Dự án Luật Đất đai (sửa đổi) là một đạo luật quan trọng, phức tạp, giữ vai trò căn bản trong hệ thống pháp luật về đất đai, có mối quan hệ và ảnh hưởng sâu sắc đến việc thực thi các chính sách quy định trong rất nhiều luật khác, tác động đến mọi mặt của đời sống kinh tế-xã hội, tới tất cả các tổ chức và từng người dân.
Thảo luận về dự án Luật Đất đai (sửa đổi), đại biểu Lê Thanh Vân cho rằng đất đai là vấn đề có nhiều phức tạp, cụ thể trong thời quan đã xảy ra nhiều vụ khiếu kiện vấn đề đất đai đã dẫn đến đổ máu trong chính gia đình ruột thịt.
“Đây một phần lỗi là cơ chế, chính sách chúng ta chưa minh định được các quan hệ đất đai. Đặc biệt là quan hệ về sở hữu, quan hệ sử dụng và định đoạt với tư cách là một chế định về quyền sở hữu”, ông Vân nói.
Vì vậy, theo đại biểu Lê Thanh Vân, việc sửa đổi đất đai lần này nhằm khắc phục những hạn chế, những vấn đề nổi cộm, bức xúc nhất, đồng thời trả lời được đâu là nguyên nhân của các xung đột, mâu thuẫn trong quan hệ liên quan đến đất đai.
Đại biểu Lê Thanh Vân cho biết qua thực tiễn có một số thực trạng rất bức xúc, đầu tiên là phân loại đất. “Chúng ta hiện nay có cách phân loại đất nhưng chỉ phù hợp với giai đoạn trước. Khi kinh tế thị trường đã ăn sâu, chúng ta phải có nhận thức đúng hơn về phân loại đất, trong đó đất ở là cốt lõi dẫn đến xung đột trong quan hệ đất đai”, ông Vân nêu.
Đại biểu Lê Thanh Vân cho rằng cần phân loại tường minh hơn, đất nào là khu vực nhà nước quản lý thực hiện quyền chủ sở hữu theo Hiến pháp, còn đất mà thuộc về liên quan đến sử dụng của tư nhân thì phải thừa nhận quyền tài sản trong quyền sử dụng đất.
“Chúng ta không thừa nhận sở hữu tư nhân về đất đai nhưng phải thừa nhận quyền tài sản nằm trong quyền sử dụng đất”, ông Vân nhấn mạnh.
Nói rõ về vấn đề này, đại biểu Lê Thanh Vân lấy ví dụ như trường hợp đất nông nghiệp. “Nếu như chúng ta không coi quyền sử dụng của họ như quyền tài sản thì việc thu hồi đất diễn ra rất căng thẳng và có thể dẫn đến những tranh chấp rất quyết liệt”, ông Vân nói.
Vấn đề gây bức xúc tiếp theo là xác định giá đất. Theo đại biểu Lê Thanh Vân, việc xác định giá đất còn mang tính chủ quan, đôi khi là áp đặt. “Chúng ta nói là tuân theo thị trường nhưng thực ra chúng ta có theo hết thị trường đâu”, ông Vân nêu.
Đại biểu Lê Thanh Vân cho rằng một trong những nguyên nhân dẫn đến xung đột trong quan hệ đất đai là chênh lệch địa tô mà địa tô được tạo ra từ đầu tư công và đầu tư bất động sản.
Để làm rõ vấn đề này, đại biểu Lê Thanh Vân ví dụ: “Một người nông dân có một sào đất, mỗi năm thu hoạch 2 vụ lúa, 1 vụ màu thì nó mang lại giá trị sau khi trừ chi phí đầu tư có thể được 100 triệu đồng. Tuy nhiên mảnh đất sau khi nhà nước thu hồi để đầu tư dự án công cộng hoặc đầu tư dự bất động sản thì nó đội giá lên rất nhiều 5 lần, 10 lần, có chỗ là hàng trăm lần”.
Bên cạnh đó, theo đại biểu Lê Thanh Vân, việc đền bù tái định cư đôi khi không sòng phẳng. “Nếu như chúng ta thu hồi theo giá mặc định của Nhà nước, giá 1m2 đất nông nghiệp ở thời kỳ thấp nhất chỉ khoảng 100.000 - 200.000 đồng, bây giờ là 1 triệu đến vài triệu. Nhưng khi trở thành đất bất động sản thì nó tăng lên đến vài trăm triệu”, ông Vân cho hay.
Vấn đề thứ ba là về tư duy nhiệm kỳ. Theo đại biểu Lê Thanh Vân, gần như một ban chấp hành nhiệm kỳ của chính quyền nào đó bao giờ cũng điều chỉnh quy hoạch gia tăng quỹ đất.
Tuy nhiên, theo đại biểu, việc tăng quỹ đất thực chất là bán đất tăng ngân sách lấy thành tích, đây là tình trạng rất nguy hiểm. “Nhiều kỳ đại biểu Quốc hội đã nói rằng đừng có ăn vào tương lai của con cháu chúng ta, đất đai là tài sản, tài nguyên không tái tạo”, đại biểu Lê Thanh Vân nhấn mạnh.
Đại biểu Lê Thanh Vân cũng đặc biệt nhấn mạnh thu tiền sử dụng đất để tăng ngân sách phản ánh yếu kém trong tổ chức triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội.
“Tới đây, nếu như Luật đất đai chúng ta xác định đúng đắn, hạn chế thì mới tạo ra áp lực các cấp chính quyền địa phương phải nghĩ cách tổ chức hoạt động kinh tế nào gia tăng giá trị bằng năng suất lao động, bằng các tổ chức, các hoạt động sản xuất dịch vụ để tạo ra giá trị xã hội cho xã hội”, ông Vân nói.
Một vấn đề khác cũng gây ra không ít bức xúc là việc lẫn lộn đấu thầu đấu giá đất. “Nhiều địa phương qua thực tiễn cho thấy có những trường hợp chưa đấu giá đất những đã đấu thầu rồi.
Đấu giá đất để xác định giá trị hình thành giá cả, từ đó mới kêu gọi nhà đầu tư và đấu giá, đấu thầu. Tuy nhiên, theo đại biểu Lê Thanh Vân thực trạng hiện nay đôi khi là đấu thầu lại có trước đấu giá, thậm chí là đồng nhất đấu giá, đấu thầu, cho nên tính chủ quan đó dẫn đến nhiều hệ lụy xã hội.
Từ những vấn đề trên, đại biểu Lê Thanh Vân đã nêu một số đề xuất trong Luật Đất đai sửa đổi. Thứ nhất là xác định mục đích thu hồi đất chỉ có một không phân biệt và cách thức thu hồi đất, việc đền bù giải phóng phải như nhau.
“Khi Nhà nước đã thực hiện quy hoạch cho dù dự án công, dự án tư đều có mục đích là phát triển kinh tế xã hội, trừ các dự án đặc biệt về quốc phòng, an ninh”, đại biểu Lê Thanh Vân nói.
Thứ hai là tiến trình giải phóng mặt bằng đền bù. Ông Vân cho rằng phải theo trình tự trước hết là đánh giá hiện trạng, từ đó xác định giá cơ sở thì lúc đó mới tiến hành đấu giá và thu tiền đấu giá. Bước tiếp theo là thanh toán tiền đền bù cho người bị thu hồi đất và cuối cùng mới đến di dời và cưỡng chế.
Vấn đề thứ ba theo đại biểu Lê Thanh Vân là trong Luật đất đai phải ghi một vấn đề có tính nguyên tắc đó là không mở rộng quỹ đất làm tiền đề cho việc thu ngân sách từ việc chuyển mục đích sử dụng đất.
Vấn đề tiếp theo là đối với các dự án đã được giao, phải kiên quyết xử lý, kỷ cương trong đó đất đai. “Khi đã quá hạn thì thu hồi, còn nếu như gia hạn có lý do thì trừ những trường hợp bất khả kháng”, ông Vân nhấn mạnh.
Cũng theo đại biểu Lê Thanh Vân, trong Luật Đất đai phải có quy định thật chặt, đó là khi mảnh đất được đấu giá phải là mảnh đất đã được quy hoạch, phê duyệt. “Vừa xây dựng triển khai dự án, vừa chạy thủ tục để lách luật là không được”, ông Vân nói.
Một vấn đề cuối cùng là giao đất cho dự án phải phù hợp với vòng đời triển khai của từng dự án. Đại biểu Lê Thanh Vân cho rằng trong tín dụng không thể lấy vốn vay ngắn hạn để chi cho đầu tư dài hạn. “Cũng như vậy, giao đất cho các dự án có vòng đời 30 năm, 50 năm để đánh giá kỹ và phù hợp với việc giao đất", ông Vân nói.
Đại biểu Lê Thanh Vân ví dụ: “Các dự án vòng đời chỉ có 35 năm thì đừng có giao 55 năm chủ đầu tư, người ta có thể lợi dụng để cho thuê lại, gây thất thoát ngân sách”.
Tags:
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - Sáng qua, khi đi vào giờ cao điểm trên đường Nguyễn Trãi, tôi chứng kiến gần như đầy đủ những gì Hà Nội đang phải gánh.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Chiến sự tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng và tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu. PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng nhận định, nếu nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, Việt Nam có thể đối mặt “cú sốc kép” từ giá dầu tăng mạnh và áp lực lạm phát nhập khẩu, đòi hỏi phải chủ động kịch bản điều hành và chiến lược dự trữ phù hợp.
(VNF) - Khi Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, nhiều chuyên gia cho rằng sự thịnh vượng sẽ không đồng nghĩa với nhàn nhã. Trái lại, đó có thể là một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi mỗi cá nhân phải tự nâng cấp năng lực và xây dựng “hạ tầng” cho chính mình nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.
(VNF) - Việc tổ chức lại không gian đô thị Đà Nẵng sau sáp nhập không chỉ là một bài toán kỹ thuật quy hoạch mà còn là phép thử về bản lĩnh thể chế và tầm nhìn phát triển dài hạn của thành phố. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Nguyễn Cửu Loan – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị TP. Đà Nẵng cho rằng đây là cơ hội lịch sử để thành phố tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng đa trung tâm, tích hợp vùng và bền vững.
(VNF) - Lễ ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam không chỉ đánh dấu sự hình thành của một thiết chế mới, mà còn mở ra kỳ vọng đưa Việt Nam tiến gần hơn tới “vòng trong” của dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân để tham vọng này trở thành hiện thực, điều kiện tiên quyết không chỉ là ưu đãi hay vị trí địa lý, mà phải kiến tạo được một “không gian thể chế đặc biệt” đủ minh bạch, ổn định và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Với mục tiêu đến năm 2045 sẽ trở thành quốc gia thu nhập cao, công nghiệp hoá là con đường bắt buộc. Nhưng trong bối cảnh địa chính trị - kinh tế thế giới ngày càng bất định, tiến trình công nghiệp hóa Việt Nam sẽ đi theo hướng nào, Chính phủ cần điều chỉnh chính sách ra sao? Tạp chí Đầu tư Tài chính đã có cuộc trao đổi với GS Trần Văn Thọ - Đại học Waseda, Tokyo về các vấn đề này.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Sau nhiều lần điều chỉnh kể từ khi được phê duyệt năm 2018, dự án Khu đô thị Viêm Minh – Hà Dừa tiếp tục được gia hạn tiến độ đến năm 2027.
