Tổng Kiểm toán nhà nước Hồ Đức Phớc: Không mở rộng đối tượng kiểm toán nhà nước
Mạnh Bôn -
14/08/2019 10:26 (GMT+7)
TS. Hồ Đức Phớc, Tổng Kiểm toán nhà nước khẳng định Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiểm toán nhà nước vừa được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận và dự kiến trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 8 tới đây không mở rộng đối tượng kiểm toán.
Tổng Kiểm toán nhà nước Hồ Đức Phớc.
TS. Hồ Đức Phớc, Tổng Kiểm toán nhà nước khẳng định, Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiểm toán nhà nước vừa được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận và dự kiến trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 8 tới đây không mở rộng đối tượng kiểm toán.
- Cho ý kiến vào Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiểm toán nhà nước, nhiều người cho rằng Luật đã mở rộng đối tượng kiểm toán, đặc biệt bao gồm cả doanh nghiệp ngoài nhà nước?
Tôi khẳng định rằng Dự luật không hề mở rộng đối tượng kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước so với luật hiện hành. Cụ thể, đối tượng kiểm toán nhà nước (KTNN) là việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công và các hoạt động có liên quan đến việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công của đơn vị được kiểm toán.
Đơn vị được kiểm toán vẫn là cơ quan, tổ chức quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công.
Luật hiện hành quy định, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động KTNN là phải cung cấp đầy đủ, chính xác, kịp thời thông tin, tài liệu theo yêu cầu của KTNN và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực, khách quan của thông tin, tài liệu đã cung cấp; thực hiện kết luận và kiến nghị kiểm toán của KTNN.
Tuy nhiên, Luật không làm rõ khái niệm thế nào là “cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan”, nên trong quá trình kiểm toán, chúng tôi gặp rất nhiều khó khăn, vướng mắc. Vì vậy, Dự luật chỉ làm rõ nội dung này, không hề mở rộng đối tượng KTNN.
- Cụ thể, Dự luật quy định đối tượng liên quan gồm những như cơ quan, tổ chức, đơn vị nào, thưa ông?
Chúng tôi dự kiến trình Quốc hội 2 phương án.
Một là, bổ sung phần giải thích từ ngữ để giải thích cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động KTNN gồm các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp có nghĩa vụ nộp ngân sách nhà nước; cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp quản lý, sử dụng khai thác khoáng sản, đất đai và tài nguyên khác; các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có hoạt động liên quan đến việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công.
Hai là, bổ sung nội dung trên vào điều quy định về trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động của KTNN, đồng thời quy định trách nhiệm của Tổng KTNN về việc quy định trình tự, thủ tục kiểm tra, đối chiếu trong thực hiện kiểm toán đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
- Quy định như vậy thì việc hiểu Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiểm toán nhà nước mở rộng đối tượng được kiểm toán sang cả khu vực tư nhân cũng không sai?
Mặc dù Luật Kiểm toán nhà nước chưa quy định rõ thế nào là “cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan”, nhưng với nhiệm vụ đánh giá và xác nhận tính đúng đắn, trung thực của các thông tin tài chính công, tài sản công hoặc báo cáo tài chính liên quan đến quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công; việc chấp hành pháp luật và hiệu quả trong việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công, trong những năm vừa qua, KTNN vẫn thực hiện kiểm toán, đối chiếu thuế với khu vực ngoài nhà nước.
Cụ thể, năm 2017, thực hiện kiểm toán quản lý thu ngân sách tại cơ quan thuế, chúng tôi tiến hành đối chiếu hơn 3.170 hồ sơ khai thuế, quyết toán thuế của doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại 49 địa phương, đã kiến nghị, kết luận tăng thu cho ngân sách nhà nước 1.635 tỷ đồng tại trên 2.920 doanh nghiệp.
Hay như năm 2018, chúng tôi kiểm toán 8 dự án BOT, đã phát hiện ra nhiều sai phạm, vi phạm, kiến nghị giảm thời gian thu phí hoàn vốn 16,2 năm tại 7/8 dự án, giảm giá trị đầu tư 1.059 tỷ đồng so với phương án mà chủ đầu tư đưa ra ban đầu. Với các dự án BT cũng tương tự, năm 2018, chúng tôi đã thực hiện kiểm toán 7 dự án, phát hiện ra hàng loạt vi phạm, sai phạm, kiến nghị xử lý tài chính 2.938 tỷ đồng.
Như vậy, nếu KTNN không kiểm toán, kiểm tra, đối chiếu các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan, thì ngân sách nhà nước, tài sản nhà nước đã bị thất thoát hàng chục ngàn tỷ đồng. Vì vậy, để tạo thuận lợi hơn cho hoạt động kiểm tra, giám sát tài chính công, tài sản công, cần phải làm rõ thế nào là “cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan”, chứ không phải là mở rộng đối tượng kiểm toán.
- Xét cho cùng, cái gì cũng liên quan đến tài chính công, tài sản công. Như vậy, thưa ông, KTNN có thể kiểm toán tất cả doanh nghiệp ngoài quốc doanh?
Không phải KTNN muốn kiểm toán, kiểm tra, đối chiếu hồ sơ khai thuế, quyết toán thuế; hồ sơ quyết toán với công trình, dự án nào cũng được, mà chỉ được kiểm tra, kiểm toán, đối chiếu hồ sơ của đối tượng có liên quan đến hoạt động KTNN, khi bảo đảm 2 điều kiện là có sử dụng tài chính công, tài sản công và có liên quan đến đối tượng đang được kiểm toán.
Ví dụ, khi kiểm toán thu ngân sách nhà nước tại cơ quan thuế thì trong hàng ngàn hồ sơ nộp thuế của doanh nghiệp tại cơ quan thuế, chúng tôi chỉ lựa chọn một số hồ sơ khai thuế, nộp thuế, quyết toán thuế có mức độ rủi ro cao để đối chiếu lại xem doanh nghiệp có thực hiện đúng nghĩa vụ thuế không, cơ quan quản lý thuế có tuân thủ đầy đủ pháp luật về thuế hay không.
Nếu phát hiện ra thất thu, thu chưa hết, chưa đủ, hoàn thuế chưa đúng, khai thuế chưa chính xác làm giảm số thuế phải nộp, làm tăng số thuế phải hoàn…, chúng tôi mời doanh nghiệp và cơ quan quản lý thuế cùng với KTNN xác định mức độ đúng đắn trong chấp hành chính sách thuế, pháp luật về thuế.
Trong trường hợp chưa chấp hành đúng khiến làm giảm số thuế phải nộp, làm tăng số thuế được hoàn, được khấu trừ, thì chúng tôi kiến nghị cơ quan thuế truy thu, truy hoàn, chứ không phải “tự ý” vào doanh nghiệp để kiểm toán, đối chiếu hồ sơ.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Dự án Nhà ở chung cư cao tầng tại ô đất NO-11 thuộc KĐT mới Dịch Vọng (cạnh Vành đai 2,5 khẩn cấp đoạn KĐT mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ) của LIDECO sau khi hoàn thành sẽ cung cấp ra thị trường 364 căn hộ.