Kể từ ngày 01/08/2022, việc thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ theo hình thức điện tử không dừng sẽ được triển khai trên tất cả các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam. Mọi phương tiện muốn vào đường cao tốc sẽ phải mở tài khoản thu phí và gắn thẻ đầu cuối, để thực hiện thu phí điện tử không dừng.
Người điều khiển ô tô không gắn thẻ đầu cuối, hoặc gắn thẻ đầu cuối mà số tiền trong tài khoản thu phí không đủ để chi trả khi qua trạm thu phí sẽ bị phạt 2 - 3 triệu đồng, đồng thời còn bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe 1 - 3 tháng (theo điểm c khoản 4 và điểm b khoản 11 Điều 5 Nghị định 100/2019/NĐ-CP, sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP).
Cuối tháng 7, đầu tháng 8 năm 2022, cả hai doanh nghiệp thu phí là Công ty TNHH Thu phí tự động VETC và Công ty Cổ phần Giao thông số Việt Nam (VDTC) đều có thay đổi chính sách. Nếu như trước đây, việc gắn thẻ đầu cuối là miễn phí, chỉ tính phí từ lần thứ hai trở đi, thì nay sẽ tính phí 120.000 đồng/thẻ ngay từ lần đầu. Dễ thấy đây là thay đổi nhằm thúc đẩy toàn bộ các chủ phương tiện mở tài khoản và gắn thẻ đầu cuối để thực hiện thu phí điện tử không dừng.
Tuy nhiên, trong những ngày qua, một vấn đề gây nhiều bức xúc cho các chủ phương tiện, đó là việc nạp tiền vào tài khoản thu phí điện tử không dừng phải chịu mức phí tương đối cao, từ 1-3% giá trị số tiền nạp vào.
Mặc dù VDTC và VETC có triển khai một số phương thức nạp tiền vào tài khoản không mất phí, thông qua một số đối tác là ngân hàng hay ví điện tử, tuy nhiên số lượng ngân hàng và ví điện tử miễn phí nạp tiền vào tài khoản thu phí là rất ít, không phải người lái xe nào cũng có thể sử dụng phương thức này.
Trước đây, khi thực hiện thu phí thủ công, người lái xe không phải chịu thêm bất cứ khoản tiền nào khi nộp phí bằng tiền mặt. Khoản chi phí hành thu (xây dựng và vận hành trạm thu phí, thuê nhân sự…) được trích lại cho đơn vị thu phí theo thỏa thuận khi thực hiện dự án, thường ở mức 6% doanh thu qua trạm. Hiểu một cách đơn giản: nếu một lái xe qua trạm và nộp phí thủ công 1 triệu đồng, thì có 60.000 đồng được trích lại để trả cho đơn vị thu phí.
Khi triển khai thu phí theo hình thức điện tử không dừng, khoản chi phí hành thu được gọi chính thức là chi phí dịch vụ thu phí điện tử không dừng, theo Điều 13, Quyết định 19/2020/QĐ-TTg ngày 17/06/2020 của Thủ tướng Chính phủ về việc thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ theo hình thức điện tử không dừng. Chi phí này hiện được xác định bằng 5% doanh thu thu phí tự động qua trạm; và kể từ ngày 01/08/2022, số thu phí tự động qua trạm cũng bằng với tổng số thu qua trạm, do Việt Nam đã chuyển hoàn toàn sang thu phí điện tử không dừng trên đường cao tốc.
Theo Điều 13, Quyết định 19/2020/QĐ-TTg, chi phí dịch vụ thu phí điện tử không dừng là nguồn thu cho nhà cung cấp dịch vụ thu phí để hoàn vốn đầu tư, xây dựng, cải tạo, quản lý, vận hành, bảo trì dự án thu phí điện tử không dừng. Sau khi trừ đi chi phí dịch vụ thu phí điện tử không dừng, số tiền thu được tại các trạm thu phí điện tử không dừng sẽ được chuyển cho nhà đầu tư dự án để đảm bảo hoàn vốn.
Như vậy, các doanh nghiệp thu phí điện tử không dừng đã được hưởng chi phí hành thu bằng 5% tổng số thu qua trạm. Chi phí phát sinh khi nạp tiền vào tài khoản thu phí điện tử không dừng cần được hiểu là một chi phí vận hành dự án thu phí, và phải được chi trả bằng nguồn chi phí hành thu của doanh nghiệp thu phí.
Trả lời báo chí, đại diện các doanh nghiệp thu phí cho biết đây là khoản phí do các nền tảng trung gian thanh toán (ngân hàng, ví điện tử) thu, và do vậy doanh nghiệp thu phí cũng không được hưởng. Tuy nhiên, việc bắt người lái xe phải chịu chi phí này là không hợp lý, làm phát sinh thêm gánh nặng tài chính so với việc thu phí thủ công.
Để so sánh, nếu như trước đây thực hiện thu phí thủ công, nhà nước trích 6% doanh thu qua trạm để làm chi phí hành thu cho đơn vị thu phí; thì nay khi thực hiện thu phí điện tử không dừng, nhà nước trích 5% doanh thu qua trạm làm chi phí hành thu cho doanh nghiệp thu phí điện tử không dừng, tiết kiệm được 1% doanh thu cho ngân sách nhà nước (cũng chính là tiết kiệm tiền thuế của nhân dân). Thế nhưng, đa số người dân lại phải mất thêm 1% - 3% chi phí nạp tiền vào tài khoản thu phí, thì trên thực tế việc triển khai thu phí điện tử không dừng còn làm tốn kém của nhân dân hơn so với thu phí thủ công.
Thu phí điện tử không dừng là hình thức thu phí tiên tiến, không sử dụng tiền mặt, có nhiều điểm ưu việt hơn thu phí thủ công, như tiết kiệm thời gian, công sức, tăng tốc độ xe lưu thông qua trạm, tăng cường công khai, minh bạch, hạn chế tiêu cực trong thực hiện dự án…
Tuy nhiên, việc thực hiện thu phí điện tử không dừng cần phải triển khai theo nguyên tắc không làm phát sinh thêm gánh nặng tài chính cho người lái xe, thậm chí còn phải có cơ chế khuyến khích người dân chuyển sang thu phí điện tử không dừng. Ở nhiều quốc gia, người dân được giảm 1% - 2% số tiền khi thực hiện thu phí tự động không dừng thay cho tiền mặt, ở Thái Lan là 5% và cá biệt ở Nga có lúc giảm đến 30% số tiền.
Mặc dù giảm số tiền phải nộp cho người dân, nhưng ngân sách nhà nước vẫn không bị thiệt thòi, bởi việc thu phí tự động không dừng ở quy mô lớn (hàng triệu đến hàng chục triệu xe) sẽ tiết kiệm hơn nhiều so với thu phí thủ công. Quan trọng hơn, thu phí theo hình thức điện tử không dừng sẽ xóa bỏ nguy cơ tiêu cực, gian lận trong thu phí, chống thất thu đáng kể cho ngân sách nhà nước.
Ở Việt Nam hiện nay, do đã thực hiện bắt buộc thu phí điện tử không dừng và có chế tài xử phạt vi phạm, nên không nhất thiết phải áp dụng các cơ chế khuyến khích, song nhà nước và doanh nghiệp thu phí điện tử không dừng cần phải có ứng xử thỏa đáng với người lái xe, để thu phí điện tử không dừng thực sự phát huy được những ưu điểm của mình:
Thứ nhất, miễn phí hoàn toàn các khoản chi phí khi người dân sử dụng dịch vụ thu phí điện tử không dừng. Về lâu dài, các doanh nghiệp thu phí điện tử không dừng phải đàm phán với các ngân hàng và doanh nghiệp ví điện tử để giảm mức phí trung gian khi chủ phương tiện nạp tiền vào tài khoản thu phí. Còn về trước mắt, các chi phí trung gian khi người tiêu dùng nạp tiền vào tài khoản sẽ phải tính vào chi phí dịch vụ thu phí điện tử không dừng, do doanh nghiệp dịch vụ thu phí chi trả.
Thứ hai, do đã có chế tài xử phạt nếu như lái xe không gắn thẻ đầu cuối hay không có đủ tiền trong tài khoản mà vào đường cao tốc, nên không cần áp dụng các chính sách như thu phí gắn thẻ lần đầu hay bắt buộc duy trì số dư tối thiểu trong tài khoản thu phí (chính sách này đã được bãi bỏ cách đây ít ngày).
Về nguyên tắc, thu phí điện tử không dừng không được làm phát sinh các gánh nặng tài chính cho người lái xe so với thu phí thủ công, nên việc thu phí 120.000 đồng khi gắn thẻ đầu cuối lần đầu là không hợp lí (khi thu phí thủ công, người lái xe hoàn toàn không phải chi trả chi phí này). Việc thu phí gắn thẻ đầu cuối từ lần thứ hai trở đi có thể được chấp nhận, nhưng phải thay thế miễn phí trong trường hợp thẻ đầu cuối bị hư hỏng không phải do lỗi của người lái xe.
Để khuyến khích người lái xe duy trì số dư lớn trong tài khoản, tránh việc bị ùn tắc khi xe qua trạm do không đủ tiền nộp phí, bên cạnh chế tài xử phạt hành chính của nhà nước, doanh nghiệp thu phí điện tử không dừng có thể áp dụng các hình thức khuyến mại như trả lãi cho số tiền trong tài khoản thu phí, hoặc chiết khấu trong trường hợp nạp nhiều tiền vào tài khoản.
Thứ ba, khi đã triển khai rộng rãi việc thu phí điện tử không dừng, doanh thu của doanh nghiệp thu phí sẽ tăng mạnh, nhà nước cần cập nhật lại phương án tài chính của doanh nghiệp thu phí điện tử không dừng, tiến tới đàm phán hạ thấp mức chi phí hành thu được trích lại, từ mức 5% có thể xuống 4%, 3%, hoặc thấp hơn nữa; cần hoàn thiện hành lang pháp lý, xây dựng cơ chế cạnh tranh theo quy luật thị trường, để thu hút nhiều doanh nghiệp tham gia cung cấp dịch vụ thu phí điện tử không dừng.
Tags:
(VNF) - Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho rằng, điều doanh nghiệp cần hơn cả không phải là thêm các ưu đãi, mà là một môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và có thể dự báo để yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất.
(VNF) - Tổng Giám đốc Techcombank Jens Lottner nhận định, khi các động lực đầu tư vẫn được duy trì, “nút thắt” của tăng trưởng không còn nằm ở nguồn vốn, mà ngày càng gắn với chất lượng nguồn nhân lực và năng lực thực thi.
Theo chuyên gia, việc công bố cả hai chỉ số GDP và GDP PPP là cần thiết, vì chúng phản ánh các khía cạnh khác biệt nhưng bổ sung cho nhau về bức tranh kinh tế.
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, mục tiêu tăng trưởng hai chữ số sẽ rất khó đạt được nếu không tiếp tục cải cách mạnh chính sách thuế, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển và nâng cao năng lực hấp thụ của khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - Theo TS. Phan Hữu Thắng - nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, trong giai đoạn mới, thành công của FDI không còn được đo bằng số vốn thu hút được mà bằng trình độ công nghệ, năng suất lao động, năng lực doanh nghiệp Việt Nam và vị thế của nền kinh tế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
(VNF) - Từ một câu hỏi trong đề thi tốt nghiệp THPT 2026, vấn đề "Làm thế nào để có những ‘Steve Jobs Việt Nam’?” trở thành chủ đề thảo luận tại diễn đàn quy tụ nhiều chuyên gia hàng đầu về đầu tư, công nghệ và startup.
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, nền kinh tế không thể tiếp tục đi với nhịp độ bình lặng như hiện tại. Giáo sư Trần Văn Thọ (Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Nhật Bản) đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và đầy tâm huyết về vấn đề này.
(VNF) - Thay vì đưa ra những phán xét định tính về mặt đúng sai, cần đặt mô hình chuyển đổi vàng để mua nhà vào lăng kính cân bằng nhằm định vị ranh giới pháp lý thực tế, từ đó, đánh giá liệu hệ thống quy định hiện hành đã đủ độ tường minh để các bên yên tâm vận hành hay chưa.
(VNF) - Theo GS.TSKH Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, bài toán lớn nhất của Hà Nội trong phát triển hệ thống Metro, đường sắt đô thị hay các dự án hạ tầng chiến lược không nằm ở việc thiếu vốn, mà ở chỗ chưa biết cách chuyển hóa giá trị gia tăng từ đất đai thành nguồn lực tài chính cho đầu tư phát triển.
(VNF) - Theo luật sư Nguyễn Thanh Hà, mô hình đổi vàng mua nhà có thể mở ra hướng đi mới cho thị trường vốn, nhưng không phải “công thức chung” để áp dụng đại trà.
(VNF) - Trong nhiều năm, Tăng trưởng của Hà Tĩnh chủ yếu được dẫn dắt bởi các “đầu tàu” FDI cùng lợi thế về đất đai, tài nguyên và lao động giá rẻ. Đã đến lúc khu vực kinh tế tư nhân phải thay đổi “DNA” tăng trưởng chuyển trong trọng tâm sang AI, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng suất.
(VNF) - Với tổng vốn lũy kế hơn 80 tỷ USD, Singapore hiện là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, trải rộng từ bất động sản, khu công nghiệp, năng lượng, tài chính, công nghệ, kinh tế số và đầu tư xanh.
(VNF) - Ứng dụng LPBank Plus của Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) vừa được vinh danh “Sản phẩm xuất sắc ngành Công nghệ số” tại Giải thưởng Sao Khuê 2026, đồng thời chính thức góp mặt trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026, khẳng định năng lực công nghệ và chiến lược chuyển đổi số mạnh mẽ của LPBank trong kỷ nguyên mới.
(VNF) - 13h30 ngày 28/05/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Chu kỳ tăng trưởng mới – Cơ hội từ phân hóa và chất lượng tăng trưởng”. Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia kinh tế, tài chính và thị trường nhằm cung cấp góc nhìn toàn diện về bối cảnh kinh tế toàn cầu, triển vọng kinh tế Việt Nam cũng như cơ hội đầu tư trên thị trường chứng khoán trong giai đoạn 2026-2027.
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
(VNF) - Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch toàn cầu ngày càng khốc liệt, báo chí, trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội đang trở thành “bộ ba” mới định hình năng lực cạnh tranh của ngành du lịch Việt Nam. Đây cũng là nội dung xuyên suốt được các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà báo và doanh nghiệp nhấn mạnh tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Việt Nam năm 2026”, tổ chức ngày 22/5 tại Quảng Trị.
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho rằng, điều doanh nghiệp cần hơn cả không phải là thêm các ưu đãi, mà là một môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và có thể dự báo để yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất.
(VNF) - Sau nhiều năm tồn tại với những căn nhà nhỏ, hẻm chật và hạ tầng xuống cấp, khu dân cư lâu đời giữa trung tâm TPHCM được thông qua chủ trương chỉnh trang với kỳ vọng thay đổi diện mạo và nâng cao chất lượng sống cho người dân.
