'Xã hội hoá y tế và giáo dục đã xa rời mục tiêu ban đầu'
Anh Hùng -
26/10/2022 08:32 (GMT+7)
(VNF) - Về vấn đề tăng lương cơ sở, theo đại biểu Quốc hội Phạm Khánh Phong Lan, có thể ưu tiên cho những trường hợp có mức lương quá thấp, không đủ sống, đặc biệt là đối với những ngành như giáo dục, y tế.
Đại biểu Quốc hội Phạm Khánh Phong Lan trả lời phỏng vấn tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội khoá XV. (Ảnh: Anh Hùng)
Đãi ngộ cho y tế và giáo dục chưa xứng đáng
Thông tin về vấn đề tăng lương cơ sở và tình hình công chức, viên chức nghỉ việc thời gian qua, báo cáo của Bộ Nội vụ cho biết tính từ thời điểm từ 1/1/2020 đến 30/6/2022 theo thống kê của 63 tỉnh, thành, các bộ, ngành cho thấy số công chức, viên chức nghỉ việc, thôi việc là 39.552 người.
Trong đó, số công chức, viên chức nghỉ việc chủ yếu rơi vào 2 ngành giáo dục và y tế. Với giáo dục 2,5 năm qua số người xin thôi việc có 16.427 người, chiếm 41,53%, trong đó trình độ đại học trở lên chiếm 49%, độ tuổi dưới 40 chiếm 60%.
Trong khi đó, y tế có 12.198 người xin thôi việc, chiếm tỷ lệ trong tổng số viên chức là 30,84%. Trong đó độ tuổi dưới 40 trở xuống là 74,72% và có trình độ đại học trở lên là 56,27%.
Bình luận về vấn đề này, bà Phạm Khánh Phong Lan, Đại biểu Quốc hội đoàn TP. HCM, cho rằng đây là một thực trạng hết sức đáng lo ngại. "Việc cán bộ công chức trong ngành giáo dục và y tế xin nghỉ việc sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến người dân bởi vì những ngành khác còn có thể tìm được người thay thế, nhưng đối với hai ngành này thì ảnh hưởng đến học sinh và người bệnh. Như vậy, vô hình trung chất lượng của việc điều trị chăm sóc sức khoẻ cũng như giáo dục sẽ có vấn đề", bà Lan nói.
Theo bà Lan, chuyện này cũng có nguyên do và không phải là ngày một, ngày hai mà là các cán bộ công chức đã gặp rất nhiều khó khăn trong cả quá trình. "Dịch Covid vừa rồi là giọt nước tràn ly, người ta chịu đựng hết nổi rồi mới xin nghỉ", bà Lan nhấn mạnh.
Vị đại biểu đoàn TP. HCM chia sẻ những người đã chọn nghề nghiệp là giáo viên hay nhân viên y tế thì mục tiêu cao nhất không phải kiếm tiền mà là đóng góp cho xã hội để lo cho người bệnh, học trò. "Phải yêu nghề đó thì mới có thể làm được và người ta cũng không trông mong là làm giàu được thật nhiều ở nghề này đâu. Chúng ta cũng phải nhận thấy đãi ngộ của ngành y tế và giáo dục đều chưa xứng đáng", bà Lan cho hay.
Bên cạnh đó, đại biểu Phạm Khánh Phong Lan cho rằng việc xã hội hoá y tế và giáo dục đã xa rời mục tiêu ban đầu. Theo vị đại biểu này, mục tiêu chính của việc xã hội hoá và tự chủ trong y tế cũng như giáo dục không phải là huy động nguồn vốn góp từ người dân mà phải làm sao giải phóng được chất xám, năng lực trong mỗi giáo viên hay nhân viên y tế để phát huy những sáng kiến, năng lực của bản thân. Sau đó mới đến mục tiêu thứ hai mới là chuyện huy động các nguồn lực xã hội nhân dân cùng đóng góp.
"Phải nói là chúng ta chưa có một quy định, một định hướng cụ thể. Bao nhiêu năm làm chuyện xã hội hóa rồi nhưng chưa có bất kỳ một tổng kết đánh giá nào đứng về góc độ vĩ mô, về góc độ toàn cục để thấy chúng ta được những gì và mất những gì", bà Lan nêu vấn đề.
Ưu tiên tăng lương cho cán bộ công chức thu nhập thấp
Tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XV, Chính phủ cũng đã trình Quốc hội điều chỉnh tăng lương cơ sở từ mức 1,49 triệu đồng/tháng lên mức 1,8 triệu đồng/tháng, tăng khoảng 20,8% lương cơ sở cho cán bộ, công chức, viên chức.
Về vấn đề này, theo đại biểu đoàn TP. HCM Phạm Khánh Phong Lan, nếu Nhà nước tăng lương được thì đã tăng lương lâu rồi nhưng vì khó khăn trong việc thu xếp nguồn vốn nên mới phải chờ mãi.
Tuy nhiên, theo bà Lan, cũng cần phải thông cảm với bên hệ thống tài chính bởi dịch bệnh xong, ai cũng khó khăn. "Nguồn thu ngân sách chắc chắn bị ảnh hưởng và chúng ta cũng đang phải chịu hệ lụy của rất nhiều vấn đề", bà Lan nói.
Đáng chú ý, bà Lan cho rằng nếu tăng lương đại trà, đối với một người có hệ số lương cao được tăng có thể bằng tăng cho 4-5 người lao động khác. Mặc dù nhận định những người hệ số lương cao thực ra cũng khó khăn, tuy nhiên chưa đến mức tận cùng khó khăn như người lao động lương thấp. Vì vậy, bà Lan đưa ra ý kiến trong trường hợp khó về việc tăng lương thì có thể ưu tiên cho những trường hợp mức lương quá thấp, không đủ sống.
"Đặc biệt là đối với những ngành như giáo dục, y tế để giữ chân người lao động rồi tính tiếp", bà Lan nhấn mạnh.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Chiến sự tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng và tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu. PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng nhận định, nếu nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, Việt Nam có thể đối mặt “cú sốc kép” từ giá dầu tăng mạnh và áp lực lạm phát nhập khẩu, đòi hỏi phải chủ động kịch bản điều hành và chiến lược dự trữ phù hợp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
