Góc nhìn VNF: Gian lận điểm ở Hà Giang và công nghệ VAR cho giáo dục
Thụy Khanh -
18/07/2018 09:40 (GMT+7)
(VNF) - World Cup khép lại cũng là lúc vụ gian lận điểm ở Hà Giang bị phát hiện. Có điểm gì chung giữa hai sự kiện này? Điểm chung chính là đây đều là những “cuộc thi” đòi hỏi sự công bằng, nghiêm túc…
Ngày 17/7, sau 4 ngày rà soát, đoàn công tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố kết quả thẩm định điểm thi THPT quốc gia tại Hà Giang. Theo đó, có tới 114 thí sinh với 330 bài thi có tổng điểm đã công bố chênh lên hơn 1,0 điểm so với điểm chấm thẩm định.
Không ít thí sinh có tổng điểm chênh lên hơn 20 điểm so với điểm chấm thẩm định. Cá biệt có những thí sinh có tổng điểm được làm tăng lên đến 26,8 điểm, thậm chí 29,95 điểm.
Một con số kinh hoàng!
Gian lận trong thi cử, bệnh thành tích trong giáo dục có thể nói là một câu chuyện “xưa như trái đất” tại Việt Nam. 12 năm đã trôi qua kể từ ngày ông Nguyễn Thiện Nhân, khi đó còn là Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, phát động cuộc vận động hai không: "Nói không với tiêu cực trong thi cử" và "Nói không với việc chạy theo thành tích”, những nỗ lực chống gian lận, chống bệnh thành tích của ngành giáo dục hầu như không đạt được sự tiến bộ đáng kể nào, nếu không muốn nói là còn trầm trọng hơn.
12 năm qua, ngành giáo dục vẫn cứ loay hoay với những cải cách của riêng mình, vẫn mải mê với những thử nghiệm và vẫn đau đầu với các vấn nạn học đường.
12 năm và một “quả bom sự thật” – Hà Giang. Người ta nói đây là “một bài học đau xót” nhưng hình như năm nào ngành giáo dục cũng ôn bài một lần. Sợi dây kinh nghiệm cứ như dài vô tận, rút hoài không hết.
Một điều đáng lưu ý là đến giờ phút này, lực lượng chức năng mới chỉ tìm ra thủ phạm duy nhất của vụ việc trên là ông Vũ Trọng Lương (Phó trưởng Phòng Khảo thí). Ông Lương gây kinh ngạc cho các điều tra viên khi chỉ mất 2 giờ để mở khóa niêm phong, rút bài ở các túi, tẩy xóa và sửa theo đáp án chuẩn.
Trong khi đó, một đại diện A83 - Cục An ninh Chính trị nội bộ (Bộ Công an) cho biết “chúng tôi phải làm việc từ 8 giờ tối đến 1 giờ sáng với nguồn lực gần 10 con người thì mới có thể rút bài ra kiểm tra và xác định, đối sánh xem có sự sửa đổi không”.
Tốc độ sửa bài quá nhanh của ông Lương và việc ông dễ dàng thực hiện hành vi của mình khiến đại diện A83 nhận định: “Chúng tôi thấy nếu chỉ thực hiện một mình thì có lẽ rất khó đối với anh Lương”.
Việc có hay không một đường dây gian lận điểm thi tại Hà Giang thiết tưởng là một vấn đề cần được xem xét hết sức nghiêm túc. Bởi nếu tồn tại một đường dây như vậy, chuyện điểm thi ở Hà Giang không còn đơn thuần là gian lận nữa!
Chờ một công nghệ VAR cho giáo dục
Mùa World Cup năm nay, FIFA lần đầu tiên đã áp dụng công nghệ VAR (Video Assistant Referee – hỗ trợ trọng tài bằng video). Với công nghệ này, các trọng tài sẽ giảm thiểu được tối đa các sai sót trong điều hành trận thi đấu bóng đá, đặc biệt là với các lỗi nhạy cảm như thẻ đỏ, penalty…
Ngành giáo dục có lẽ đã đến lúc cần một “công nghệ VAR” cho mình để minh bạch hóa mọi chuyện, từ ra đề, trông thi, chấm bài, công bố kết quả, xét tuyển, học tập, cấp bằng…
Sự tiến bộ của ngành giáo dục nhất thiết phải dựa trên nền tảng của công khai, minh bạch. Bởi một ngành khai sáng trí tuệ cho con người dứt khoát không thể phát triển trong bóng tối. Một ngành tạo lập nhân cách dứt khoát không thể tồn tại trong dối lừa.
Bao năm qua, ngành giáo dục đã đầu tư cho khâu tiền kiểm, giờ đã đến lúc siết chặt khâu hậu kiểm, bởi Hà Giang có thể không phải là trường hợp duy nhất của năm nay cũng như không chắc là trường hợp cuối cùng của tương lai. Hà Giang, rất có thể, chỉ là sự khởi đầu.
Với công nghệ VAR, World Cup đã ghi nhận việc các cầu thủ bớt nằm sân ăn vạ, bớt chơi tiểu xảo, đồng thời các trọng tài cũng đã được hỗ trợ để làm tốt hơn công việc của mình, tránh đi các tình huống gây tranh cãi.
Chúng ta sẽ cần những “công nghệ VAR” cho ngành giáo dục. Và không chỉ với giáo dục, chúng ta cũng cần những “công nghệ VAR” khác cho mọi lĩnh vực đời sống, từ chính trị, kinh tế, khoa học kỹ thuật, y tế… Đó là gì nếu không phải là những cơ chế giám sát và phản biện hiệu quả để giúp minh bạch hóa mọi hoạt động của đời sống, hướng tới mục tiêu nước mạnh dân giàu.
Sách Đại Nam thực lục chép rằng tháng 8 năm Tân Sửu (tức năm 1841), Cao Bá Quát và Phan Nhạ làm Sơ khảo trường thi Thừa Thiên, vì thương sĩ tử có bài thi hay mà lỡ phạm húy nên đã hòa muội đèn chữa lại. Việc bị phát giác, Cao Bá Quát bị khép vào tử tội. Về sau, vua xét lại, giảm án cho Cao Bá Quát từ tử hình xuống “giảo giam hậu”. Họ Cao sau đó phải đi phục dịch để chuộc tội của mình.
Đọc tích xưa nói chuyện nay, khó ai có thể tin rằng sau 200 năm, nước Việt lại xuất hiện một Cao Bá Quát thứ hai, chữa bài cho thí sinh vì “thương bài làm hay mà phạm húy”.
Lời vua Thiệu Trị khi nói về tội của Cao Bá Quát năm ấy: “chọn người tài giỏi là một điển lễ long trọng, bọn Quát dám làm trái phép như thế, khép vào tội nặng cũng đáng. Song ta nghĩ do sự khờ dại mà làm ra, chứ không có tình tiết gì khác…” liệu có thể dùng để soi cho “tấm lòng trinh bạch” của các quan chức Hà Giang được chăng?
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Tròn một năm sau khi khởi xây dựng, diện mạo của các phân khu Vinhomes Golden City Hải Phòng đang dần lộ ra theo tiến độ xây dựng của đơn vị thi công.