Hiện nay, các quốc gia cạnh tranh mạnh mẽ với nhau trong việc thu hút các doanh nghiệp và nhà đầu tư đa quốc gia bằng cách đưa ra nhiều ưu đãi thuế. Điều này đã tạo nên một "cuộc đua xuống đáy" về thuế, khi nhiều quốc gia cắt giảm thuế ngày càng nhiều hơn và tạo nên gánh nặng thuế cho các doanh nghiệp địa phương. Bởi vậy, theo đánh giá của bà Nguyễn Thy Nga - Viện trưởng Viện Quản trị chính sách và Chiến lược phát triển (Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật Việt Nam), thuế suất doanh nghiệp tối thiểu toàn cầu 15% có tác dụng chấm dứt tình trạng này. Và do đó, loại thuế này có thể sẽ làm đảo lộn các tính toán về địa điểm đầu tư và cách thức các công ty toàn cầu hoạt động.
Bà Nga đánh giá, thuế thu nhập doanh nghiệp không phải động lực hàng đầu của các doanh nghiệp FDI. Hiện thuế thu nhập doanh nghiệp của Việt Nam là 20%, cao hơn mức thuế tối thiểu đề xuất. Tuy nhiên, Việt Nam đang dành nhiều mức thuế ưu đãi cho các dự án nhà đầu tư nước ngoài như: ưu đãi thuế suất 5%, 10% lên đến 15 năm; miễn, giảm thuế có thời hạn...
“Theo tính toán, thuế thực tế với các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài trong kỳ ưu đãi trung bình là 12,3%. Thuế suất doanh nghiệp thường được coi là một biến trong mô hình FDI đa biến. Trong hầu hết các trường hợp, tác động của việc giảm phần trăm thuế doanh nghiệp được dự đoán sẽ dẫn đến mức tăng FDI ước tính. Các động lực FDI quan trọng khác như quy mô thị trường, nhân công, sự ổn định, môi trường kinh doanh… đóng vai trò chính trong việc thúc đẩy các quyết định giúp các nước duy trì năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững”, bà Nga nêu.
Bà Nga cũng cho rằng không có bằng chứng thực nghiệm nào cho thấy ưu đãi thuế làm tăng vốn FDI tại ASEAN, thậm chí thực tế còn ngược lại. Hầu hết các ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp hiện tại ở ASEAN không nhằm thu hút nguồn vốn đầu tư dài hạn, mà thay vào đó được sử dụng để khỏa lấp cho những yếu kém trong năng lực quản trị và cơ sở hạ tầng và đáp ứng mong muốn ngắn hạn của các nhà đầu tư.
“Ưu đãi thuế thậm chí đã tạo ra môi trường đầu tư không công bằng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ”, bà Nga nêu.
Bà Nguyễn Thy Nga đề nghị, trong ngắn hạn, Việt Nam cần tranh thủ hỗ trợ, ý kiến tư vấn của OECD và các chuyên gia, tổ chức quốc tế, các tập đoàn, doanh nghiệp đầu tư nước ngoài về vấn đề này; đồng thời xây dựng đề án về thuế suất tối thiểu toàn cầu ngay trong quý III/2023.
Tiếp đó, Chính phủ cần đẩy nhanh tiến xây dựng nội luật áp dụng cơ chế thuế tối thiểu nội địa đạt tiêu chuẩn để giành quyền thu thuế, có thể bắt đầu thí điểm từ tháng 11/2023, mở rộng hơn với tháng 12/2023 và thông báo chính thức chủ trương vào ngày 1/1/2024 khi thuế suất tối thiểu toàn cầu có hiệu lực.
Trong dài hạn, bà Nga cho rằng hệ thống thuế cùng với các ưu đãi thuế cần được xem xét cải cách nhằm hạn chế tác động tiêu cực của thuế tối thiểu toàn cầu, đảm bảo thu hút đầu tư thực chất, hạn chế các hoạt động làm xói mòn cơ sở thuế và chuyển lợi nhuận. Việc ban hành chính sách hoặc cơ chế mới cần được xem xét cẩn trọng để đảm bảo tính công bằng cho các doanh nghiệp và không vi phạm các cam kết quốc tế Việt Nam đang tham gia.
Đối với việc hỗ trợ các doanh nghiệp đa quốc gia bị ảnh hưởng bởi thuế tối thiểu toàn cầu, bà Nga cho rằng Việt Nam nên chủ động lấy ý kiến và mời góp ý xây dựng hệ thống ưu đãi thuế. Điều này nhằm bảo vệ lợi ích của các doanh nghiệp này khi đầu tư tại Việt Nam để khuyến khích đầu tư và dung hòa với quyền lợi của Việt Nam.
Ngoài ra, Việt Nam cũng cần tạo cơ chế thuận lợi để khuyến khích các doanh nghiệp FDI bổ sung thuế tại Việt Nam; nâng cao năng lực dự báo và phòng ngừa các khủng hoảng chính sách có thể xuất hiện khi thay đổi về thuế; phát triển năng lực cạnh tranh quốc gia, phát triển cơ sở hạ tầng, chất lượng nguồn lao động, hệ thống pháp lý...
“Các doanh nghiệp trong nước có đầu tư nước ngoài hoặc các chi nhánh của các tập đoàn tại Việt Nam cũng nên chủ động cùng với công ty mẹ đánh giá tác động của thuế tối thiểu toàn cầu đối với tình hình hoạt động kinh doanh cũng như cấu trúc của doanh nghiệp trong ngắn hạn cũng như dài hạn, tham gia đóng góp ý kiến từ góc độ doanh nghiệp cho Chính phủ Việt Nam trong quá trình xây dựng, điều chỉnh nội luật”, bà Nga nêu.
Bà Nga cũng khuyến nghị tổ công tác đặc biệt của Thủ tướng Chính phủ về thuế suất tối thiểu toàn cầu nên đẩy nhanh đánh giá tác động và nghiên cứu; xây dựng khung pháp lý nội luật liên quan đến việc áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu để đảm bảo các chính sách ưu đãi đối với nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam được thực thi hiệu quả…
Tags:
(VNF) - Xuất khẩu của Việt Nam tăng khoảng 22% nhưng nhập khẩu tăng tới 34-35%, kéo theo nhập siêu hàng hóa và dịch vụ khoảng 30 tỷ USD. TS Cấn Văn Lực cho rằng không thể chỉ nhìn vào những con số này theo hướng tích cực hay tiêu cực, mà cần xem dòng nhập khẩu đang phục vụ cho đầu tư, sản xuất và mở rộng năng lực của nền kinh tế như thế nào.
(VNF) - Theo TS.Nguyễn Đình Cung, Hải Phòng cần chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào thu hút FDI sang mô hình coi trọng hơn công nghệ, năng suất và doanh nghiệp trong nước. Muốn thu hút dòng vốn thế hệ mới, thành phố phải thay đổi hệ thống khuyến khích đầu tư, từ đó tạo động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - Chủ tịch Tập đoàn Đèo Cả Hồ Minh Hoàng cho rằng để phương thức PPP thành công, Nhà nước và doanh nghiệp phải cùng thiết kế được cấu trúc của dự án ngay từ đầu.
(VNF) - Nhiều chuyên gia đánh giá quyết sách giảm 30% thuế TNDN cho nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh dưới 10 tỷ là rất cần thiết, tuy nhiên giải pháp này chỉ có tính chất trợ lực ngắn hạn, về lâu dài vẫn cần một chính sách căn cơ, thực chất và đồng bộ.
(VNF) - Chỉ hơn một giờ trước khi tuyển Việt Nam ra sân, bài toán bản quyền FIFA ASEAN Cup 2026 mới có lời giải. Đây không phải lần đầu thị trường Việt Nam chứng kiến một cuộc thương lượng kéo dài đến sát giờ bóng lăn.
(VNF) - Để những đại dự án hạ tầng tỷ USD không bị chững lại, để các tiêu chuẩn khắt khe về khu công nghiệp sinh thái, thông minh và xanh hóa được hiện thực hóa, bài toán cấp bách đặt ra chính là khơi thông và làm lành mạnh hóa dòng chảy tài chính.
(VNF) - Sau sáp nhập, Gia Lai mới đang tạo dấu ấn trên bản đồ kinh tế miền Trung khi kết nối lợi thế vùng nguyên liệu cao nguyên với biển, cảng và các trung tâm kinh tế ven biển.
(VNF) - Bộ Tài chính vừa có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri liên quan đến nghĩa vụ tài chính khi chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở.
(VNF) - Chỉ cách Hồ Gươm khoảng 4km, nằm giữa Vành đai 2 và Vành đai 3, tiếp giáp Vành đai 2,5 và trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, Vĩnh Hưng đang đứng trước một bước chuyển quan trọng trong cấu trúc phát triển của khu vực Đông Nam Hà Nội.
(VNF) - Thị trường vốn Việt Nam đang thiếu vắng các công cụ pháp lý hữu hiệu để nhà đầu tư cá nhân đòi lại công lý khi xảy ra các hành vi thao túng, gian lận.
(VNF) - TS Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, áp lực lên tỷ giá USD/VND sẽ gia tăng trong những tháng cuối năm. Để giảm sức ép, Việt Nam cần tăng nguồn cung ngoại tệ thông qua thu hút FDI, cải thiện cán cân thương mại và khuyến khích dòng kiều hối. Trong bối cảnh hiện nay, Việt Nam không còn nhiều dư địa để giảm lãi suất. Do đó, cần ưu tiên ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và chuẩn bị các kịch bản ứng phó với biến động tỷ giá.
(VNF) - TS Nguyễn Trí Hiếu - Chuyên gia tài chính ngân hàng khẳng định, việc Fed tăng lãi suất trở lại sau hơn 3 năm đang tạo thêm sức ép lên dòng vốn, tỷ giá và chi phí huy động vốn của Việt Nam. Trong bối cảnh nguồn vốn quốc tế trở nên đắt đỏ hơn, Việt Nam cần mở rộng các kênh huy động vốn dài hạn để đáp ứng nhu cầu vốn lớn trong giai đoạn 2026 - 2030.
(VNF) - Fed tăng lãi suất có thể gây thêm áp lực lên thị trường tiền tệ, tỷ giá và chi phí vốn tại Việt Nam. Theo TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, doanh nghiệp xuất nhập khẩu sẽ chịu tác động rõ nét nhất khi USD mạnh lên, bởi bên cạnh lợi thế cho xuất khẩu, chi phí nguyên liệu và hàng hóa nhập khẩu cũng có thể tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh.
(VNF) - Đã có nhiều kinh nghiệm từ các nước về điều chỉnh mối quan hệ giữa nền tảng công nghệ như Grab, BE và tài xế - “đối tác” đã rõ, Việt Nam có thể học tập, áp dụng phù hợp nhưng về lâu dài, cần một cơ chế định danh pháp lý cho nhóm này và đảm bảo an sinh tối thiểu.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, trước khi Fed thực hiện tăng lãi suất, Việt Nam đã có sự chuẩn bị nhất định. Ngân hàng Nhà nước đã chủ động điều chỉnh tỷ giá trong thời gian qua và ây là một cách để “đón đầu” và hấp thụ trước một phần tác động từ việc Mỹ tăng lãi suất.
(VNF) - Việc Quốc hội thông qua chính sách giảm 30% số thuế thu nhập phải nộp trong hai năm 2026–2027 đối với cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng không chỉ là giải pháp hỗ trợ tài chính trước mắt. Nếu được thực thi thuận lợi, chính sách có thể tạo hiệu ứng lan tỏa tới đầu tư, việc làm, tiêu dùng, quá trình chính thức hóa hộ kinh doanh và mở rộng nguồn thu ngân sách trong trung hạn.
(VNF) - Fed tăng lãi suất trở lại có thể gây thêm sức ép lên tỷ giá USD/VND, dòng vốn và thu hẹp dư địa điều hành lãi suất trong nước. Theo TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, áp lực này có thể gia tăng, nhưng Việt Nam vẫn có những “bộ đệm” từ FDI, kiều hối, nguồn thu du lịch và sự linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước để tăng sức chống chịu trước biến động bên ngoài.
(VNF) - Tiến sĩ Trần Nguyên Đán phân tích, trong vận hành của nền tảng gọi xe như Grab, BE…có một phần chênh giữa chiết khấu điều khoản và tỷ lệ khấu trừ thực tế và đây chính là “hộp đen” mà các tài xế không thể biết được.
(VNF) - Cho rằng việc phát triển công nghiệp đến một lúc nào đó sẽ chạm ngưỡng, không thể phát triển mãi được, Chủ tịch KBC Đặng Thành Tâm nhấn mạnh Việt Nam không thể chỉ mãi là một công xưởng sản xuất.
(VNF) - Theo Luật sư Hoàng Hà, việc nhóm tài xế kêu gọi tắt ứng dụng nhằm phản đối chính sách phí của nền tảng Grab không chỉ nhìn từ góc độ % chiếu khấu hay giá một chuyến đi mà về lâu dài cần một cơ chế pháp lý riêng bảo vệ cho nhóm người yếu thế này.
(VNF) - Tài xế được gọi là "đối tác", tự bỏ vốn mua xe, tự chịu chi phí vận hành và có quyền lựa chọn thời gian làm việc. Nhưng giá cước, phí nền tảng, phân bổ chuyến, điều kiện thưởng và nhiều yếu tố quyết định thu nhập lại nằm chủ yếu trong tay Grab.
(VNF) - Việt Nam tiếp tục mở rộng thu hút đầu tư nước ngoài, nhưng cùng với dòng vốn ngày càng lớn, yêu cầu đối với khu vực FDI cũng thay đổi. Doanh nghiệp nước ngoài không chỉ được kỳ vọng mang vốn, công nghệ và thị trường vào Việt Nam, mà còn phải tuân thủ pháp luật, bảo vệ người tiêu dùng, cạnh tranh bình đẳng và tạo ra giá trị thực chất cho nền kinh tế.
(VNF) - Công nghiệp văn hóa giàu tiềm năng nhưng doanh nghiệp, nhất là startup, vẫn gặp khó về vốn và rủi ro thị trường. Sandbox có thể giúp giảm rủi ro pháp lý, kiểm chứng mô hình và củng cố niềm tin nhà đầu tư, qua đó mở thêm cơ hội hút vốn vào nội dung số, game, điện ảnh, AI và công nghệ sáng tạo. Về vấn đề này,
(VNF) - Kinh tế nền tảng tạo việc làm nhưng cũng dồn nhiều rủi ro về phía tài xế. Việt Nam cần minh bạch thuật toán, giá cước và cơ chế chia sẻ lợi ích.
(VNF) - Ngày 11/09, nằm trong khuôn khổ sự kiện Đối thoại Hữu nghị Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) lần thứ 3 năm 2026 (FD 2026), Nam A Bank tiếp tục khẳng định vai trò là tổ chức tài chính tiên phong sát cánh cùng chính quyền Thành phố trong các hoạt động đối ngoại đa phương, thúc đẩy chuyển đổi xanh và kết nối hạ tầng – tài chính quốc tế.
(VNF) - Xuất khẩu của Việt Nam tăng khoảng 22% nhưng nhập khẩu tăng tới 34-35%, kéo theo nhập siêu hàng hóa và dịch vụ khoảng 30 tỷ USD. TS Cấn Văn Lực cho rằng không thể chỉ nhìn vào những con số này theo hướng tích cực hay tiêu cực, mà cần xem dòng nhập khẩu đang phục vụ cho đầu tư, sản xuất và mở rộng năng lực của nền kinh tế như thế nào.
(VNF) - Khu du lịch ven biển Hòn Ngọc Á Châu được kiến nghị áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ vướng mắc cho dự án tiếp tục triển khai.
