Ngành nào sẽ dẫn đầu phục hồi kinh tế sau cách ly?
Lan Anh - Văn Hưng -
23/04/2020 07:52 (GMT+7)
Chuyên gia cho rằng một số ngành nghề có thể tự vực dậy sau khi dịch bệnh được kiểm soát do nhu cầu thị trường, nhưng một số lĩnh vực cần được Chính phủ ưu tiên hỗ trợ.
Các ngành dịch vụ được cho là chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ dịch Covid-19. Ảnh: Phạm Ngôn.
Chiều 22/4, Thủ tướng khẳng định cả nước sẽ bước vào giai đoạn bình thường mới, cần sớm tạo năng lực để khôi phục sản xuất kinh doanh, giải quyết việc làm và bảo đảm kinh tế - xã hội.
Tuy nhiên, để khôi phục sản xuất kinh doanh trong bối cảnh khó khăn hiện nay, không thể cào bằng hỗ trợ từ Chính phủ.
Phục hồi tự nhiên hay ưu tiên thúc đẩy?
PGS. TS Nguyễn Đức Thành cho rằng đa số ngành hàng phải chịu tác động tiêu cực bởi dịch Covid-19, trong đó có thể chia làm 2 tuyến bị ảnh hưởng nặng nề nhất.
Thứ nhất là những ngành đòi hỏi giao dịch trực tiếp hoặc trong quá trình làm việc cần sự can thiệp của con người như vận tải, hàng không, môi giới, giáo dục tư nhân, dịch vụ khách sạn hay nhà hàng.
Thứ hai là ngành hàng xuất khẩu, bởi thị trường bị đình trệ hoặc hạn chế trong một giai đoạn nhất định.
Những ngành ít bị ảnh hưởng hơn về nguyên tắc có thể cung cấp cách thức làm việc thay thế, hoặc không nhất thiết phải giao dịch trực tiếp. Ông Thành lấy ví dụ về hoạt động sản xuất, xây dựng ở quy mô nhỏ, hay lĩnh vực nghiên cứu.
Trong khi đó, ngành ít bị ảnh hưởng nhất, thậm chí tăng trưởng mạnh là giao dịch trực tuyến, bán đồ điện tử phục vụ nhu cầu giải trí hoặc làm việc tại nhà.
Đối với nông nghiệp, vị chuyên gia kinh tế cho rằng chủ yếu bị ảnh hưởng bởi chính sách, thị trường, còn quá trình sản xuất không chịu tác động quá lớn.
Theo PGS.TS Nguyễn Đức Thành, sau dịch Covid-19, những ngành bị ảnh hưởng nặng nề nhất sẽ sớm tự phục hồi. Riêng ngành vận tải, hàng không sẽ không tăng vọt ngay, mà từng bước phát triển trở lại.
“Sau dịch, việc các ngành hàng, lĩnh vực tự phục hồi thể hiện qua giao dịch trực tiếp được nối lại. Thị trường sẽ sắp xếp ngành, lĩnh vực nào phục hồi trước, phản ánh qua nhu cầu của người dân”, ông Thành nói.
Do đó, về việc chủ động ưu tiên thúc đẩy ngành hàng nào trước, ngành hàng nào sau, PGS.TS Nguyễn Đức Thành cho rằng không nên can thiệp, trừ đối với ngành thiết yếu phục vụ Nhà nước. Theo ông, thị trường sau dịch bệnh sẽ có những thay đổi rất khác, khó nắm bắt.
Trong khi đó, chuyên gia tư vấn tăng trưởng Anh Phạm cho rằng, thời gian qua, dịch vụ thường chiếm tỷ trọng gần 50% cơ cấu GDP, đồng thời tạo việc làm cho hơn 30% lực lượng lao động. Tuy nhiên, kinh doanh trong lĩnh vực này lại chủ yếu là các doanh nghiệp vừa và nhỏ hoặc siêu nhỏ, có tiềm lực yếu và dễ bị tổn thương trong giai đoạn dịch Covid-19.
Do đó, nếu được hỗ trợ phục hồi, dịch vụ sẽ tạo đà phát triển chung cho nền kinh tế, đồng thời giải quyết vấn đề việc làm và thu nhập cho lượng lớn lao động, đảm bảo an sinh xã hội trong giai đoạn kiểm soát dịch bệnh.
Trong đó, các ngành dịch vụ như F&B và du lịch được ông Anh Phạm đánh giá là đáp ứng nhu cầu bức thiết của người dân sau thời gian cách ly xã hội.
Do vậy, chỉ cần Chính phủ nới lỏng giãn cách xã hội, các nhà hàng, quán ăn, cà phê, khách sạn, lữ hành... sẽ nhanh chóng hồi phục hơn, so với lĩnh vực công nghiệp hoặc nông nghiệp, vốn phụ thuộc nhiều vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tiến trình phục hồi cho từng lĩnh vực
Đối với ngành F&B, ông Anh Phạm cho rằng cần sớm cho phép các doanh nghiệp hoạt động trở lại, với điều kiện đảm bảo công tác phòng, chống dịch Covid-19. Điều này vừa phù hợp với chủ trương sống chung với dịch của Chính phủ và các địa phương, vừa giúp doanh nghiệp duy trì nguồn thu trong bối cảnh dịch đã cơ bản được kiểm soát tốt.
Bên cạnh đó, theo kiến nghị thư đã gửi đến Chính phủ và các bộ, ngành liên quan, tập thể các doanh nghiệp F&B và bán lẻ cũng mong muốn tất cả tỉnh, TP chấp nhận các hoạt động bán hàng online, bán hàng mang đi, giao hàng tận nơi trong giai đoạn này.
Về du lịch, do thị trường quốc tế còn phụ thuộc khả năng chống dịch của các nước, du lịch nội địa cần được sớm kích cầu. Mới đây, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch cũng đã dự kiến kịch bản phục hồi, trong đó tập trung vào thị trường nội địa, thông qua ưu đãi dịch vụ và các gói kích cầu tiêu dùng du lịch.
Tuy nhiên, trước mắt, giải pháp đang được đánh giá cao là phát hành “phiếu mua tour” có thời hạn 12-18 tháng cho các doanh nghiệp, tương đương các tour đã đặt cho khách hàng nhưng không thể đi vì dịch Covid-19. Trong bối cảnh này, các hãng hàng không lại tích cực bán vé bay không giới hạn số chuyến để tăng nguồn thu ngắn hạn.
Trong khi đó, theo ông Nguyễn Đình Bích, chuyên gia nghiên cứu và phân tích thị trường nông sản, để nông nghiệp phục hồi nhanh và phát triển mạnh sau dịch, cần gia tăng xuất khẩu, đồng thời ổn định thị trường nội địa. Tuy nhiên, ông đánh giá kinh tế gặp khó khăn thì nhu cầu tiêu thụ lương thực, thực phẩm không thể tăng cao.
Do đó, không nên quá chú trọng mở rộng thị trường xuất khẩu sau dịch, bởi sẽ có sự dịch chuyển đơn hàng từ quốc gia này sang quốc gia khác nhưng không nhiều. Ví dụ, khu vực Trung Đông nhập nhiều gạo giá cao của Thái Lan, Ấn Độ, nhưng nếu những nước này tạm ngừng xuất khẩu, không đồng nghĩa khách hàng sẽ tìm đến Việt Nam vì chất lượng gạo khác nhau. Với các mặt hàng nông sản khác, nếu đáp ứng được tiêu chuẩn chất lượng, cơ hội mở rộng thị trường sẽ lớn hơn.
Chia sẻ với Zing, ông Đinh Hùng Dũng, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Lavifood cũng khẳng định "suy cho cùng vẫn phải là thị trường". Do đó, ông cho rằng trong bối cảnh khách hàng chưa mở cửa thông thương như hiện nay, gia tăng hàng nội địa là giải pháp tối ưu nhất cho ngành nông nghiệp.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Chiến sự tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng và tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu. PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng nhận định, nếu nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, Việt Nam có thể đối mặt “cú sốc kép” từ giá dầu tăng mạnh và áp lực lạm phát nhập khẩu, đòi hỏi phải chủ động kịch bản điều hành và chiến lược dự trữ phù hợp.
(VNF) - Khi Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, nhiều chuyên gia cho rằng sự thịnh vượng sẽ không đồng nghĩa với nhàn nhã. Trái lại, đó có thể là một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi mỗi cá nhân phải tự nâng cấp năng lực và xây dựng “hạ tầng” cho chính mình nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.
(VNF) - Việc tổ chức lại không gian đô thị Đà Nẵng sau sáp nhập không chỉ là một bài toán kỹ thuật quy hoạch mà còn là phép thử về bản lĩnh thể chế và tầm nhìn phát triển dài hạn của thành phố. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Nguyễn Cửu Loan – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị TP. Đà Nẵng cho rằng đây là cơ hội lịch sử để thành phố tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng đa trung tâm, tích hợp vùng và bền vững.
(VNF) - Lễ ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam không chỉ đánh dấu sự hình thành của một thiết chế mới, mà còn mở ra kỳ vọng đưa Việt Nam tiến gần hơn tới “vòng trong” của dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân để tham vọng này trở thành hiện thực, điều kiện tiên quyết không chỉ là ưu đãi hay vị trí địa lý, mà phải kiến tạo được một “không gian thể chế đặc biệt” đủ minh bạch, ổn định và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Với mục tiêu đến năm 2045 sẽ trở thành quốc gia thu nhập cao, công nghiệp hoá là con đường bắt buộc. Nhưng trong bối cảnh địa chính trị - kinh tế thế giới ngày càng bất định, tiến trình công nghiệp hóa Việt Nam sẽ đi theo hướng nào, Chính phủ cần điều chỉnh chính sách ra sao? Tạp chí Đầu tư Tài chính đã có cuộc trao đổi với GS Trần Văn Thọ - Đại học Waseda, Tokyo về các vấn đề này.
(VNF) - Một nền kinh tế muốn đi nhanh không thể thiếu áp lực. Không có áp lực, không có sự thúc ép, hệ thống sẽ trì trệ, nguồn lực bị giữ lại trong trạng thái phòng thủ. Nhưng sự thúc ép cần đi cùng với sự khai thông.
(VNF) - Khi bàn về lịch sử và tương lai của kinh tế tư nhân Việt Nam, có lẽ không nên thu hẹp câu chuyện vào vài biểu đồ tăng trưởng hay một số tập đoàn nổi bật thường xuyên xuất hiện trên truyền thông. Những con số, dù cần thiết, vẫn chỉ phản ánh một lát cắt ngắn của một quá trình dài hơn nhiều: hành trình hình thành của một lực lượng kinh tế trong những điều kiện đặc biệt, nhiều lần bị gián đoạn, chịu tổn thương sâu sắc, rồi từng bước phục hồi và tìm cách khẳng định vị trí của mình.
(VNF) - Nói người Việt, đặc biệt là người Việt nông thôn coi trọng thương mại, gọi nôm na là buôn bán, có gì đó sai sai, ít ra cũng thiếu cơ sở về mặt dẫn chứng thực tế! Càng sai so với tư duy quen thuộc mà nhiều người đang neo chặt trong đầu, được quy cho thuộc về tố chất dân tộc, bất khả bàn cãi?
(VNF) - Kinh tế Việt Nam năm 2026 diễn ra trong bối cảnh giữ ổn định vĩ mô, dư địa đầu tư công mở rộng, chi ngân sách tăng mạnh, thương mại hàng hóa quốc tế và tiêu dùng hộ gia đình phục hồi
chậm, xuất khẩu chịu áp lực rõ rệt từ suy giảm tổng cầu thế giới. Bối cảnh này đặt ra yêu cầu
kép: vừa củng cố nền tảng tăng trưởng truyền thống, vừa đẩy nhanh chuyển đổi mô hình phát
triển sang kinh tế xanh - kinh tế số - kinh tế tri thức. Nếu thành công, Việt Nam có thể tạo ra
sức bật tăng trưởng mới đủ mạ
(VNF) - Đại hội XIV của Đảng được xác định là dấu mốc quan trọng, kết tinh niềm tin và kỳ vọng lớn lao của toàn dân tộc về một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng và văn minh. Với tầm nhìn chiến lược và những quyết sách đột phá, Đạị hội mở ra một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, nhằm mục tiêu phấn đấu đạt và duy trì mức tăng trưởng kinh tế hai chữ số trong giai đoạn 2026–2030.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập nhấn mạnh cải cách không thể dừng ở sửa đổi văn bản hay cắt giảm thủ tục trên giấy tờ. Điều cốt lõi là phải thay đổi tư duy thực thi, bảo đảm chính sách minh bạch, ổn định và tôn trọng quyền được chuẩn bị của doanh nghiệp, nếu không, những “điểm nghẽn” mới vẫn có thể tiếp tục phát sinh ngay trong quá trình triển khai.
(VNF) - TS. Nguyễn Quốc Việt cho rằng, mục tiêu tăng trưởng hai con số từ năm 2026 là bước đi cụ thể để hiện thực hóa khát vọng phát triển mới. Chúng ta đã có đà từ nền kinh tế đã phục hồi mạnh, xuất nhập khẩu tiệm cận 1.000 tỷ USD, FDI và khu vực tư nhân gia tăng đóng góp. Tuy nhiên, để đạt mốc 10%, Việt Nam phải nâng cao hiệu quả đầu tư, chất lượng thể chế và kiểm soát chặt rủi ro vĩ mô trong quá trình tăng tốc.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
(VNF) - Năm năm trước, khi Phú Quốc rục rịch trở thành Thành phố đảo đầu tiên trong cả nước, nơi đây đã là một đại công trường với hàng trăm dự án BĐS nghỉ dưỡng được ồ ạt đầu tư. Thì nay, để chuẩn bị cho Hội nghị APEC 2027, Phú Quốc hiện là một… siêu đại công trường với nhiều dự án hạ tầng giao thông, khu trung tâm sự kiện…