Thí điểm cơ chế đặc thù cho dự án lớn: 'Cần chọn đúng trục phát triển để Hà Nội bứt phá'
Hoàng Sơn -
08/12/2025 19:59 (GMT+7)
(VNF) - Theo đại biểu Tạ Đình Thi, việc ban hành cơ chế, chính sách đặc thù cho Thủ đô cần tập trung vào các lĩnh vực chiến lược nơi Hà Nội có lợi thế, nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thể chế và tạo động lực phát triển bền vững, lan tỏa.
Trong khuôn khổ chương trình Kỳ họp thứ 10, sáng 8/12, Quốc hội đã thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm triển khai các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô Hà Nội. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo dư địa phát triển mới cho Thủ đô trong giai đoạn tới.
Đóng góp ý kiến tại phiên thảo luận, đại biểu Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Đoàn ĐBQH TP. Hà Nội, bày tỏ sự thống nhất cao với việc Quốc hội xem xét, thông qua Nghị quyết thí điểm cơ chế đặc thù. Theo ông, đây là yêu cầu cấp thiết để kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng, tạo điều kiện cho Hà Nội phát triển bứt phá, tương xứng với vai trò đầu tàu chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước.
Đại biểu Tạ Đình Thi đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ và UBND TP. Hà Nội trong quá trình chuẩn bị hồ sơ dự thảo Nghị quyết, thể hiện rõ quyết tâm tháo gỡ các rào cản về cơ chế, chính sách – vốn là nguyên nhân khiến nhiều dự án lớn, quan trọng của Thủ đô chậm được triển khai trong thời gian qua.
Đại biểu Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Đoàn ĐBQH TP. Hà Nội.
Ưu tiên các lĩnh vực Hà Nội có lợi thế cạnh tranh
Từ thực tiễn phát triển của Thủ đô, đại biểu Tạ Đình Thi cho rằng, để Nghị quyết thực sự phát huy hiệu quả, cần tập trung cơ chế đặc thù vào những lĩnh vực chiến lược, nơi Hà Nội có lợi thế rõ nét và khả năng tạo ra giá trị lan tỏa lớn.
Thứ nhất là kinh tế tri thức, đổi mới sáng tạo và công nghệ cao. Hà Nội sở hữu hệ thống đại học, viện nghiên cứu lớn cùng Khu công nghệ cao Hòa Lạc – nền tảng quan trọng để hình thành các trung tâm nghiên cứu – phát triển (R&D), khởi nghiệp sáng tạo, công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và công nghiệp văn hóa. Do đó, Nghị quyết cần bổ sung tiêu chí ưu tiên đối với nhóm dự án này, đồng thời đi kèm các chính sách đặc thù về đất đai, hạ tầng số và thu hút nhân tài.
Thứ hai là hạ tầng giao thông thông minh và logistics hiện đại – lĩnh vực được xem là “nút thắt” lớn nhất của Hà Nội hiện nay. Theo đại biểu, để giải quyết căn cơ tình trạng ùn tắc giao thông, cần ưu tiên các dự án giao thông công cộng khối lượng lớn như metro, BRT, hệ thống giao thông thông minh và trung tâm logistics đa phương thức kết nối vùng. Cơ chế đặc thù cần cho phép linh hoạt trong lựa chọn nhà đầu tư, huy động nguồn lực xã hội và rút ngắn quy trình triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm.
Thứ ba là đô thị thông minh, phát triển bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Các dự án về quản lý nước thông minh, chống ngập úng, xử lý rác thải, năng lượng tái tạo và chỉnh trang đô thị xanh cần được xác định rõ trong nhóm ưu tiên. Việc áp dụng cơ chế quy hoạch tích hợp, điều chỉnh linh hoạt là yếu tố then chốt để bảo đảm tính đồng bộ và phát triển bền vững.
Thứ tư là văn hóa – du lịch – thể thao chất lượng cao. Hà Nội có tiềm năng lớn về di sản văn hóa và không gian thể thao. Đại biểu đề xuất cần có cơ chế đặc biệt để phát triển các dự án bảo tồn di sản gắn với du lịch, cũng như xây dựng các công trình văn hóa, thể thao đẳng cấp quốc tế, chẳng hạn như khu đô thị thể thao Olympic. Với nhóm dự án này, cần đẩy mạnh cơ chế lựa chọn nhà đầu tư chiến lược và huy động nguồn vốn xã hội hóa.
Kiểm soát rủi ro, tránh dàn trải nguồn lực
Bên cạnh việc xác định các lĩnh vực ưu tiên, đại biểu Tạ Đình Thi cũng đưa ra một loạt kiến nghị nhằm bảo đảm Nghị quyết được triển khai hiệu quả và an toàn.
Theo đó, cần rà soát, thu hẹp và làm rõ phạm vi dự án ưu tiên, tránh tình trạng dàn trải nguồn lực. Các tiêu chí lựa chọn dự án nên nhấn mạnh hàm lượng công nghệ, tính đổi mới sáng tạo, khả năng lan tỏa vùng và yếu tố bền vững.
Đồng thời, đại biểu đề nghị tăng cường cơ chế giám sát, kiểm toán và đánh giá tác động đối với các dự án áp dụng cơ chế đặc thù, đặc biệt là những dự án sử dụng quỹ đất lớn hoặc huy động nguồn vốn tín dụng lớn, nhằm phòng ngừa rủi ro thất thoát, tham nhũng và mất an toàn tài chính.
Một vấn đề khác được nhấn mạnh là nghiên cứu rút ngắn thời hạn thí điểm, qua đó sớm tổng kết, đánh giá và kịp thời thể chế hóa những cơ chế hiệu quả vào Luật Thủ đô sửa đổi. Bên cạnh đó, với các quy định nhạy cảm như mở rộng điều kiện thu hồi đất, cưỡng chế, cần được cân nhắc kỹ lưỡng trên cơ sở khoa học, thực tiễn và pháp lý, đồng thời có cơ chế kiểm soát rủi ro chặt chẽ.
Kết luận phiên thảo luận, đại biểu Tạ Đình Thi nhấn mạnh, việc ban hành Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù là cần thiết để tạo đà phát triển mới cho Hà Nội. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải tập trung nguồn lực vào những trục phát triển then chốt, nơi Thủ đô có lợi thế cạnh tranh rõ rệt và khả năng tạo ra giá trị lan tỏa lớn.
"Chỉ khi đó, Nghị quyết mới thực sự trở thành công cụ đột phá, góp phần hiện thực hóa tầm nhìn xây dựng Thủ đô Hà Nội 'Văn hiến – Văn minh – Hiện đại'", đại biểu khẳng định.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Văn Tuấn - Giám Đốc Công Ty Luật TNHH TGS (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) cho rằng, vụ việc 130 tấn lợn nhiễm dịch được đưa vào sản xuất tại Công ty Đồ hộp Hạ Long là minh chứng điển hình cho những lỗ hổng lớn trong cơ chế hậu kiểm an toàn thực phẩm. Khi nguyên liệu bẩn lọt qua các khâu giám sát trong thời gian dài cho thấy việc kiểm tra sau cấp phép còn nặng hình thức, chưa đủ khả năng ngăn chặn và phát hiện vi phạm từ sớm.
Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn quan trọng của kinh tế nước ta trong bối cảnh thế giới biến động mạnh, bất ổn gia tăng và các cú sốc bên ngoài diễn ra dồn dập.
(VNF) - Việc Đà Nẵng được lựa chọn là một trong hai địa điểm hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam không chỉ mở ra không gian phát triển mới cho thành phố, mà còn đặt nền móng để địa phương này từng bước tham gia sâu hơn vào mạng lưới tài chính khu vực và toàn cầu.
(VNF) - Quốc hội đã quyết nghị tăng trưởng năm 2026 ở mức 10%. Để hiện thực hóa mục tiêu này, theo TS Đỗ Thiên Anh Tuấn - iảng viên Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright tính toán, thì vốn đầu tư công năm 2026 có thể lên tới 1,65 triệu tỷ đồng nhưng hiệu quả đầu tư mới là yếu tố then chốt.
(VNF) - Năm 2026, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng các chính sách hỗ trợ sẽ đi vào thực chất, tạo những cú hích đủ mạnh cho môi trường kinh doanh. Qua đó, mở ra các động lực tăng trưởng mới và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh kinh tế còn nhiều thách thức.
(VNF) - Các tập đoàn công nghệ lớn của Việt Nam chung nhận định: trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng khốc liệt, việc làm chủ công nghệ lõi và xây dựng hạ tầng số tự chủ là yêu cầu bắt buộc để bảo đảm chủ quyền quốc gia và năng lực phát triển bền vững.
(VNF) - Theo TS. Phan Hữu Thắng - Chủ tịch Liên chi hội tài chính Khu công nghiệp Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), năm 2025, FDI tiếp tục giữ vai trò đầu tàu trong dòng vốn ngoại vào Việt Nam, trong khi FII và FPI dù khởi sắc nhưng vẫn chưa tạo được thế cân bằng.
(VNF) - PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng, Nghị định 296/2025 của Chính phủ quy định cơ chế cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hộ kinh doanh là một bước nâng chuẩn thể chế kỷ luật thị trường được siết chặt, “vùng xám” tài sản – dòng tiền – trách nhiệm bị thu hẹp, và kinh doanh gia đình buộc phải bước vào quỹ đạo minh bạch hơn nếu muốn phát triển bền vững.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình – Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, Việt Nam có đủ nền tảng để duy trì tăng trưởng GDP ở mức 8 – 12% trong 5 năm tới, qua đó nâng nhanh thu nhập bình quân đầu người và tạo dư địa lớn cho thị trường bất động sản, đặc biệt trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, đầu tư hạ tầng được đẩy mạnh và các động lực mới như thương mại điện tử, du lịch tiếp tục bứt phá.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Lê Bình - Phó Chánh Văn phòng Quốc gia về giảm nghèo, giảm nghèo bền vững sau 2025 không thể trông chờ vào một trụ cột đơn lẻ, mà cần sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng để tránh tái nghèo trước các cú sốc kinh tế – xã hội.
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, giảm nghèo bền vững không thể chỉ dựa vào hỗ trợ thu nhập mà cốt lõi là đầu tư cho năng lực con người, trong đó y tế giữ vai trò nền tảng. Khi người dân được bảo đảm chăm sóc sức khỏe và giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh, họ mới có đủ điều kiện lao động, tạo sinh kế và chủ động vươn lên thoát nghèo.
(VNF) - Trong hành trình giảm nghèo bền vững, thực tiễn ở nhiều địa phương cho thấy: chính sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi xuất phát từ nhu cầu thật của người dân. Những cuộc đối thoại trực tiếp, thẳng thắn giữa chính quyền cơ sở với nhân dân không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn trước mắt, mà còn khơi dậy ý chí tự lực, tạo nền tảng lâu dài để người dân vươn lên thoát nghèo.
(VNF) - Tại Quảng Ngãi, việc đầu tư cho truyền thông, đưa chính sách đến gần hơn với người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, đang dần trở thành “đòn bẩy mềm”, giúp chính sách đi vào cuộc sống và tạo chuyển biến thực chất trong công cuộc giảm nghèo.
(VNF) - PGS.TS. Ngô Trí Long - Nguyên viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả, Bộ Tài chính - nhận định rằng, nếu không cải cách, Việt Nam sẽ khó cạnh tranh với các trung tâm tài chính quốc tế tại Singapore, Hồng Kông, Dubai,...
(VNF) - Theo chuyên gia truyền thông Lê Quốc Vinh, xây dựng một trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là bài toán kinh tế học, mà là một chiến dịch xây dựng thương hiệu quốc gia (Nation Branding) ở cấp độ cao nhất. VietnamFinance trân trọng giới thiệu góc nhìn của ông về vấn đề này.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, TS. Vũ Hoàng Linh - Chuyên gia kinh tế, Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, đã đến lúc cần nhìn lại đào tạo nghề không phải như một hoạt động hỗ trợ đơn lẻ, mà như một mắt xích then chốt trong chiến lược phát triển sinh kế bền vững.
(VNF) - Theo Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình, với việc ban hành đồng bộ 8 nghị định, Chính phủ khẳng định quyết tâm xây dựng một trung tâm tài chính phát triển nhanh, bền vững, có tính cạnh tranh và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Không bắt đầu từ những dự án lớn hay khoản đầu tư hàng chục tỷ đồng, hành trình giảm nghèo bền vững ở miền Tây Quảng Trị đang được khơi mở từ những lớp học xóa mù chữ dành cho phụ nữ dân tộc thiểu số. Ở đó, tri thức trở thành “điểm tựa mềm” nhưng mang tính quyết định, giúp người dân tiếp cận chính sách, vận dụng hỗ trợ và từng bước thoát nghèo một cách bền vững.
(VNF) - Ông Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho rằng, với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số được đặt ra cho giai đoạn tới, bài toán nguồn vốn đang trở thành vấn đề sống còn. Khi hệ thống ngân hàng đã tiệm cận giới hạn mở rộng tín dụng, việc phát triển mạnh mẽ thị trường vốn - đặc biệt là thị trường chứng khoán - được xem là chìa khóa để tạo dư địa tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế Việt Nam.
(VNF) - Thiếu thông tin không chỉ làm hạn chế cơ hội phát triển mà còn là rào cản lớn khiến người nghèo khó có thể thoát nghèo một cách bền vững. Vì vậy, trong Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, bên cạnh việc hỗ trợ về sinh kế, tín dụng, y tế hay giáo dục, một yếu tố ngày càng được khẳng định có vai trò nền tảng, đó là giảm nghèo thông tin.
(VNF) - Những đồng vốn nhỏ, được phân bổ từ Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025, đang từng bước trở thành “bệ phóng” giúp người nghèo Hà Tĩnh chuyển từ tư duy trông chờ hỗ trợ sang chủ động tổ chức sản xuất, nâng thu nhập và hình thành sinh kế ổn định.
(VNF) - Từ những lớp học nghề đỏ đèn đến tận đêm khuya, đến dòng công nhân trẻ nối nhau vào Khu kinh tế Vũng Áng, Hà Tĩnh đang chứng kiến cuộc “lột xác” lớn nhất 10 năm: chuyển từ lao động phổ thông sang lực lượng lao động kỹ thuật. Một hành trình bắt đầu từ nông thôn, nhưng đang làm thay đổi cả bản đồ việc làm của tỉnh.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Trưởng Bộ môn Thị trường Tài chính (ĐH Kinh tế TP.HCM) cho rằng, mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2026 không phải là quá sức với Việt Nam. Tuy nhiên, khả năng hiện thực hóa mục tiêu này phụ thuộc quyết định vào chất lượng triển khai cải cách, từ chuyển đổi mô hình tăng trưởng, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế đến năng lực thực thi chính sách ở cấp vĩ mô và địa phương.
(VNF) - Được ví như một "Việt Nam thu nhỏ" với địa hình phức tạp và quy mô dân số đông, Thanh Hóa bước vào giai đoạn 2021 – 2025 với bộn bề thách thức trong việc đảm bảo an sinh xã hội tại khu vực miền núi "phên dậu". Thế nhưng, bằng tư duy quản trị quyết liệt và hiệu quả thực tế từ dòng vốn của 3 Chương trình Mục tiêu quốc gia, địa phương này đang tạo nên một kỳ tích giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Văn Tuấn - Giám Đốc Công Ty Luật TNHH TGS (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) cho rằng, vụ việc 130 tấn lợn nhiễm dịch được đưa vào sản xuất tại Công ty Đồ hộp Hạ Long là minh chứng điển hình cho những lỗ hổng lớn trong cơ chế hậu kiểm an toàn thực phẩm. Khi nguyên liệu bẩn lọt qua các khâu giám sát trong thời gian dài cho thấy việc kiểm tra sau cấp phép còn nặng hình thức, chưa đủ khả năng ngăn chặn và phát hiện vi phạm từ sớm.
(VNF) - Ghi nhận của VietnamFinance chiều ngày 12/1, đến thời điểm hiện tại dự án đã hoàn thiện 90% khối lượng công việc, dự kiến sẽ thông xe kỹ thuật vào ngày 10/2.