'Cấp phát ưu đãi đại trà là cơ hội để các doanh nghiệp chuyển giá'
Hải Linh -
23/07/2018 14:43 (GMT+7)
(VNF) - Chính sách ưu đãi đầu tư quá rộng, ở nhiều địa phương, nhiều lĩnh vực…đã tạo ra cơ hội để các doanh nghiệp thực hiện gian lận chuyển giá. Đó là nhận định chung của nhiều chuyên gia tài chính khi bàn về thực trạng chuyển giá ở Việt Nam hiện nay.
Các chuyên gia nhận định, cấp phát ưu đãi đại trà là cơ hội để các doanh nghiệp chuyển giá
Tại hội thảo về thực trạng chuyển giá ở Việt Nam hiện nay, Tổng Kiểm toán Nhà nước Hồ Đức Phớc đã khẳng định: “Không chỉ các doanh nghiệp FDI mà đến nay có cả nhiều doanh nghiệp nội địa đã có dấu hiệu rõ ràng của việc chuyển giá làm thất thu ngân sách nhà nước, điển hình như vụ việc Sabeco”.
Đồng quan điểm với ông Hồ Đức Phớc, Tiến sỹ Đỗ Thiên Anh Tuấn đến từ Đại học Fullbright Việt Nam chỉ ra thực trạng: “Các doanh nghiệp kê khai lỗ đang tương đối cao và liên tục tăng; nhóm doanh nghiệp báo lỗ, mất vốn và âm vốn chủ sở hữu cũng đang tăng lên, trong khi đó, các doanh nghiệp này lại mở rộng quy mô đầu tư”. Thực tế đó khiến chúng ta phải đặt nghi vấn về việc chuyển giá của các doanh nghiệp.
Theo KTNN, tình trạng chuyển giá sẽ ngày càng tinh vi và phức tạp, không chỉ trong các doanh nghiệp FDI mà còn xảy ra ở các doanh nghiệp trong nước, đặc biệt trong bối cảnh nhà nước đang thúc đẩy cổ phần hóa và thoái vốn các doanh nghiệp nhà nước.
“Với số lượng và giá trị các doanh nghiệp cổ phần hóa, Nhà nước nắm giữ 50% vốn điều lệ, đồng nghĩa với việc khả năng chuyển giá giữa các công ty con, công ty liên kết ngày càng cao”, Kiểm toán Nhà nước nhận định.
Có rất nhiều lỗ hổng dẫn đến tình trạng chuyển giá của doanh nghiệp. Tuy nhiên, các chuyên gia đều khẳng định: Chính sách ưu đãi đầu tư quá rộng, ở nhiều địa phương, nhiều lĩnh vực…đã tạo ra cơ hội để các doanh nghiệp thực hiện gian lận chuyển giá.
PGS Lê Xuân Trường - Trưởng khoa Thuế - Hải quan, Học viện Tài chính nói: “Ưu đãi của Việt Nam rộng quá, nhiều ưu đãi quá, không ai nhớ nổi, tra cứu còn chết vì nằm ở nhiều văn bản”. Theo ông Trường, các công ty hoàn toàn có thể chuyển lợi nhuận từ công ty ở địa bàn có nhiều ưu đãi sang địa bàn ít ưu đãi hoặc không có ưu đãi.
Là người có nhiều thực tiễn trong hoạt động kiểm toán, ông Nguyễn Văn Hiệu, Phó Kiểm toán trưởng, KTNN Khu vực IV cũng cho rằng: “Chính sách ưu đãi đầu tư của chúng ta kéo dài nhiều năm và rất phức tạp. Ưu đãi về lĩnh vực đầu tư, địa bàn đầu tư, với thuế suất và thời gian rất khác nhau” gây khó khăn cho hoạt động thanh tra.
Ông Hiệu cho biết hiện nay các giao dịch liên kết trong nước đã rất phức tạp và khó kiểm soát. Đây là mảng chứa nguy cơ cao về phát sinh gian lận chuyển giá.
Tiến sỹ Đỗ Thiên Anh Tuấn đến từ Đại học Fulbright Việt Nam cũng cho rằng hiện nay chúng ta đang thực cấp phát ưu đãi đại trà. “Địa phương nào cũng ưu đãi và cạnh tranh nhau xuống đáy gây khó khăn cho quản lý”, ông Tuấn nói.
Bên cạnh đó, Tiến sỹ Đỗ Thiên Anh Tuấn còn chỉ ra rằng “Môi trường thể chế và quản trị nhà nước của chúng ta nói chung là thiếu minh bạch. Chính sự thiếu minh bạch đó khuyến khích hành vi gian lận thuế”.
Với kinh nghiệm tư vấn đầu tư cho các địa phương trong nhiều năm, ông Tuấn thẳng thắn: “Cơ quan quản lý nhà nước có tư tưởng “nắm dễ buông khó”, cái nào dễ thì chúng ta nắm, cái nào khó quá thì chúng ta bỏ qua nên mới có việc các doanh nghiệp cố tình tạo ra sự phức tạp trong tài chính”.
Trong khi đó, “ngày càng có nhiều mô thức kinh doanh mới mà năng lực của cán bộ thuế ở địa phương không theo kịp”.
Ngoài ra, có tình trạng “lãnh đạo địa phương có phần nhún nhường các doanh nghiệp lớn”. Ông Đỗ Thiên Anh Tuấn dẫn chứng: “Nếu muốn tiếp cận các doanh nghiệp lớn như Samsung, Intel phải là những lãnh đạo cao nhất của tỉnh”.
Thái độ “nhân nhượng” với các doanh nghiệp lớn cũng là trở ngại lớn trong công tác đấu tranh chống gian lận chuyển giá, ông Đỗ Thiên Anh Tuấn bày tỏ quan điểm.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.