(VNF) - Với vai trò đầu tàu của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, TP. HCM cần có những bước đi như thế nào về cải cách thể chế và các giải pháp trọng yếu để tạo động lực, duy trì phát triển bền vững trong thời gian tới? Đầu tư Tài chính - VietnamFinance đã có cuộc trao đổi với chuyên gia kinh tế, TS Lê Bá Chí Nhân về vấn đề này.
Tiến sĩ Lê Bá Chí Nhân
- Theo báo cáo của TP. HCM, GRDP đạt 9,03% năm qua được xem là tín hiệu tích cực. Tuy nhiên cũng dự báo tăng trưởng kinh tế 2023 sẽ chậm dần và thấp hơn so với mức tăng của năm 2022. Ông có nhận xét gì về những tồn tại của thành phố 2022 và dự báo tăng trưởng năm 2023?
TS Lê Bá Chí Nhân: Sau khi kiểm soát dịch Covid-19 vào cuối 2021, theo kế hoạch đã đề ra, TP. HCM đặt mục tiêu “lấy lại những gì đã mất” trong năm 2022, tăng tốc phát triển để bứt phá vào 2025. Tuy nhiên trước những tình huống phát sinh từ bên ngoài và nội tại của thành phố, đặt vấn đề 2023 tăng tốc là khá khó khăn, mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 8% là một thách thức.
Năm 2022, thành phố đặt mục tiêu cải thiện môi trường đầu tư nhưng thực tế công tác phối hợp giữa các ngành, các cấp vẫn là điểm nghẽn lớn. Cải cách thể chế năm nào cũng được đặt ra nhưng sự chuyển biến vẫn không rõ rệt, bởi do vấn đề né tránh trách nhiệm trong quá trình giải quyết công việc. Hậu quả là chính người dân, doanh nghiệp đã lỡ cơ hội khi các thủ tục bị vướng mắc, trễ hẹn. Theo báo cáo của Sở TN&MT thì năm vừa qua có hơn 500.000 hồ sơ đất đai được giải quyết, nhưng có tới 14.000 hồ sơ trễ hẹn, tỷ lệ 2,7%. Riêng thành phố Thủ Đức lên tới 6%.
Mặt khác, những vấn đề đã được truyền thông lên tiếng nhiều như tăng trưởng quý IV/2022 chững lại, các vụ việc liên quan đến bất động sản, tài chính... đã tác động tiêu cực đến một số hoạt động kinh tế của thành phố. Tâm lý quan sát, chờ đợi ảnh hưởng đến đà tăng trưởng chung.
Năm 2023 nếu các chính sách vĩ mô thuận lợi, TP. HCM sẽ có điều kiện hưởng lợi nhanh hơn các địa phương khác, tăng trưởng sẽ ổn định và phát triển. Ngược lại, nếu không thuận lợi cũng chịu tác động nhiều hơn.
- Theo ông những giải pháp nào TP. HCM cần thực hiện để có thể đảm bảo nâng cao năng lực cạnh tranh, duy trì phát triển bền vững trong thời gian tới?
Nội dung Nghị quyết 01 được Chính phủ ban hành vừa qua đã nêu rất rõ yếu tố “Đồng bộ, thống nhất và quyết tâm... là giải pháp mang tính căn cơ trong trung và dài hạn”. Như vậy, cần ưu tiên giải quyết là cải cách thể chế, đó là tiền đề của sự tăng trưởng.
Rõ ràng là sau đại dịch Covid - 19 đến nay, thành phố đã triển kế hoạch này nhưng hiệu quả ra sao vẫn chưa có đánh giá nào cụ thể. Trong khi thực tế diễn ra là doanh nghiệp vẫn chịu cảnh “lòng vòng” thủ tục do tồn tại chồng chéo các quy định, thì cần có những hướng dẫn cụ thể, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Nếu các quy định có độ vênh chưa được điều chỉnh thì kịp thời rà soát, hướng dẫn theo văn bản có lợi nhất, có thể lấy ý kiến cộng đồng doanh nghiệp, các chuyên gia… để tháo gỡ. Phức tạp hơn có thể kiến nghị Thường vụ Quốc hội để được hướng dẫn cụ thể ngay, đồng thời phát huy vai trò của cơ quan làm chính sách. Như vậy sẽ giải quyết tâm lý sợ sai của cán bộ, mới cải thiện được môi trường kinh doanh hiện nay.
Ngân hàng đã thực hiện hỗ trợ cho doanh nghiệp như giảm lãi suất, gói vay ưu đãi… nhưng thủ tục soát xét vẫn còn nhiêu khê. Chính sách tài khóa năm 2023 hiện chưa rõ ràng, chẳng hạn việc giảm 2% thuế VAT năm 2022 hiện không còn, đã áp dụng lại thuế suất 10%. Điều này thật sự gây khó khăn cho các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp xuất khẩu khi phải giảm lợi nhuận, cạnh tranh trên thị trường thế giới. Nên chăng áp dụng lại chính sách này cho doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp đóng góp chủ lực cho ngân sách đã dần lấy lại sự hồi phục sau đại dịch.
Cần quy hoạch lại chất lượng nguồn nhân lực của thành phố khi mục tiêu là đô thị thông minh. Giải pháp là tăng cường đào tạo chuyên sâu, ưu đãi lao động chất lượng cao, khuyến khích doanh nghiệp đổi mới tái cơ cấu lại nguồn nhân lực… Hiện hạ tầng khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam đang được chú trọng, khả năng sẽ có giao thông đồng bộ và thuận tiện trong tương lai gần. Bởi vậy, có thể nghiên cứu phương án hạn chế tập trung lao động quá đông ở đô thị gây áp lực lớn cho hạ tầng, khuyến khích doanh nghiệp sử dụng lao động giản đơn đầu tư tại khu vực nông thôn, tận dụng nguồn lao động tại chỗ?
Mặt khác, TP. HCM giải ngân vốn đầu tư công 2022 khoảng 25.490 tỷ đồng, đạt 68% so với chỉ tiêu được giao là 95% là rất thấp! Vốn công năm 2023 đã được giao gần 71.000 tỷ đồng, gần gấp đôi so với năm trước. Bởi vậy, thành phố phải có kế hoạch cụ thể triển khai ngay kèm các hình thức chế tài nếu chủ đầu tư không hoàn thành tiến độ giải ngân. Ngoài ra, cần có chính sách cụ thể kích cầu tiêu dùng và hỗ trợ doanh nghiệp SME, thúc đẩy chuyển đổi số, hỗ trợ chuyển đổi khu công nghiệp sinh thái, xúc tiến đầu tư trực tiếp, tháo gỡ một số khó khăn vẫn còn tồn tại cho doanh nghiệp FDI…
- Tại TP. HCM, ngành địa ốc có vai trò to lớn để phát triển kinh tế. Tuy nhiên, vừa qua hoạt động kinh doanh trên thị trường bất động sản trầm lắng, doanh nghiệp điêu đứng vì ách tắc nguồn vốn. Lĩnh vực bất động sản thành phố năm 2023 sẽ như thế nào, thưa ông?
Giải quyết bài toán khó cho thị trường bất động sản cả nước nói chung hay TP. HCM nói riêng đầu tiên chính là giải quyết bài toán về cải cách thể chế, khi thống kê cho thấy vướng mắc pháp lý chiếm đến 70% dự án bất động sản. Còn đối với doanh nghiệp, việc tái cơ cấu doanh nghiệp, đặc biệt là cơ cấu tài chính - sản phẩm là việc làm cần chú trọng nhất năm 2023.
Do lợi nhuận nhiều, đa số doanh nghiệp bất động sản vừa qua đã tập trung rất nhiều vào phân khúc cao cấp. Thực tế, người mua sản phẩm này đa phần có điều kiện tài chính, mua thêm nhà chỉ phục vụ đầu cơ và lướt sóng, làm lệch pha cung cầu thị trường khi nhà ở vừa túi tiền thì không có.
Mặt khác, nguồn vốn lớn cho bất động sản vừa qua đều dựa tín dụng. Gần đây lại được dễ dàng huy động cổ phiếu, trái phiếu ba không. Hoặc huy động thông qua các hình thức như: góp vốn, hợp tác, mua bán nhà ở hình thành trong tương lai… khi dự án chỉ có quy hoạch 1/500, giấy phép xây dựng làm thị trường bất động sản phát triển không bền vững.
Vừa qua, NHNN đã có phản hồi về vốn tín dụng, cụ thể là kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với một số phân khúc rủi ro như phân khúc có tỷ lệ đầu cơ lớn… để đảm bảo an toàn hệ thống. Cơ quan quản lý cũng cần kiểm soát chặt phát hành trái phiếu bất động sản để cấu trúc lại thị trường. Phát hành trái phiếu đúng theo dự án đã có giấy phép thì nên phát huy, để người mua hiểu rõ mua trái phiếu làm gì? Làm như thế nào? Và sử dụng dòng tiền này ra sao? Còn không “tù mù” thông tin sẽ dẫn đến vỡ nợ, người mua trái phiếu sẽ mất trắng, kênh đầu tư trái phiếu này sẽ nguy hiểm nhất, khi đầu tư mà không biết tiền mình như thế nào. Vốn cho bất động sản là rất lớn, do đó kiểm soát chặt dòng tiền vào thị trường này sẽ tránh những rủi ro cho thị trường tài chính trong năm 2023.
(VNF) - Mô hình sở hữu kỳ nghỉ đã xuất hiện tại Việt Nam nhiều năm và thu hút hàng nghìn khách hàng tham gia nhưng đến nay vẫn chưa có một khung pháp lý chuyên biệt điều chỉnh toàn diện loại hình kinh doanh này. Khoảng trống pháp lý khiến quyền và nghĩa vụ của các bên chủ yếu được xác lập thông qua hợp đồng do DN soạn thảo, đồng thời trở thành một trong những nguyên nhân khiến nhiều tranh chấp phát sinh và kéo dài trong thực tế.
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, nền kinh tế không thể tiếp tục đi với nhịp độ bình lặng như hiện tại. Giáo sư Trần Văn Thọ (Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Nhật Bản) đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và đầy tâm huyết về vấn đề này.
(VNF) - Thay vì đưa ra những phán xét định tính về mặt đúng sai, cần đặt mô hình chuyển đổi vàng để mua nhà vào lăng kính cân bằng nhằm định vị ranh giới pháp lý thực tế, từ đó, đánh giá liệu hệ thống quy định hiện hành đã đủ độ tường minh để các bên yên tâm vận hành hay chưa.
(VNF) - Theo GS.TSKH Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, bài toán lớn nhất của Hà Nội trong phát triển hệ thống Metro, đường sắt đô thị hay các dự án hạ tầng chiến lược không nằm ở việc thiếu vốn, mà ở chỗ chưa biết cách chuyển hóa giá trị gia tăng từ đất đai thành nguồn lực tài chính cho đầu tư phát triển.
(VNF) - Theo luật sư Nguyễn Thanh Hà, mô hình đổi vàng mua nhà có thể mở ra hướng đi mới cho thị trường vốn, nhưng không phải “công thức chung” để áp dụng đại trà.
(VNF) - Trong nhiều năm, Tăng trưởng của Hà Tĩnh chủ yếu được dẫn dắt bởi các “đầu tàu” FDI cùng lợi thế về đất đai, tài nguyên và lao động giá rẻ. Đã đến lúc khu vực kinh tế tư nhân phải thay đổi “DNA” tăng trưởng chuyển trong trọng tâm sang AI, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng suất.
(VNF) - Với tổng vốn lũy kế hơn 80 tỷ USD, Singapore hiện là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, trải rộng từ bất động sản, khu công nghiệp, năng lượng, tài chính, công nghệ, kinh tế số và đầu tư xanh.
(VNF) - Ứng dụng LPBank Plus của Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) vừa được vinh danh “Sản phẩm xuất sắc ngành Công nghệ số” tại Giải thưởng Sao Khuê 2026, đồng thời chính thức góp mặt trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026, khẳng định năng lực công nghệ và chiến lược chuyển đổi số mạnh mẽ của LPBank trong kỷ nguyên mới.
(VNF) - 13h30 ngày 28/05/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Chu kỳ tăng trưởng mới – Cơ hội từ phân hóa và chất lượng tăng trưởng”. Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia kinh tế, tài chính và thị trường nhằm cung cấp góc nhìn toàn diện về bối cảnh kinh tế toàn cầu, triển vọng kinh tế Việt Nam cũng như cơ hội đầu tư trên thị trường chứng khoán trong giai đoạn 2026-2027.
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
(VNF) - Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch toàn cầu ngày càng khốc liệt, báo chí, trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội đang trở thành “bộ ba” mới định hình năng lực cạnh tranh của ngành du lịch Việt Nam. Đây cũng là nội dung xuyên suốt được các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà báo và doanh nghiệp nhấn mạnh tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Việt Nam năm 2026”, tổ chức ngày 22/5 tại Quảng Trị.
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - Mô hình sở hữu kỳ nghỉ đã xuất hiện tại Việt Nam nhiều năm và thu hút hàng nghìn khách hàng tham gia nhưng đến nay vẫn chưa có một khung pháp lý chuyên biệt điều chỉnh toàn diện loại hình kinh doanh này. Khoảng trống pháp lý khiến quyền và nghĩa vụ của các bên chủ yếu được xác lập thông qua hợp đồng do DN soạn thảo, đồng thời trở thành một trong những nguyên nhân khiến nhiều tranh chấp phát sinh và kéo dài trong thực tế.
(VNF) - Dự án nhà ở xã hội CT3 - Thăng Long Green City tại khu đô thị mới Kim Chung (xã Thiên Lộc, Hà Nội) đang bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng sau hơn một năm thi công, dự kiến đưa vào vận hành trong quý IV/2026.
