- Trong 3 quý của năm 2018, qua đối chiếu 2.605 doanh nghiệp ngoài quốc doanh, KTNN phát hiện tỷ lệ sai phạm là 95% và kiến nghị nộp ngân sách tăng thêm gần 1.770 tỷ đồng. Ông có ý kiến gì về thông tin này?
Trong quá trình kiểm toán ngân sách địa phương và kiểm toán hoạt động đối với cơ quan thuế, KTNN đề nghị cơ quan thuế cung cấp hồ sơ khai thuế, nộp thuế, thực hiện các chính sách, pháp luật về thuế của các đối tượng thuộc danh sách quản lý theo phương pháp rủi ro, do cơ quan thuế lập hàng năm để đối chiếu.
Trong quá trình đối chiếu, đúng là đã phát hiện ra 94-95% số hồ sơ có sai phạm. Con số này không phải là bất ngờ với cơ quan thuế, vì sau khi tiến hành thanh tra, kiểm tra các đối tượng được xếp vào diện rủi ro, cơ quan thuế phát hiện tỷ lệ sai phạm còn lớn hơn, thậm chí lên đến 97-98%.
- Như vậy, tình trạng thất thu thuế, đặc biệt là khu vực ngoài quốc doanh là rất lớn, thưa ông?
Cần phải hiểu, KTNN đối chiếu hồ sơ khai thuế của các doanh nghiệp thuộc diện quản lý theo phương pháp rủi ro, do cơ quan thuế xây dựng; cơ quan thuế cũng chỉ tập trung thanh tra, kiểm tra đối với đối tượng này.
Doanh nghiệp được đưa vào đối tượng quản lý theo rủi ro là doanh nghiệp có nguy cơ không tuân thủ chính sách pháp luật thuế, thường xuyên vi phạm các chính sách thuế, kinh doanh các lĩnh vực dễ dẫn đến thất thu thuế như nhà hàng, nhà nghỉ, buôn bán xe máy; doanh nghiệp mới thành lập, doanh nghiệp thay đổi địa chỉ kinh doanh liên tục, doanh nghiệp có doanh thu tăng bất thường nhưng số thuế nộp không tăng; doanh nghiệp có số thuế nộp thấp hơn rất nhiều so với doanh nghiệp có cùng quy mô, ngành nghề, doanh thu… trên cùng địa bàn.
Trong quản lý thuế, căn cứ vào “Tiêu chí đánh giá rủi ro”, cơ quan thuế phân loại mức độ rủi ro, đánh giá tuân thủ pháp luật thuế để lựa chọn trường hợp kiểm tra, thanh tra thuế, phân loại hồ sơ hoàn thuế. Tỷ lệ 94-95%, hay 97-98% là tỷ lệ hồ sơ thuế phát hiện ra sai sót trong tổng số hồ sơ đối chiếu thuộc đối tượng quản lý theo rủi ro, chứ đây không phải là tỷ lệ doanh nghiệp ngoài quốc doanh sai phạm về thuế. Con số này cũng không được hiểu là tỷ lệ doanh nghiệp ngoài quốc doanh gian lận thuế, trốn thuế.
- Nhưng nhìn vào con số 94-97% doanh nghiệp thuộc diện quản lý theo rủi ro vi phạm về thuế cũng không khỏi khiến nhiều người lo ngại?
Có nhiều lý do dẫn đến tỷ lệ này.
Thứ nhất, trước đây, cơ quan thuế tính thuế và gửi thông báo nộp thuế đến doanh nghiệp và doanh nghiệp đi thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà nước, nên ít xảy ra sai sót. Nhưng kể từ năm 2007 đến nay, thực hiện Luật Quản lý thuế, trao quyền cho doanh nghiệp tự khai thuế, tính thuế và nộp thuế, nên dẫn đến sai sót nhiều hơn.
Thứ hai, khoảng 97% doanh nghiệp đang hoạt động là doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó, doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ chiếm phần lớn và đa phần là mới thành lập. Do là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, lại mới thành lập, nên hệ thống hóa đơn, chứng từ, sổ sách kế toán chưa đầy đủ, cộng thêm với việc do quy mô nhỏ nên trình độ nhân viên kế toán của doanh nghiệp thường không cao, dẫn đến sai sót trong việc lập chứng từ, sổ sách, hồ sơ kế toán.
Thứ ba, mặc dù có quy mô nhỏ, thậm chí siêu nhỏ, nhưng doanh nghiệp thường kinh doanh đa ngành nghề, lĩnh vực kiểu “công ty trách nhiệm hữu hạn xuất - nhập khẩu và kinh doanh dịch vụ tổng hợp”, khiến việc thực hiện đúng các quy định về chuẩn mực kế toán khó có thể “chuẩn chỉ”.
Thứ tư, hiểu biết về các chính sách thuế, chuẩn mực kế toán của doanh nghiệp còn yếu, nên vô tình bị sai sót.
Đơn cử, nhiều doanh nghiệp nhân kỷ niệm ngày thành lập, lễ tết, mua quà ở siêu thị về tặng cho người lao động, nhưng không xuất hóa đơn vì nghĩ rằng mua quà về tặng người lao động thì cần gì phải xuất hóa đơn. Việc không xuất hóa đơn là sai quy định, khi kiểm toán, thanh tra, kiểm tra, cơ quan KTNN hay cơ quan quản lý thuế vẫn đưa doanh nghiệp vào diện vi phạm quy định về thuế, nhưng về bản chất, doanh nghiệp không có ý định gian lận thuế, trốn thuế.
Hay vào những ngày cuối cùng của tháng 12, doanh nghiệp mới có doanh số bán hàng, phát sinh thuế phải nộp, nhưng không kịp nộp nên phải để đến tháng 1 năm sau mới thực hiện nghĩa vụ thuế. Khi đối chiếu thuế, KTNN vẫn cho là vi phạm, trong khi đó, theo quy định, doanh nghiệp được quyền khai thuế bổ sung vì phải đến ngày 31/3 năm sau mới quyết toán thuế.
Thứ năm, chính sách thuế thay đổi liên tục, hầu như năm nào cũng sửa đổi, bổ sung, ví dụ như Luật Quản lý thuế có hiệu lực kể từ ngày 1/7/2007, mới có khoảng 10 năm thực hiện đã 2 lần sửa đổi, bổ sung và sắp tới đây phải ban hành Luật Quản lý thuế sửa đổi hầu như toàn bộ nội dung.
- Ý ông muốn nói là tỷ lệ vi phạm chính sách thuế như trên là bình thường?
Cần phải hiểu là đa phần doanh nghiệp có sai sót trong thực hiện chính sách thuế, chứ không phải là vi phạm chính sách thuế và càng không nên đánh đồng sai sót với việc trốn thuế, gian lận thuế gây thất thu ngân sách nhà nước.
Tôi ví dụ, quy định cấm cán bộ, công chức uống rượu bia trong giờ làm việc. Trong 5 ngày làm việc một tuần, 4 tuần một tháng và 12 tháng một năm, có cán bộ, công chức nào bảo đảm là không có mùi rượu bia trong giờ làm việc không? Chắc chắn là không, vì trong năm thế nào vào buổi trưa cũng phải có buổi đi cưới xin, giỗ chạp…
Vì vậy, cần phải hiểu, chỉ có những người uống quá nhiều, uống thường xuyên, la cà quán nhậu buổi trưa mới là vi phạm, còn các trường hợp công chức, viên chức uống chút bia rượu vào buổi trưa trong các mối quan hệ là không vi phạm.
Tương tự, cần phải phân biệt, chỉ những doanh nghiệp cố tình gian lận thuế, trốn thuế gây thất thu ngân sách nhà nước mới là vi phạm chính sách sách thuế, còn doanh nghiệp vì lý do nào đó chưa thực hiện đúng thì chỉ là sai sót trong thực hiện chính sách thuế.
- Nhưng con số 1.770 tỷ đồng được KTNN kiến nghị nộp ngân sách tăng thêm không phải là nhỏ, thưa ông?
Trong số tiền kiến nghị tăng thu này có một số doanh nghiệp phải nộp tăng thêm hàng trăm tỷ đồng, còn tuyệt đại đa số doanh nghiệp phải nộp tăng thêm không đáng kể.
Theo quy định, cơ quan thuế phải thực hiện kết luận, kiến nghị của KTNN và Thanh tra Chính phủ, tức là yêu cầu doanh nghiệp phải nộp thêm vào ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, đây chỉ là kết luận, kiến nghị của KTNN, Thanh tra Chính phủ, nên trong rất nhiều trường hợp doanh nghiệp khiếu nại lên cơ quan cấp cao hơn, thậm chí khiếu kiện ra tòa.
Trong không ít trường hợp, doanh nghiệp thắng kiện, tòa bác kiến nghị, kết luận của KTNN, Thanh tra Chính phủ. Có nghĩa là, con số mà KTNN, Thanh tra Chính phủ kiến nghị truy thu, truy hoàn, truy nộp tiền thuế của doanh nghiệp không đồng nghĩa với số tiền ngân sách nhà nước bị thất thu nếu không thanh tra, kiểm toán.
Tags:
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - An toàn dữ liệu tại Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mang tính bản lề khi nhận thức đã đi trước, nhưng năng lực bảo vệ vẫn chưa theo kịp.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
(VNF) - Kỳ vọng khi hoàn thiện, tổ hợp này sẽ trở thành một biểu tượng mới của du lịch Phú Quốc, cùng với các dự án khác như Cáp treo Hòn Thơm, Cầu Hôn, Tổ hợp vui chơi giải trí thị trấn Hoàng Hôn... sẽ giúp du lịch Phú Quốc phát triển tương xứng với tiềm năng, thu hút thêm hàng triệu lượt khách quốc tế, đặc biệt dòng khách chi tiêu cao, có thêm sản phẩm để cạnh tranh trong khu vực và quốc tế.
