Vụ vỡ nợ nghìn tỷ GFDI, đầu tư thế nào để không 'sập bẫy'?
Khánh Hồng -
28/11/2024 11:00 (GMT+7)
(VNF) - Theo các chuyên gia và nhà quản lý, để không bị “sậy bẫy” khi tham gia đầu tư, nhà đầu tư phải trang bị kiến thức và cần tham chiếu rộng các kênh, đơn cử như mặt bằng lãi suất của hệ thống ngân hàng.
Phải có kiến thức về đầu tư
Vừa qua, hàng trăm khách hàng đã kéo đến trụ sở Công ty TNHH MTV Tư vấn đầu tư GFDI (trên đường 29/3, phường Hòa Xuân, quận Cẩm Lệ, TP. Đà Nẵng) để đòi lại tiền sau khi nghe thông tin công ty ngừng hoạt động trên toàn hệ thống và chậm chi trả hợp đồng đầu tư của khách hàng.
Công an TP. Đà Nẵng bước đầu xác định GFDI xây dựng mô hình kinh doanh theo hướng vay tiền của người dân bằng hình thức ký kết “Hợp đồng vay tài sản”. Từ tháng 11/2023, công ty đầu tư kinh doanh thua lỗ, mất khả năng tài chính. Để duy trì hoạt động, công ty đã “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” của khách hàng dưới hình thức ký hợp đồng vay tiền, sử dụng tiền vay của người sau trả cho người trước. Đến đầu tháng 11/2024, công ty mất khả năng chi trả cho 7.541 khách hàng với tổng số tiền dư nợ gốc hơn 3.700 tỷ đồng.
Theo khách hàng của GFDI, thấy công ty trả lãi cao và luôn đúng hẹn nên nhiều người có được bao nhiêu tiền tích lũy, tiền dưỡng già, thậm chí là vay mượn đều “đổ” vào đây. Nhiều người còn rủ cả những người thân trong gia đình cùng tham gia đầu tư.
Công an TP. Đà Nẵng đọc lệnh khám xét trụ sở Công ty TNHH MTV Tư vấn đầu tư GFDI với sự chứng kiến của ông Nguyễn Quang Hoàng - Tổng Giám đốc công ty.
Liên quan đến vụ việc này, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, giảng viên cao cấp Đại học Kinh tế TP. HCM, cho hay để tránh bị lừa đảo khi tham gia đầu tư, nhà đầu tư phải có những kiến thức cơ bản về đầu tư. Nếu mới tham gia vào thị trường, nhà đầu tư nên rót vốn vào những kênh uy tín. Ví dụ, nếu đầu tư vào công ty thì nên đầu tư trên sàn chứng khoán là an toàn nhất; nếu muốn ủy thác đầu tư, tức là đưa tiền cho công ty đi đầu tư, nhà đầu tư cũng chỉ nên ủy thác cho những quỹ đầu tư có uy tín trên thị trường, được cấp phép bởi Ngân hàng Nhà nước và hoạt động đúng pháp luật của Việt Nam.
Còn đối với những loại hình thức góp vốn đầu tư như trường hợp của Công ty GFDI, đây là hành lừa đảo theo kiểu Ponzi tài chính – điều không mới trên thế giới và cả Việt Nam. Nhiều nhà đầu tư bị lừa hết đợt này đến đợt khác cũng theo hình thức lừa đảo như vậy. Những tổ chức này thường cam kết trả lãi với lãi suất rất cao và đánh vào lòng tham của người dân, đặc biệt là những người không hiểu biết về đầu tư.
“Làm sao tiền tự ‘đẻ’ ra tiền được, họ kinh doanh cái gì mà có tỷ suất sinh lời cao như vậy. Những hình thức lừa đảo này là lấy của người sau trả cho người trước. Mô hình cứ nở ra như vậy và số lượng người tham gia sau phải lớn hơn người tham gia trước thì mô hình kim tự tháp mới duy trì được. Đến một lúc nào đó, kim tự tháp không nở ra được nữa, lượng người mới thấp hơn lượng người cũ thì mô hình đó sẽ sụp đổ”, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân phân tích.
Lý giải về việc mô hình lừa đảo không mới nhưng nhà đầu tư vẫn bị lừa, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân cho hay, nguyên nhân chủ yếu là do nhà đầu tư không có kiến thức về đầu tư, kể cả những người có kiến thức nhưng do thấy khoản lời nhiều quá, không suy nghĩ được một cách chín chắn, sợ bỏ lỡ mất cơ hội.
Vì vậy, để tránh “sập bẫy”, nhà đầu cần phải có những kiến thức về đầu tư, tức là phải tự trang bị cho mình những kiến thức, thậm chí là đi học những khóa học về tài chính, đương nhiên cũng cần tránh những khóa học “lùa gà”.
“Nhiều khóa học tài chính bây giờ có giá cả trăm triệu đồng và khuyến nghị đầu tư vào cái này, cái khác. Đó thực chất là những khóa học ‘lùa gà’. Nhà đầu tư nên học các khóa học chính thống của các trường đại học tổ chức, những đơn vị chính thống. Nhà đầu tư cũng chỉ nên đầu tư vào những kênh chính thống, tránh việc đầu tư theo kiểu có người kêu gọi, cam kết trả lại cao thì đầu tư. Đa số những cái đó đều là lừa đảo. Nếu mức lãi suất đầu tư quá cao so với mức bình quân của thị trường, khả năng cao là lừa đảo”, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân đưa ra lời khuyên.
Nên lấy lãi suất ngân hàng làm chuẩn
Ông Võ Minh, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chi nhánh Đà Nẵng, cho hay ngành ngân hàng có một hệ thống trải dài trên toàn quốc, với kinh nghiệm nhiều năm, hoạt động trên thị trường tiền tệ của cả nước và thiết lập một mặt bằng chung cho xã hội. Mức lãi suất mà ngân hàng đưa ra là phù hợp với tình hình phát triển của xã hội, GDP, thu nhập đầu người… Tất cả các yếu tố kinh tế vĩ mô thể hiện trong lãi suất của ngân hàng. Với lãi suất như vậy, nền kinh tế chịu được, có thể làm ra được sản phẩm, làm ra được lợi nhuận để trả lãi. Đây là mức lãi suất định hướng cả thị trường.
Vậy nên khi người dân đầu tư vào bất cứ lĩnh vực nào cũng phải quan tâm đến mặt bằng lãi suất của hệ thống ngân hàng. Đó là mức lãi suất chuẩn của thị trường và mọi người nên lấy chuẩn đấy để quyết định đầu tư hay không. “Người dân cũng không thể kỳ vọng mức lãi suất gấp nhiều lần so với lãi suất ngân hàng vì điều đó không thực tế”, ông Võ Minh nhận định.
Khách hàng theo dõi diễn biến vụ việc công an khám xét trụ sở TNHH MTV Tư vấn đầu tư GFDI.
Ông Võ Minh lấy ví dụ, mặt bằng lãi suất của hệ thống ngân hàng hiện nay là 5%/năm, nếu có chỗ nào kêu gọi đầu tư 3%/năm, chắc chắn người dân không gửi mà để gửi ngân hàng lợi hơn. Nhưng ngược lại, có chỗ nào đó huy động vốn với lãi suất 50%/năm thì phải đặt dấu hỏi, họ làm cái gì ra lợi nhuận như vậy để trả cho mình. Để kiếm được lợi nhuận trả cho khách hàng 50% hoặc 40%, họ phải làm được 100%, mà trong bối cảnh kinh tế thế này, không ai có thể làm được như vậy.
Theo Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chi nhánh Đà Nẵng, lâu nay, Ngân hàng Nhà nước đã cảnh báo rất nhiều lần về tình trạng này, rất tiếc đôi khi người dân không để ý hoặc vì lý do gì đó vẫn tiếp tục đầu tư.
Để quản lý những công ty tài chính huy động lãi suất lớn như GFDI, ông Võ Minh cho rằng hệ thống luật pháp cần có những điều chỉnh, đưa thêm những quy định cụ thể hơn. Ví dụ, các công ty huy động vốn như vậy thì phải có cơ quan nào kiểm soát...
Luật sư Nguyễn Anh Tuấn, Công ty Luật ATG, Đoàn luật sư TP. Đà Nẵng, cho hay có nhiều lỗ hổng pháp lý trong quản lý và giám sát các công ty huy động vốn dẫn đến việc 7.500 khách hàng của GFDI có nguy cơ mất trắng tiền. Ví dụ như thiếu quy định chặt chẽ về huy động vốn cá nhân, mặc dù pháp luật Việt Nam có quy định về việc huy động vốn và lãi suất tối đa (Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015 quy định lãi suất cho vay không quá 20%/năm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác), nhưng một số công ty vẫn lách luật bằng cách sử dụng "hợp đồng vay tài sản" như một hình thức huy động vốn. Điều này gây khó khăn trong việc kiểm soát các công ty đưa ra lãi suất bất thường.
Bên cạnh đó là việc thiếu giám sát về tính hợp pháp của các mô hình kinh doanh tài chính; lỗ hổng trong công tác kiểm tra tài chính và năng lực của công ty; thiếu cơ chế bảo vệ và cảnh báo cho nhà đầu tư cá nhân; khung xử lý hành vi lừa đảo tài chính chưa đủ mạnh, việc hoàn trả tài sản mất nhiều thời gian và không đảm bảo khả năng thu hồi tiền đã mất...
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Sau hơn một năm triển khai, dự án Vinhomes Wonder City (xã Ô Diên, Hà Nội) đang từng bước định hình diện mạo của một đại đô thị quy mô lớn ở phía Tây Hà Nội.