Chiến công của Leicester City làm cho môn thể thao vua càng thêm ý nghĩa khi không phải lúc nào chiến thắng cũng thuộc về những đội bóng mạnh nhiều tiền, đặc biệt là đối với một chặng đua đường dài như giải Ngoại hạng Anh. Câu chuyện cổ tích của Leicester City chỉ ra rằng bóng đá là một môn thể thao tập thể và các đội bóng nhỏ cũng hoàn toàn có thể làm nên những bất ngờ.
Bài học từ câu chuyện Leicester City cũng một lần nữa nhắc cho chúng ta những bài học đắt giá trong việc phân tích đầu tư. Sau đây là 5 bài học về đầu tư mà tôi nghĩ Leicester City đã gợi ý nên.
Thứ nhất, so với thế kỷ trước, trình độ của các cầu thủ chuyên nghiệp được thu hẹp lại rất nhiều. Việc một cầu thủ đang thi đấu hay bỗng nhiên mất phong độ rồi sa sút hẳn về sau cũng chỉ ra rằng thực tế các cầu thủ chỉ tạo ra được sự khác biệt khi được đặt đúng khả năng chơi bóng cốt lõi nhất và trong một trạng thái tâm lý tốt nhất.
Điều đó có nghĩa rằng có rất nhiều các cầu thủ tiềm năng đang chưa được phát huy hết những năng lực của mình và đặc biệt là những cầu thủ này thường có giá rất thấp so với những ngôi sao. Leicester City là tập hợp của những cầu thủ chuyên nghiệp vô danh với tổng giá trị chuyển nhượng của cả đội còn chưa bằng một ngôi sao của Manchester City. Vardy và Mahred không phải đến mùa giải này họ mới đá hay nhưng chỉ khi ở Leicester City và trong chiến thuật của Ranieri thì những phẩm chất và tinh thần của họ mới được phát huy đến mức cao nhất.
Trong đầu tư cũng vậy, những công ty một khi đã tự tin lên sàn chứng khoán cũng đều là những công ty đã có những triển vọng kinh doanh nhất định, tuy nhiên phần lớn nhà đầu tư luôn tập trung vào các công ty có quy mô vốn lớn và lịch sử lâu năm vốn đang được giao dịch với giá cao. Rất nhiều những công ty nhỏ đầy triển vọng với mức giá rất rẻ chưa được nhà đầu tư nhìn nhận đúng giá trị của nó.
Cũng giống như Leicester City, khi hội tụ đủ những yếu tố cần thiết, những công ty này hoàn toàn có thể trở thành những Google, Apple hoặc Facebook thứ hai trong tương lai.
Thứ hai, việc Leicester City vô địch là một bất ngờ đối với cả thế giới, đặc biệt là đối với những người luôn tự cho là am hiểu bóng đá nhất: đó là những công ty cá cược.
Tỷ lệ chiến thắng dành cho Leicester City trước mùa giải chỉ là 1/5000, đó là tỷ lệ thấp nhất dành cho các đội bóng tham dự giải ngoại hạng. Hãy hình dùng tỷ lệ thắng cược cho đương kim thủ tưởng Anh David Cameron trở thành huấn luyện viên trưởng của Aston Villa FC thay cho Tim Sherwood cũng chỉ là 1/1000. Một câu chuyện dường như rất buồn cười còn được cho là có khả năng xảy ra cao gấp 5 lần việc Leicester City vô địch. Tỷ lệ đó thể hiện gần như một sự tin chắc của nhà cái dựa trên kiến thức và thống kê của họ về khả năng vô địch của Leicester City: Không thể.
Một sự kiện có xác suất chỉ 0.02% có thể gọi là một hiện tượng thiên nga đen (black swan). Thiên nga đen là một thuật ngữ trong kinh tế học để chỉ về những sự kiện có xác suất vô cùng thấp về khả năng xảy ra nhưng khi nó xảy ra sẽ tạo ra một tác động vô cùng lơn về mặt ý nghĩa kinh tế. Thiên nga đen hoàn toàn xảy ra trong đời mỗi người, mỗi lần nó xảy ra đều làm thay đổi nhận thức của chúng ta về vấn đề mà chúng ta đang đối mặt.
Điều này hoàn toàn đúng trong lĩnh vực đầu tư, rồi một ngày nào đó bạn có thể sẽ chứng kiến thị trường sụp đổ và hoảng loạn trong vài ngày, thị trường phản ứng theo một cách bạn không thể hiểu được như những cuộc khủng hoảng mà chúng ta từng thấy trong lịch sử. Chúng ta không thể dự báo được khi nào sự kiện thiên nga đen xảy ra, tuy nhiên hãy lên kế hoạch phản ứng cho danh mục đầu tư của bạn khi điều đó xảy ra.
Thứ ba, việc Leicester City dành chức vô địch mùa này sẽ không là bất ngờ nếu chúng ta dựa vào kết quả của 8 vòng đấu cuối mùa trước để so sánh. Trong 8 trận đó họ dành đến 6 chiến thắng, 1 trận hòa và chỉ thua một trận trước đội vô địch mùa đó là Chelsea.
Nếu có một bảng xếp hạng riêng cho 8 vòng đấu đó thì Leicester City đã là nhà vô địch với 19 điểm kiếm được, vì Chelsea thậm chí cũng chỉ dành được 17 điểm trong cùng giai đoạn đó. Số điểm bình quân Leicester City dành được trong giai đoạn đó là 2.3 điểm/trận, tương đương với số điểm họ lên ngôi vô địch trong mùa giải năm nay là 2.1 điểm/trận.
Điều đó cho thấy sự thay đổi về năng lực của Leicester City không phải chỉ bắt đầu trong mùa giải năm nay mà đã từ cuối mùa giải trước. Một sai lầm thường thấy trong chúng ta là chỉ dựa vào quá khứ của sự kiện để ra quyết định mà không cập nhật những thông tin gần nhất về sự thay đổi trong bản chất vấn đề. Khi đó chúng ta bị đóng đinh với những định kiến ban đầu. Một đội có đến 6 chiến thắng trong 8 trận gần nhất làm sao có thể được gán cho mức xác suất vô địch thấp như thế.
Trong việc đầu tư cũng vậy, việc đóng đinh vào những quan điểm đã định hình trước đó (anchoring) làm chúng ta không thể nhận ra được những sự thay đổi trong những khoản đầu tư tiềm năng đang hiện ra trước mắt chúng ta. Chúng ta cứ khăng khăng rằng đó chỉ là những sự thay đổi nhất thời và quẳng đi những cơ hội kiếm được những tài sản kếch xù từ đó.
Giá trị của cả đội hình Leicester City trong mùa giải vô địch chỉ là 54 triệu bảng. Trong khi con số đó của Chelsea và Manchester United lần lượt là 428 và 370 triệu bảng. Kết quả mùa này là Chelsea về thứ 10 và Manchester United về thứ 6. Nó chỉ ra rằng việc cộng lại đơn thuần từng giá trị cầu thủ để ra đánh giá chất lượng của một câu lạc bộ là một cách làm không phù hợp.
Cách làm đó chưa tính đến mức độ gắn kết cũng như động lực thi đấu của các thành viên trong đội bóng với nhau. Trong đầu tư cũng vậy, chúng ta thường nhìn các khoản đầu tư một cách riêng lẻ trong quá trình phân tích mà không xem xét tất cả trong một bức tranh tổng thể thông qua sự tương tác giữa các khoản đầu tư với nhau (total portfolio context).
Giá trị của một danh mục đầu tư không chỉ đơn thuần cộng dồn giá trị của từng khoản đầu tư lại với nhau. Việc không nhìn một bức tranh danh mục đầu tư hoàn chỉnh khiến cho nhà đầu tư hạn chế trong việc tối đa hóa giá trị cũng như tối thiểu hóa những rủi ro cho danh mục của mình.
Cuối cùng, chỉ có 4 đội bóng là Manchester United, Chelsea, Arsenal và Manchester city dành chức vô địch Ngoại hạng Anh trong 20 năm qua nên dường như nhà cái chỉ dựa vào mức thống kê này để đưa ra một tỷ lệ vô địch rất ưu ái cho 4 đội bóng nói trên.
Những sai lầm do việc dựa vào những dữ liệu gần đây (recent bias) chỉ ra rằng con người luôn có xu hướng chỉ muốn thông tin nào dễ tìm kiếm nhất chứ không hẳn là những thông tin khách quan. Trong đầu tư cũng vậy, việc chúng ta chỉ muốn tìm kiếm những thông tin dễ dàng tìm kiếm nhất để ủng hộ cho quan điểm hiện tại của chúng ta khiến chúng ta không thể tiếp cận đến những thông tin mang tính chất khách quan, phản ánh bản chất vấn đề.
Bài học của Leicester City không những là một lời cổ vũ cho các đội bóng nhỏ trong việc tạo nên cuộc lật đổ trong môn thể thao vua này trong thời gian tới, mà nó còn là một lời nhắc nhở với các nhà đầu tư chứng khoán về những bài học và những sai lầm họ thường mắc phải khi tham gia vào thị trường chứng khoán.
Những hạn chế của con người trong việc không thể nhận thức được đâu là những gì mình chưa biết, những lười biếng trong việc tìm kiếm thông tin và chỉ tập trung vào những gì sẵn có, những mỏ neo sai lầm vào những vấn đề đang thay đổi và một quan điểm hạn chế trong việc đánh giá các cơ hội đầu tư trong một bức tranh tổng thể là những yếu điểm cố hữu khiến cho phần lớn các nhà đầu tư không thể thành công trong việc đầu tư của mình.
| (*) Chuyên viên tư vấn chiến lược cấp cao của Phoenix Global Wealth Management - là một thành viên của Phoenix Capital Group, một tổ chức chuyên môn trong việc xây dựng các chỉ số và quản lý danh mục đầu tư, cũng như giới thiệu các cơ hội đầu tư đến các nhà đầu tư trên thị trường Mỹ, Châu Á và toàn cầu. |
Tags:
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - An toàn dữ liệu tại Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mang tính bản lề khi nhận thức đã đi trước, nhưng năng lực bảo vệ vẫn chưa theo kịp.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - Sáng qua, khi đi vào giờ cao điểm trên đường Nguyễn Trãi, tôi chứng kiến gần như đầy đủ những gì Hà Nội đang phải gánh.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Chiến sự tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng và tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu. PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng nhận định, nếu nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, Việt Nam có thể đối mặt “cú sốc kép” từ giá dầu tăng mạnh và áp lực lạm phát nhập khẩu, đòi hỏi phải chủ động kịch bản điều hành và chiến lược dự trữ phù hợp.
(VNF) - Khi Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, nhiều chuyên gia cho rằng sự thịnh vượng sẽ không đồng nghĩa với nhàn nhã. Trái lại, đó có thể là một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi mỗi cá nhân phải tự nâng cấp năng lực và xây dựng “hạ tầng” cho chính mình nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.
(VNF) - Việc tổ chức lại không gian đô thị Đà Nẵng sau sáp nhập không chỉ là một bài toán kỹ thuật quy hoạch mà còn là phép thử về bản lĩnh thể chế và tầm nhìn phát triển dài hạn của thành phố. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Nguyễn Cửu Loan – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị TP. Đà Nẵng cho rằng đây là cơ hội lịch sử để thành phố tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng đa trung tâm, tích hợp vùng và bền vững.
(VNF) - Lễ ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam không chỉ đánh dấu sự hình thành của một thiết chế mới, mà còn mở ra kỳ vọng đưa Việt Nam tiến gần hơn tới “vòng trong” của dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân để tham vọng này trở thành hiện thực, điều kiện tiên quyết không chỉ là ưu đãi hay vị trí địa lý, mà phải kiến tạo được một “không gian thể chế đặc biệt” đủ minh bạch, ổn định và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Khi cả nước bước vào kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, trên các công trường dự án cao tốc, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư, công nhân vẫn miệt mài bám công trường, khẩn trương thi công để giữ vững tiến độ, góp phần đưa những dự án trọng điểm về đích đúng hẹn.
