Bộ Tài chính đã trình Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định 65/2022/NĐ-CP ngày 16/9/2022 sửa đổi, bổ sung Nghị định 153/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020 về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu ra thị trường quốc tế. Xung quanh vấn đề này, Tạp chí Đầu tư Tài chính có cuộc trò chuyện với Luật sư Nguyễn Tiến Lập, Thành viên NHQuang và Cộng sự, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc Tế Việt Nam.
- Thưa Luật sư, ông đánh giá như thế nào về những giải pháp được Bộ Tài chính đưa ra để xử lý các vấn đề của thị trường trái phiếu doanh nghiệp?
Luật sư Nguyễn Tiến Lập: Tôi đánh giá cao sự vào cuộc của Bộ Tài chính như một phản ứng chính sách nhanh nhạy với diễn biến của thị trường. Sự nhanh nhạy đó luôn luôn cần thiết, thể hiện rằng bộ máy quản lý nhà nước không quan liêu mà ý thức được các vai trò và chức năng của nền hành chính phục vụ nền kinh tế và dân sinh. Trên cơ sở đó, các cơ quan xây dựng chính sách và điều hành vĩ mô quan trọng như Bộ Tài chính đã hành động theo các nhịp điệu và nhịp thở của thị trường, doanh nghiệp và người dân.
Tuy nhiên, bởi thị trường tài chính có tính chuyên nghiệp rất cao, cộng với tính liên thông và tương tác đa dạng và đa chiều như huyết mạch của nền kinh tế, các phản ứng chính sách thông qua ban hành pháp luật vẫn phải bảo đảm các yêu cầu về cân đối tổng thể và lường định các hiệu ứng đặc thù như độ trễ thực thi hay tác động không mong muốn gây phá vỡ sự ổn định cần có.
Có nghĩa rằng, ít nhất trong trường hợp này, theo tôi Bộ Tài chính cần chú trọng tính chuyên nghiệp hơn là chỉ thực thi quyền lực hành chính trong giải pháp ứng xử và hành động.
- Vừa qua, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định 65 về phát hành trái phiếu doanh nghiệp. Theo ông, việc ban hành Nghị định mới có giải quyết được hết những khó khăn mà thị trường đang gặp phải?
Có lẽ trước hết cần làm rõ các vấn đề hay khó khăn thực chất của thị trường là gì? Tôi từng hình dung thị trường trái phiếu doanh nghiệp trước đó như là một cơn mộng du, trong đó tất cả các bên tham gia từ doanh nghiệp là người vay, nhà đầu tư là bên cho vay và cơ quan chức năng nữa đều đạt tới sự hưng phấn cao độ trong tâm thế tất cả đều thắng trong một cuộc chơi. Doanh nghiệp tiếp nhận được nguồn vốn dồi dào ít bị kiểm soát nhất, các nhà đầu tư được cam kết lãi suất cao, đồng thời điều hành vĩ mô đạt được thành tích tăng trưởng tốt.
Thế rồi bỗng chốc và rất nhanh xảy ra sự vỡ mộng và các bên đều thức tỉnh và lo lắng về các rủi ro mà trên hết là rủi ro pháp luật, bao gồm thanh tra, điều tra, xử phạt hành chính và khởi tố hình sự. Hậu quả có lẽ như một cơn đột quỵ làm cho các huyết mạch tài chính của thị trường bị ngưng trệ. Tôi nghĩ rằng chúng ta phải đi tìm nguyên nhân của các hiện tượng để có thể khắc phục nó. Và câu chuyện này rất phức tạp bởi được gọi là “vấn đề thể chế”, nên để giải quyết nó triệt để không thể chỉ bằng một vài biện pháp có tính ứng phó nhất thời như sửa đổi hay ban hành mới các văn bản ở cấp Nghị định Chính phủ được.
- Ông từng nhấn mạnh, các giải pháp của Bộ Tài chính mới dừng ở mức kỹ thuật, chưa đi vào thực chất. Vậy xin được hỏi cụ thể, những quy định nào chưa được sửa đổi một cách thực chất mà chỉ dừng ở mức kỹ thuật, thưa ông?
Vâng, theo dõi dự thảo văn bản sửa đổi Nghị định 65 và 153 mới ban hành chưa lâu, từ dư luận thấy nổi lên ba giải pháp chính mà tôi cho rằng đều mới mang tính “hoàn chỉnh kỹ thuật”. Thứ nhất, nhấn mạnh yếu tố kiểm soát thị trường thông qua “nhà đầu tư trái phiếu chuyên nghiệp”. Chúng ta đều biết làm như vậy để loại ra nhóm yếu thế, là số đông nhạy cảm, dễ bị tổn thương là người dân thường hay “nhà đầu tư đơn lẻ”.
Tuy nhiên, nhìn về tổng quát, toàn bộ việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp vừa qua chính là hướng đến huy động nguồn tiền lớn từ xã hội, tức người dân để vừa tránh né lại vừa cạnh tranh với kênh tín dụng ngân hàng. Và bản thân các “nhà đầu tư chuyên nghiệp” cũng chủ yếu khai thác nguồn vốn từ khu vực này. Do đó, tôi tin rằng chỉ một thời gian sau đó, bằng sử dụng các thủ pháp kỹ thuật, tiền của người dân vẫn được huy động thông qua nhóm các nhà đầu tư đạt chuẩn này.
Thứ hai, áp dụng cơ chế xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp làm điều kiện để phát hành trái phiếu. Điều kiện này rất đúng và phù hợp với thông lệ thế giới. Tuy nhiên, để thực thi nó một cách thực chất và hiệu quả sẽ không đơn giản và dễ dàng. Ai sẽ là người xếp hạng đây? Xếp hạng theo cách nào và trên các cơ sở nào? Các yếu tố liên quan đó trước hết có đạt chuẩn không đã. Bởi cuối cùng, cũng như các hệ thống đánh giá và chứng chỉ công nhận đang tồn tại trong nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống kinh tế - xã hội, vấn đề cuối cùng là nhà đầu tư có thực sự tin vào việc xếp hạng tín nhiệm đó không và cái bên trong hệ thống đó có năng lực và nghĩa vụ chịu trách nhiệm pháp lý hay không?
Thứ ba, cho phép “thay đổi kỳ hạn và hoán đổi trái phiếu”, thậm chí chuyển từ trái phiếu sang các hợp đồng vay dân sự. Về mặt khách quan, điều này tuỳ thuộc vào các thoả thuận riêng lẻ giữa bên vay và bên cho vay, tức giữa doanh nghiệp phát hành và nhà đầu tư, là người sở hữu trái phiếu trên nền tảng của luật dân sự.
Tuy nhiên, từ góc độ quản lý vĩ mô đối với thị trường tài chính, tôi cho rằng đó chính là sự nới lỏng kiểm soát thông qua việc bỏ qua các cam kết đã được luật hoá. Đối với nhà đầu tư, các trái phiếu đã mua là giấy tờ có giá đã được hạch toán vào tài sản hay đưa vào lưu thông sẽ bị thay đổi giá trị, còn đối với cơ quan chức năng đang giám sát phân khúc thị trường này sẽ chỉ còn kiểm soát cái gọi là “đoàn tàu” thôi, trong khi hành khách trong đó đã thay đổi rồi hay thậm chí xuống tàu hết cả. Và đó là một rủi ro cần tính đến khi áp dụng giải pháp này.
- Về mặt chính sách tổng thể, cần có giải pháp gì để có thể lấy lại niềm tin trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp?
Nếu nói đến một thị trường tài chính chuyên nghiệp theo thông lệ quốc tế thì tôi cho rằng cần phân biệt và định danh rõ ràng giữa ba trụ cột của nó như đã nói, bởi cần phát huy tính liên thông, bổ trợ tự nhiên của các bộ phận trên một cơ thể thống nhất mà không tách biệt nó để tạo nên cả sự cạnh tranh lẫn trục lợi. Nhìn từ góc độ chính sách, cần ban hành các luật chuyên ngành mà không phải văn bản ở cấp Nghị định hay Thông tư, bởi đó là yếu tố khởi đầu của cơ sở hạ tầng, tiếp đó là xây dựng các thiết chế bổ trợ và sau cùng là thiết lập Cơ quan giám sát thống nhất và tập trung thay vì phân công và chia cắt hành chính như hiện nay.
Còn trong trường hợp các sự cố đã xảy ra như vỡ nợ doanh nghiệp hay trái phiếu mất tính thanh khoản, tôi cho rằng trước hết cần phân loại và cô lập các phân khúc thị trường để tránh các tác động, hiệu ứng lan toả gây đổ vỡ dây chuyền và sụp đổ niềm tin. Muốn thế thì cần áp dụng các công cụ hành chính nhanh mạnh của Chính phủ kết hợp với các giải pháp chuyên môn từ thị trường cho từng tình huống, khu vực và đơn vị cụ thể theo kiểu “may đo”, hơn là sửa luật hay ban hành luật mới.
Cần nhớ rằng, trong khi các chính sách được thảo luận và thẩm định, ban hành và tổ chức thực thi thì thị trường vẫn vận động liên tục. Mọi sự chậm trễ khi có đám cháy sẽ đều làm cho nó lan rộng và mất kiểm soát. Ai cũng biết điều đó và do vậy tôi tin tưởng với động thái quyết liệt và đầy trách nhiệm, Chính phủ, Bộ Tài chính và các cơ quan chức năng sẽ sớm đề ra được các giải pháp phù hợp để xử lý vấn đề này.
Tags:
(VNF) - Luật sư Nguyễn Văn Tuấn cho rằng, việc Luật Hóa chất (sửa đổi) có hiệu lực nhưng thiếu hướng dẫn kịp thời đã tạo ra khoảng trống pháp lý, khiến doanh nghiệp “mắc kẹt”, còn cơ quan quản lý lúng túng khi giải quyết thủ tục, làm gia tăng rủi ro và chi phí cho hoạt động sản xuất – kinh doanh.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới, yêu cầu giữ vững ổn định vĩ mô được xác định là nguyên tắc xuyên suốt. Theo PGS.TS Bùi Quang Tuấn, tăng trưởng nhanh luôn đi kèm rủi ro, song không thể đánh đổi ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và các cân đối lớn để chạy theo con số tăng trưởng ngắn hạn; bài toán cốt lõi là tìm được điểm cân bằng nhằm bảo đảm phát triển bền vững trong dài hạn.
(VNF) - Ông Đỗ Cao Bảo, thành viên HĐQT Tập đoàn FPT ví tăng trưởng GDP giống như một cơn mưa, nhưng cơn mưa đó lại rơi vào mái nhà của các tập đoàn lớn, của các doanh nghiệp làm ăn tốt, của các tỷ phú.
(VNF) - Theo chuyên gia, năm 2026 thị trường bảo hiểm nhân thọ có một số yếu tố ảnh hưởng mới, do đó để tăng trưởng bền vững, các doanh nghiệp bảo hiểm cần tập trung vào “đào tạo” song song 2 mục tiêu: đại lý/tư vấn viên và khách hàng.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Đại học Kinh tế TP. HCM (UEH), Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế TP. HCM (IFC-HCM) khẳng định việc công bố thành lập Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa mở rộng không gian phát triển cho lĩnh vực tài chính, mà còn được nhìn nhận là bước đi chiến lược nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng trong giai đoạn tới.
Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn quan trọng của kinh tế nước ta trong bối cảnh thế giới biến động mạnh, bất ổn gia tăng và các cú sốc bên ngoài diễn ra dồn dập.
(VNF) - Việc Đà Nẵng được lựa chọn là một trong hai địa điểm hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam không chỉ mở ra không gian phát triển mới cho thành phố, mà còn đặt nền móng để địa phương này từng bước tham gia sâu hơn vào mạng lưới tài chính khu vực và toàn cầu.
(VNF) - Quốc hội đã quyết nghị tăng trưởng năm 2026 ở mức 10%. Để hiện thực hóa mục tiêu này, theo TS Đỗ Thiên Anh Tuấn - iảng viên Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright tính toán, thì vốn đầu tư công năm 2026 có thể lên tới 1,65 triệu tỷ đồng nhưng hiệu quả đầu tư mới là yếu tố then chốt.
(VNF) - Năm 2026, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng các chính sách hỗ trợ sẽ đi vào thực chất, tạo những cú hích đủ mạnh cho môi trường kinh doanh. Qua đó, mở ra các động lực tăng trưởng mới và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh kinh tế còn nhiều thách thức.
(VNF) - Các tập đoàn công nghệ lớn của Việt Nam chung nhận định: trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng khốc liệt, việc làm chủ công nghệ lõi và xây dựng hạ tầng số tự chủ là yêu cầu bắt buộc để bảo đảm chủ quyền quốc gia và năng lực phát triển bền vững.
(VNF) - Theo TS. Phan Hữu Thắng - Chủ tịch Liên chi hội tài chính Khu công nghiệp Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), năm 2025, FDI tiếp tục giữ vai trò đầu tàu trong dòng vốn ngoại vào Việt Nam, trong khi FII và FPI dù khởi sắc nhưng vẫn chưa tạo được thế cân bằng.
(VNF) - PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng, Nghị định 296/2025 của Chính phủ quy định cơ chế cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hộ kinh doanh là một bước nâng chuẩn thể chế kỷ luật thị trường được siết chặt, “vùng xám” tài sản – dòng tiền – trách nhiệm bị thu hẹp, và kinh doanh gia đình buộc phải bước vào quỹ đạo minh bạch hơn nếu muốn phát triển bền vững.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình – Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, Việt Nam có đủ nền tảng để duy trì tăng trưởng GDP ở mức 8 – 12% trong 5 năm tới, qua đó nâng nhanh thu nhập bình quân đầu người và tạo dư địa lớn cho thị trường bất động sản, đặc biệt trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, đầu tư hạ tầng được đẩy mạnh và các động lực mới như thương mại điện tử, du lịch tiếp tục bứt phá.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Lê Bình - Phó Chánh Văn phòng Quốc gia về giảm nghèo, giảm nghèo bền vững sau 2025 không thể trông chờ vào một trụ cột đơn lẻ, mà cần sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng để tránh tái nghèo trước các cú sốc kinh tế – xã hội.
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, giảm nghèo bền vững không thể chỉ dựa vào hỗ trợ thu nhập mà cốt lõi là đầu tư cho năng lực con người, trong đó y tế giữ vai trò nền tảng. Khi người dân được bảo đảm chăm sóc sức khỏe và giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh, họ mới có đủ điều kiện lao động, tạo sinh kế và chủ động vươn lên thoát nghèo.
(VNF) - Trong hành trình giảm nghèo bền vững, thực tiễn ở nhiều địa phương cho thấy: chính sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi xuất phát từ nhu cầu thật của người dân. Những cuộc đối thoại trực tiếp, thẳng thắn giữa chính quyền cơ sở với nhân dân không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn trước mắt, mà còn khơi dậy ý chí tự lực, tạo nền tảng lâu dài để người dân vươn lên thoát nghèo.
(VNF) - Tại Quảng Ngãi, việc đầu tư cho truyền thông, đưa chính sách đến gần hơn với người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, đang dần trở thành “đòn bẩy mềm”, giúp chính sách đi vào cuộc sống và tạo chuyển biến thực chất trong công cuộc giảm nghèo.
(VNF) - Công ty cổ phần Tập đoàn Hoa Sen (HSG) mới thông qua nghị quyết về thành lập công ty TNHH MTV Hoa Sen Hải Phòng, vốn điều lệ 300 tỷ.
(VNF) - PGS.TS. Ngô Trí Long - Nguyên viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả, Bộ Tài chính - nhận định rằng, nếu không cải cách, Việt Nam sẽ khó cạnh tranh với các trung tâm tài chính quốc tế tại Singapore, Hồng Kông, Dubai,...
(VNF) - Theo chuyên gia truyền thông Lê Quốc Vinh, xây dựng một trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là bài toán kinh tế học, mà là một chiến dịch xây dựng thương hiệu quốc gia (Nation Branding) ở cấp độ cao nhất. VietnamFinance trân trọng giới thiệu góc nhìn của ông về vấn đề này.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, TS. Vũ Hoàng Linh - Chuyên gia kinh tế, Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, đã đến lúc cần nhìn lại đào tạo nghề không phải như một hoạt động hỗ trợ đơn lẻ, mà như một mắt xích then chốt trong chiến lược phát triển sinh kế bền vững.
(VNF) - Theo Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình, với việc ban hành đồng bộ 8 nghị định, Chính phủ khẳng định quyết tâm xây dựng một trung tâm tài chính phát triển nhanh, bền vững, có tính cạnh tranh và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Không bắt đầu từ những dự án lớn hay khoản đầu tư hàng chục tỷ đồng, hành trình giảm nghèo bền vững ở miền Tây Quảng Trị đang được khơi mở từ những lớp học xóa mù chữ dành cho phụ nữ dân tộc thiểu số. Ở đó, tri thức trở thành “điểm tựa mềm” nhưng mang tính quyết định, giúp người dân tiếp cận chính sách, vận dụng hỗ trợ và từng bước thoát nghèo một cách bền vững.
(VNF) - Ông Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho rằng, với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số được đặt ra cho giai đoạn tới, bài toán nguồn vốn đang trở thành vấn đề sống còn. Khi hệ thống ngân hàng đã tiệm cận giới hạn mở rộng tín dụng, việc phát triển mạnh mẽ thị trường vốn - đặc biệt là thị trường chứng khoán - được xem là chìa khóa để tạo dư địa tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế Việt Nam.
(VNF) - Thiếu thông tin không chỉ làm hạn chế cơ hội phát triển mà còn là rào cản lớn khiến người nghèo khó có thể thoát nghèo một cách bền vững. Vì vậy, trong Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, bên cạnh việc hỗ trợ về sinh kế, tín dụng, y tế hay giáo dục, một yếu tố ngày càng được khẳng định có vai trò nền tảng, đó là giảm nghèo thông tin.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Văn Tuấn cho rằng, việc Luật Hóa chất (sửa đổi) có hiệu lực nhưng thiếu hướng dẫn kịp thời đã tạo ra khoảng trống pháp lý, khiến doanh nghiệp “mắc kẹt”, còn cơ quan quản lý lúng túng khi giải quyết thủ tục, làm gia tăng rủi ro và chi phí cho hoạt động sản xuất – kinh doanh.
(VNF) - Ghi nhận của VietnamFinance trong tháng 1/2026 cho thấy hiện dự án HUD Mê Linh Central có nhiều đơn nguyên nhà ở xã hội được triển khai xây dựng nhưng phần lớn đang đình trệ.
