai danh tính người gian lận điểm thi ngày càng trở nên mạnh mẽ.
Dù đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phân trần rằng việc công khai danh tính thí sinh gian lận điểm thi phải “tính đến rất nhiều yếu tố”, nhưng dường như việc tiếp tục che giấu những “con sâu” đang làm băng hoại các giảng đường là điều không thể.
Có thể nói công khai danh tính những kẻ gian lận điểm thi chính là một cách để chuộc lỗi với những thí sinh thực tài, thực học đã bị đánh trượt đầy oan ức trong kì thi quan trọng bậc nhất cuộc đời của họ.
Không hề là quá đáng khi nói rằng những thí sinh thực học, thực tài đã bị đánh cắp ước mơ, tước đoạt tương lai trong bê bối này. Ai sẽ đền bù những thiệt thòi cho họ?
Những thí sinh gian lận điểm thi đều là người trưởng thành và phải tự chịu trách nhiệm với hành vi của mình. Không thể bao biện rằng các thí sinh không biết mình “bị” gian lận điểm, bởi với hình thức thi trắc nghiệm (trừ môn Văn có bài luận), thí sinh hoàn toàn tự chấm được điểm thi của mình sau khi đáp án được công bố. Vì thế, các thí sinh hoặc là người khởi xướng hoặc là người đồng lõa với gian lận.
Giáo dục là lĩnh vực đặc biệt, bởi đây là lĩnh vực “trồng người”. Ai có thể giảng giải đạo đức cho học sinh, truyền cho các em niềm tin vào cuộc sống, lẽ công bằng và tinh thần thượng tôn pháp luật nếu những bê bối không được công khai và được gột rửa?!
Trên hết, nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa phải chứng tỏ sự ưu việt trong việc xử lý triệt để các ung nhọt xã hội. Giải quyết gian lận thi cử đến nơi đến chốn là một cách để vực dậy chút ít niềm tin cuối cùng của xã hội đối với công tác giáo dục vốn đang hứng chịu quá nhiều chỉ trích trong các năm qua.
Đồng chí này là con đồng chí nào?
Có một câu nói đã trở nên phổ biến trong dư luận khi nói về việc bổ nhiệm trong cơ quan công quyền: “Đồng chí này là con đồng chí nào?”
Câu nói phản ánh tình trạng bất bình đẳng nghiêm trọng trong việc tuyển chọn và bổ nhiệm các chức vụ lãnh đạo hiện nay khi đa số người được bổ nhiệm là “con ông cháu cha”.
Việc tuyển chọn, bổ nhiệm cán bộ/lãnh đạo bao giờ cũng bắt đầu từ việc xét bằng cấp. Và gian lận đã xảy ra ngày từ những nấc thang đầu tiên: kì thi THPT quốc gia và xét tuyển đại học.
Danh sách phụ huynh thí sinh gian lận điểm ở Sơn La (nguồn TTO)
Bảng danh sách 21 phụ huynh thí sinh gian lận điểm thi ở Sơn La cho chúng ta nhiều suy ngẫm. Trong danh sách này, tuyệt đối không thấy thành phần lao động phổ thông; tất cả đều là cán bộ, thậm chí là cán bộ chủ chốt như Phó chủ tịch UBND tỉnh, Phó chủ tịch UBND huyện, Cục trưởng, Trưởng phòng, Chánh thanh tra, Phó chánh thanh tra, Phó giám đốc Sở…
Quan chức – những người thi hành pháp luật, lại là những kẻ mua điểm cho con cái mình, dẫm đạp trắng trợn lên pháp luật và công bằng xã hội.
Giả sử vụ bê bối này không được khui ra, không ngoại trừ khả năng mai sau, con cái của các vị quan chức trên sẽ cầm mảnh bằng đầy dối trá để trở thành “hạt giống” nhân sự cho các nhiệm kỳ tới. Và dư luận khi đó lại chỉ biết chép miệng “Con vua thì lại làm vua…”
Trung ương hiện đang chống tham nhũng quyết liệt, chống nạn bổ nhiệm người nhà sai quy trình; đã cắt chức, khai trừ Đảng không ít con cái lãnh đạo cấp cao… nhưng dường như đó mới chỉ là “cắt ngọn”. Gốc của tình trạng tham nhũng và bổ nhiệm người nhà nằm ở kì thi đầu vào đại học – nấc thang đầu tiên của danh vọng. Do đó, để xử lý triệt để nạn con ông cháu cha phải xử lý triệt để nạn mua điểm ở các kỳ thi. Có như vậy mới ngăn ngừa các “hạt giống rởm” nảy mầm trong cơ quan công quyền.
Muốn làm được như vậy thì việc xử lý phải công khai, minh bạch: không chỉ công bố chức vụ mà còn cần công bố danh tính của những kẻ mua điểm. Cơ quan chức năng cũng cần điều tra hành vi dùng tiền mua điểm để xử lý đúng quy định, bởi hành vi này ít nhiều có dấu hiệu của tội đưa hối lộ.
Công bằng một cách lý tưởng là điều không thể đạt được nhưng không xử lý các bất công lại là một thất bại của chính quyền. Một chính quyền do dân, vì dân phải là một chính quyền tạo cho mọi người cùng có cơ hội phát triển.
Xử lý triệt để bê bối gian lận thi cử, trả lại cho giáo dục một môi trường trong sạch, nơi những chân tài thực học được tiếp bước ước mơ còn những kẻ gian lận phải bị trừng trị là một biểu hiện cho sự do dân, vì dân đấy.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.