PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo: 'FED đang gây sợ hãi nhiều hơn là giải cứu kinh tế'
Xuân Hải -
16/03/2020 17:11 (GMT+7)
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo, Trưởng khoa Tài chính - Đại học Kinh tế TP. HCM, với việc FED kéo lãi suất về gần bằng 0 thì coi như công cụ lãi suất trong điều hành chính sách của tổ chức này từ nay vô hiệu. "Nói một cách văn chương thì tủ thuốc của FED đã trống trơn rồi".
PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) hôm nay đã cắt giảm lãi suất quỹ liên bang từ khoảng 1-1,25% xuống chỉ còn 0-0,25%. Song song với đó, FED cũng tuyên bố sẽ thực hiện chương trình nới lỏng định lượng với tổng trị giá 700 tỷ USD.
Đây là lần thứ hai trong tháng 3 FED cắt giảm lãi suất. Điều đáng nói là khoảng cách giữa 2 lần cắt giảm chỉ vỏn vẹn 13 ngày và việc cắt giảm diễn ra ngay trước thềm phiên họp chính sách dự kiến tổ chức vào ngày 17-18/3 tới.
Đã có những nhận định trái chiều về động thái mạnh bạo và bất ngờ này của FED trong giới nghiên cứu kinh tế và đầu tư. Bản thân thị trường cũng đang cho thấy những phản ứng khác nhau đối với chính sách mới này.
Để mở rộng góc nhìn, VietnamFinance đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo của Đại học Kinh tế TP. HCM:
- Ông đánh giá như thế nào về lần cắt giảm lãi suất này của FED? Có vẻ như FED đang hành động theo nỗi sợ hãi hơn là một giải pháp mang tính chủ động?
PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo: Tôi cũng nghĩ vậy, phản ứng của FED có gì đó bị động.
Phản ứng của FED dường như cho thấy cơ quan này không có kế hoạch được tính toán một cách kĩ lưỡng, gồm nhiều kịch bản để ứng phó với diễn biến của dịch Covid-19 cũng như xử lý các vấn đề của kinh tế Mỹ nói chung (bao gồm cả vấn đề thương chiến trước đó).
Tất nhiên, chúng ta hiểu rằng bất kỳ phản ứng nào của của ngân hàng trung ương hay FED đều chịu sức ép rất lớn từ chính phủ và các nhóm lợi ích tài chính. Nhưng về động thái vừa qua, tôi cho rằng FED thiếu sự chủ động và thiếu cả tính minh bạch. FED hành động một cách hơi lạ thường.
- Ông cho rằng giải pháp của FED có thực sự có tác dụng với kinh tế Mỹ?
Tôi chưa thấy tác dụng tích cực, còn điều thấy rõ là hành động của FED đã thổi bùng lên ngọn lửa hoảng loạn của dân Mỹ nói chung, giới đầu tư nói riêng. Người ta hoài nghi liệu FED có đang che giấu một sự thật đáng sợ hơn không, vì nếu không thì tại sao phải ra tay mạnh như vậy.
Vấn đề của kinh tế Mỹ và kinh tế thế giới hiện nay chính là lòng tin, tâm lý hoảng sợ hơn là các vấn đề vĩ mô hay cung cầu. Vì thế, lẽ ra vào cuộc họp ngày 18 tới đây FED không cần hành động gì cả. Việc đó sẽ gửi thông điệp cho thị trường rằng mọi thứ vẫn trong tầm kiểm soát.
Nhưng FED đã cắt giảm lãi suất, làm thị trường thêm hoang mang. Tất nhiên có thể FED đang muốn giải cứu thị trường trái phiếu hoặc giải cứu thị trường tài chính nói chung, nhưng liệu việc giải cứu có thành công hay nó sẽ chỉ làm bùng lên thêm một nỗi sợ hãi nữa?
- Việc đưa lãi về 0 và bơm tiền là một chính sách mạnh bạo nhưng dường như cũng là một chính sách chân tường, vì nếu có diễn biến xấu hơn, FED sẽ không còn nhiều dư địa?
Đúng vậy, điều đó tôi cũng thấy lo ngại. Người ta cho rằng một khi FED kéo lãi suất về gần bằng 0 thì coi như công cụ lãi suất trong điều hành chính sách từ nay vô hiệu. Cộng với việc bơm tiền nữa thì có thể nói FED cũng "hết bài" rồi. Nói một cách văn chương thì tủ thuốc của FED đã trống trơn rồi.
Vậy khi kinh tế trở nên khó khăn hơn nữa FED sẽ dùng công cụ gì, đó là một dấu hỏi lớn. Nếu nhà đầu tư không tìm thấy câu trả lời, họ sẽ càng trở nên hoàng mang hơn.
Tất nhiên ở góc độ lạc quan, có ý kiến cho rằng FED đã thuộc lòng các bài học từ việc ứng phó với khủng hoảng 2008 - 2009. Người ta hi vọng với kinh nghiệm đã có, FED sẽ đối phó được với tình hình hiện nay.
Người ta cũng cho rằng đại dịch Covid-19 là một cú sốc bất định của tự nhiên và sự khó khăn hiện tại không bắt nguồn từ những căn bệnh có tính đặc thù của kinh tế Mỹ như 10 năm trước. Người ta vẫn lạc quan cho rằng khi dịch bệnh qua đi, kinh tế sẽ tự phục hồi.
- Việc FED đưa lãi suất về 0 và nới lỏng tiền tệ liệu có kích hoạt làn sóng này ở khắp các nước?
Tôi nghĩ không, vì Chính phủ các nước đều hiểu rõ kinh tế mỗi nước có những đặc thù riêng, không tương đồng hoàn toàn với Mỹ.
- Với Việt Nam, ông nghĩ sao về hành động của Chính phủ?
Hành động của FED càng làm nổi bật sự bình tĩnh và chuẩn bị kỹ lưỡng của Việt Nam. Tôi đánh giá cao những hành động nhanh chóng, kiên quyết và thể hiện sự chuẩn bị kĩ lưỡng của Ngân hàng Nhà nước.
Tôi nhớ GS Trần Ngọc Thơ nói rất hay rằng "không có gói kích thích kinh tế nào chống được sự sợ hãi". Nếu nói rằng Chính phủ Việt Nam cần phải nới lỏng tiền tệ thì xin hỏi ngược lại rằng bơm tiền ra để làm gì?(!) Người dân đang được Chính phủ khuyến khích không đến nơi đông người, thế thì bơm tiền ra làm gì!
Trước kia, chúng ta kích cầu vì nền kinh tế có những cú sốc về giá dầu, về tiền tệ, về nguồn cung... Bơm tiền ra là để mặt bằng giá cả dịu bớt đi, để chi phí doanh nghiệp mềm đi, để kéo người dân tiêu dùng nhiều hơn.
10 năm trước, khó khăn là do vấn đề kinh tế, còn bây giờ khó khăn là do vấn đề tự nhiên (tức dịch bệnh), là vấn đề của lòng tin và tâm lý. Anh bơm tiền ra bây giờ chẳng những không thu được lợi ích mong muốn mà còn kéo theo những hệ lụy.
Do đó tôi đánh giá cao sự bình tĩnh của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước trong việc không vội vã chiều theo những lời kêu gọi của các nhóm lợi ích.
Những chương trình giải cứu mang tính chất hỗ trợ, tương trợ, đồng hành cùng doanh nghiệp như giảm thuế, nới thuế, giảm thủ tục, giảm thanh tra, kéo dài thời gian trả nợ... của Chính phủ hiện nay, tôi cho là rất hay và rất hiệu quả.
Còn nới lỏng tiền tệ thì cần phải nhìn rõ: người thụ hưởng có phải là những doanh nghiệp chịu khó khăn không hay nó lại rơi vào các nhóm lợi ích?
Lấy trường hợp Việt Nam để thấy nước ta như vậy mà các nước cũng sẽ như vậy. Chính phủ nào cũng phải lắng nghe nhịp đập của thị trường, lắng nghe sự khó khăn của nền kinh tế để có chính sách riêng chứ không phải thấy FED cắt giảm lãi suất và nới lỏng tiền tệ thì làm theo.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Dự án 'đất vàng' Hồ Tùng Mậu Tower, hiện đã được đổi tên thành Central Square do Công ty TNHH Đầu tư Central Capital phối hợp cùng Công ty cổ phần Sản xuất – dịch vụ - xuất nhập khẩu Từ Liêm thực hiện.